Monika Sewastianowicz

Od 1 września 2025 r. obowiązywać miały liberalniejsze przepisy dotyczące zaświadczeń o niekaralności. MS chciało, by nie musieli dostarczać ich rodzice uczniów i goście odwiedzający szkołę. Zmianę negatywnie opiniowała rzecznika praw dziecka, podnosząc, że obniża ona standardy ochrony - zdanie to podzielił Prezydent, który zawetował nowelę.

Cyfryzacja edukacji to jeden z kamieni milowych, które ma zrealizować Polska w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Na razie jednak para raczej poszła w gwizdek - po niezbyt udanym programie rozdawania laptopów uczniom, na lekcjach informatyki niewiele się zmieniło. Problemem jest też brak nowego sprzętu i odpowiednich aktualizacji systemów.

Prezydent podpisał nowelę Karty Nauczyciela, więc już wkrótce zniknie część bolączek zgłaszanych przez nauczycieli - jak choćby brak stabilności zatrudnienia na początku kariery czy niemożność pójścia na urlop zdrowotny po uzyskaniu prawa do emerytury stażowej. Nie są to jednak zmiany rewolucyjne. Takich nie zaplanowano też w odniesieniu do uczniów i całego systemu - nowa podstawa programowa obowiązywać będzie dopiero od 2026 r.

Od 1 września 2025 r. uczniowie mają mieć jedną lekcję religii w tygodniu. Zmiany wprowadziły przyjęte w tym roku zmiany w rozporządzeniu dotyczącym organizacji religii. Mimo że zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, więc władze oświatowe go nie uznają. Lekcje religii mają być organizowane wyłącznie na pierwszych, bądź tylko ostatnich godzinach lekcyjnych.

Uczniowie nie uczą się na razie jazdy na hulajnogach elektrycznych - jak tłumaczy MEN, dlatego, że zmiany w tym zakresie leżą w gestii resortu infrastruktury, a o wpojenie dzieciom niebezpieczeństw związanych z poruszaniem się takimi pojazdami, powinni zadbać rodzice. Faktem jest jednak, że liczba użytkowników hulajnóg wzrasta, zatem należałoby przemyśleć zmiany w podstawie programowej.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) zapowiedziało wprowadzenie jednoznacznego zakazu korzystania przez ekspertów z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji – w tym generatywnych modeli językowych – podczas oceny wniosków o dofinansowanie. Centrum podkreśla, że proces ten musi opierać się na ludzkim osądzie i merytorycznej analizie, a nie na automatycznych rekomendacjach.

Niepublicznym szkołom łatwiej będzie spełnić wymogi dotyczące zatrudniania nauczycieli specjalistów - zmiany chce wprowadzić MEN w ramach deregulacji. Specjaliści zatrudniani na innych umowach niż umowa o pracę będą brani pod uwagę przy określeniu, czy szkoła zatrudnia wystarczającą liczbę specjalistów.

Poseł ma prawo głosować wbrew dyscyplinie partyjnej i krytykować swoje ugrupowanie, bo jego obowiązkiem jest reprezentowanie nie partii, a swoich wyborców. Fakt, że partia wyciągnie za to konsekwencje, nie ma wpływu na sprawowanie mandatu - nieposłuszeństwo może odbić się na karierze dopiero później, przy ustalaniu list na kolejne wybory.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało, że zgodnie z interpretacją Ministerstwa Finansów Narodowe Centrum Nauki (NCN) może wykorzystywać środki z obligacji skarbowych na finansowanie działalności naukowej, bez potrzeby wprowadzania zmian w przepisach. W listopadzie 2024 r. premier Donald Tusk ogłosił, że NCN otrzyma na 2025 r. dodatkowe 500 mln zł w obligacjach skarbowych.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie wyklucza zmian w przepisach dotyczących prac domowych w szkołach podstawowych. Jak wyjaśnia wiceministra Katarzyna Lubnauer, trwa ewaluacja rozporządzenia, a decyzje o ewentualnych modyfikacjach będą podejmowane po analizie opinii nauczycieli, uczniów oraz wyników egzaminów po roku szkolnym 2024/2025.