Rodzic, którego władza rodzicielska jest zawieszona, ma prawo wziąć udział w postępowaniu administracyjnym o zmianę nazwiska dziecka. Jeżeli nie uczestniczył w nim bez własnej winy, ma prawo żądać wznowienia postępowania - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W tej sprawie, kierownik USC poprzestał na odebraniu oświadczenia od matki dziecka.

W 2026 roku nie będzie ani modernizacji Krajowej Administracji Skarbowej, ani wzrostu dodatku za wieloletnią pracę w KAS. Nie będzie też dodatkowych środków na wzrost wynagrodzeń. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej będą natomiast jedynymi przedstawicielami służb mundurowych bez dodatku mieszkaniowego. Będzie za to wyjątkowo szczegółowa i drobiazgowa weryfikacja rozliczeń PIT i szczegółowe kontrole towarów odprawianych na granicy – zapowiadają związkowcy z KAS.

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Sześciomiesięczny termin zgłoszenia nabycia spadku czy darowizny będzie można przywrócić na wniosek podatnika, w niezawinionych przez niego losowych przypadkach. Będzie on musiał uprawdopodobnić, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy. Chodzi o termin zgłoszenia nabycia, który jest warunkiem zwolnienia z podatku dla członków najbliższej rodziny (tzw. zerowa grupa podatkowa). Zmiany wchodzą w życie 7 stycznia.

Dyrektor Biblioteki Narodowej nie mógł odmówić blogerowi dostępu do informacji na temat zawartych przez bibliotekę umów cywilno-prawnych, argumentując, że jest to informacja publiczna przetworzona, a jej przygotowanie wymagałoby nadmiernego zaangażowania. Organ nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek mężczyzny dotyczy informacji publicznej przetworzonej - orzekł w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.

Ministerstwo Cyfryzacji chce wprowadzić e-usługę, która pozwoli na złożenie do kierownika urzędu stanu cywilnego oświadczenia o powrocie do dawnego nazwiska po rozwodzie, bez wizyty w urzędzie. Zakłada tak projekt zmian niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych oraz niektórych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawy o ewidencji ludności i ustawy o dokumentach paszportowych.

Do opiniowania trafił właśnie projekt nowelizacji Kodeksu karnego, który zakłada łagodniejsze kary za obrazę uczuć religijnych. Usuwa z art. 196 k.k. karę pozbawienia wolności do lat dwóch i pozostawia grzywnę oraz ograniczenie wolności. Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia, że chodzi o zapobieganie nadmiernej surowości sankcji i dostosowanie polskich przepisów do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Związek Powiatów Polskich popiera kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który zakłada zniesienie obowiązku dołączania odpisów z rejestrów publicznych do wniosków kierowanych do administracji. Organizacja wskazuje jednak na potrzebę doprecyzowania procedur, szczególnie w zakresie profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz rozszerzenie zmian na przepisy dotyczące działalności lobbingowej.

Od 1 stycznia 2026 roku osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi - Mały ZUS Plus według nowych zasad, które określają, w jaki sposób należy liczyć okresy ulgi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że jeżeli osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i spełni warunki, aby skorzystać z ulgi, może - począwszy od stycznia 2026 r. - w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, płacić mniejsze składki przez 36 miesięcy kalendarzowych.

Stan partycypacji w PPE, warunkujący zwolnienie ze stosowania ustawy o PPK, pracodawcy muszą sprawdzać co pół roku – według stanu na 1 stycznia i na 1 lipca. Jeśli w którejś z tych dat liczba uczestników PPE spadnie poniżej 25 proc. osób zatrudnionych u tego pracodawcy, będzie on miał obowiązek utworzyć PPK.

Zdarza się, że osoba starająca się o świadczenie wspierające nie doczeka jego wypłaty ze względu na stan zdrowia. Wydłużony czas oczekiwania na decyzję o poziomie potrzeby wsparcia i czas potrzebny na rozpatrzenie wniosku o świadczenie wspierające przez ZUS sprawiają, że proces bywa bardzo długi. W takiej sytuacji rodzina zmarłego nie zawsze będzie mogła otrzymać świadczenie z ZUS. Musi być spełniony ścisły warunek.

Zmiany proponowane przez rząd w procedurze cywilnej mają m.in. ułatwić korzystanie z zarzutu potrącenia, czyli umorzenia wzajemnych roszczeń pieniężnych między stronami. Rozwiązanie, możliwe do wykorzystywania np. w sprawach frankowych, jest chwalone jako korzystne dla konsumentów. Ale jednocześnie dla nich nieprzyjazne, ze względu na propozycję wprowadzenia opłaty związanej z podniesieniem zarzutu potrącenia.

Groźna choroba zwierzęca, która może też przechodzić na ludzi, zdobywa przyczółki w kolejnych polskich gminach. Epidemia pustoszy stada ptaków hodowlanych, choć nadzór weterynaryjny działa sprawnie, a fermy mogą liczyć na rekompensaty od Skarbu Państwa. Mimo że wirusem ptasiej grypy mogą się zarazić ludzie, to epidemia ta pozostaje w cieniu np. afrykańskiego pomorem świń (ASF) bądź choroby niebieskiego języka. Niestety, wirus szybko mutuje i zaczyna już atakować kolejne gatunki ssaków, w tym krowy i koty.

