Monika Sewastianowicz

Ruszyła sprawa sądowa, w której Szczecin domaga się od Skarbu Państwa wypłaty zaległych środków za nadmierne wydatki oświatowe. Miasto żąda ponad 111 mln zł za okres 2018-2020.

Choć równość płci od lat pozostaje jednym z priorytetów Europejskiej Przestrzeni Badawczej, realne postępy wciąż są niewystarczające. Najnowsze dane z europejskiej strony OPI PIB pokazują, że między ambitnymi deklaracjami a ich wdrażaniem w nauce i innowacjach nadal istnieje wyraźna luka — szczególnie jeśli chodzi o mierzalne cele, przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć i awanse kobiet na najwyższe stanowiska naukowe.

W roku szkolnym 2024/25 w polskim systemie oświaty — obejmującym wychowanie przedszkolne oraz szkoły podstawowe i ponadpodstawowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych — kształciło się 5,3 mln osób, co stanowiło 14,1 proc. ludności kraju. W tym czasie w placówkach wychowania przedszkolnego i szkołach wszystkich typów zatrudnionych było łącznie 511 tys. nauczycieli.

Uprzejmie proszę, aby w przygotowywanych przez Państwa pracach naukowych, znalazły się odwołania do artykułów opublikowanych w czasopismach uniwersytetu – apeluje prorektor jednej z uczelni, sugerując, że niedostosowanie się do tych warunków może skutkować nieotrzymaniem finansowania. Jest to praktyka wątpliwa, choć nie nielegalna - nie ma na razie jasnej strategii walki z tego typu "kartelami publikacyjnymi".

Rząd przygotował nowelizację ustawy o ochronie zdrowia psychicznego - na nowo ureguluje zasady stosowania przymusu bezpośredniego wobec agresywnych pacjentów. Postawiono na efektywność - zastosowanie środka można przedłużyć nawet, gdy na dyżurze nie ma psychiatry. Podobnie w przypadku decyzji o przymusowym leczeniu w szpitalu. Lekarze uważają, że zmiany są dobre, prawnicy mają wątpliwości.

Demokracja nie jest dana raz na zawsze. Historia XX i XXI wieku pokazuje, że systemy polityczne – nawet te o ugruntowanej tradycji – potrafią chwiać się w obliczu kryzysów gospodarczych, presji populizmu czy prób koncentracji władzy. Właśnie dlatego w październiku tego roku Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu stanie się miejscem niezwykle ważnej rozmowy o kondycji współczesnych demokracji.

Doradztwo zawodowe w szkołach ma stać się bardziej praktyczne i dostosowane do realiów rynku pracy – Ministerstwo Edukacji proponuje zmiany w rozporządzeniu, które włączą do procesu doradczego m.in. branżowe centra umiejętności, cyfrowe narzędzia edukacyjne oraz rodziców i pracodawców.

Jedynie 10 proc. nauczycieli uważa, że ich praca jest ceniona przez społeczeństwo, 9 proc. – że media cenią nauczycieli, a 15 proc., że decydenci cenią opinie nauczycieli. Brak uznania odczuwany jest także w codziennej pracy – niemal co drugi nauczyciel spotyka się z brakiem docenienia ze strony rodziców, a co trzeci – ze strony uczniów.

Rozszerzenie liczby nośników, od których pobierana jest opłata reprograficzna, nie cieszy się szczególnym poparciem społecznym. Przeciwnicy tego rozwiązania uważają, że konieczność jej uiszczania od smartfonów czy pendrive'ów może pozbawić uczniów dostępu do pomocy naukowych. Resort edukacji nie dostrzega jednak takiego zagrożenia.

Nowela Karty Nauczyciela miała wypełnić luki w ocenianiu pedagogów - chodziło między innymi o kwestię oceny pracy nauczyciela, którzy przeniósł się do innej szkoły albo został dyrektorem. Od września obowiązują nowe zasady, jednak przez nie do końca jasne przepisy przejściowe, wciąż jest z tym problem.