Rzecznik Praw Pacjenta ściga administracyjnie i finansowo tzw. receptomaty, czyli podmioty oferujące szybkie, odpłatne konsultacje lekarskie on-line z możliwością wystawienia recepty na żądany przez pacjenta lek. Już od ponad roku istnieje bowiem lista produktów leczniczych, które wypisać można jedynie po osobistym zbadaniu pacjenta.

Zima to czas, kiedy kierowcy powinni szczególnie zadbać o swoje auta, zwłaszcza jeśli pojazd stoi „pod chmurką”. Nieodpowiednie przygotowanie samochodu do jazdy może skończyć się nie tylko wysokim mandatem, ale również poważnymi konsekwencjami finansowymi związanymi z ubezpieczeniem, w skrajnych przypadkach nawet całkowitą odmową wypłaty świadczenia.

W przepisach pojawia się obowiązek informowania kandydatów do pracy o wynagrodzeniu, jakie będą otrzymywać w razie zatrudnienia oraz o regulaminie wynagradzania. Czy wszystkie te informacje będą musiały zostać przekazane na etapie ogłoszenia o rekrutacji? Czy możliwe jest dokonanie podziału i np. przekazanie informacji o przedziale wynagrodzenia w ogłoszeniu, a poinformowanie o regulaminie później?

Mleko kobiece – pierwszy pokarm większości noworodków - to jedna z nielicznych substancji, które nie są jeszcze ściśle uregulowane przepisami. To się niedługo zmieni, a Polska ma półtora roku, aby wdrożyć unijne regulacje. Dawczynie mleka dla innych dzieci mają zyskać przywileje podobne do tych, które mają honorowi dawcy krwi. Środowisko lekarskie i propagatorzy karmienia piersią chcą też przygotować własny projekt ustawy, która dokładnie ureguluje działanie tzw. banków mleka, czyli punktów gdzie można oddać kobiece mleko dla potrzebujących go dzieci.

Wprowadzenie środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania terytorium Unii Europejskiej oraz samodzielne stosowanie środków dotyczących dokumentów – zatrzymania, odmowy wydania lub unieważnienia paszportu, bez konieczności łączenia ich z zakazem opuszczania kraju – to cel nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Ma to lepiej odpowiadać realiom życia osób pracujących i mieszkających za granicą, a także uporządkować zasady stosowania ograniczeń paszportowych wydawanych w trybie administracyjnym.

Darowizny dokonywane pomiędzy osobami pozostającymi w nieformalnym związku (konkubentami) podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasadach właściwych dla III grupy podatkowej. Oznacza to, że opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad kwotę wolną, wynoszącą obecnie 5733 zł. Od darowizny o wartości przekraczającej tę kwotę obdarowany zapłaci podatek.

NSA podkreślił, że przyznawanie abonamentów parkingowych w strefach płatnego parkowania może dotyczyć wybranych użytkowników dróg, jednak kryteria różnicujące muszą być racjonalne, proporcjonalne i powiązane z celem regulacji. Granice uznaniowości rady gminy wyznacza zarówno ustawa o drogach publicznych, jak i konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W sprawie łódzkiej uchwały ich naruszenie skutkowało stwierdzeniem nieważności części przepisów.

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

Obdarowanym i spadkobiercom łatwiej jest uniknąć podatku od spadków i darowizn niż w latach poprzednich. Wynika to ze znacznego podniesienia kwot wolnych w połowie 2023 roku. Preferencje obejmują przede wszystkim nabycia od bliższej i dalszej rodziny, m.in. od ciotki, wujka czy od teściów. Członkowie najbliższej rodziny nadal będą zwolnieni z daniny, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu, a pieniądze otrzymają przelewem. Co ważne, na początku 2026 r. wchodzą w życie zmiany, które pozwolą przywrócić sześciomiesięczny termin zgłoszenia w niezawinionych przez podatnika przypadkach.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

Startuje Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030 – to nowa polityka publiczna, której celem jest pomoc osobom zagrożonym takimi chorobami jak Alzheimer. Rząd stawia na edukację, profilaktykę i rozwój opieki wytchnieniowej, która ma odciążyć rodziny chorych.

W ciągu kilku tygodni nastąpi rozstrzygnięcie konkursu na 120 mln zł w ramach Funduszu Sprawiedliwości dla pokrzywdzonych przestępstwami; trwa weryfikacja 62 ofert – przekazał 2 stycznia 2026 r. resort sprawiedliwości. Umowy z ośrodkami pomocy dla dorosłych i dzieci skończyły się w środę. W grudniu posłowie PiS skierowali do prokuratury zawiadomienie dotyczące obecnego szefa ministerstwa Waldemara Żurka i nieogłoszenia w terminie konkursów na dotacje z Funduszu.

W noweli prawa farmaceutycznego ma być uchylony całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. – Proponowana zmiana zmierza w kierunku, który należy ocenić jako niewłaściwy – argumentuje prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL). Polacy są bowiem w europejskiej czołówce kupujących suplementy i leki bez recepty. Niemal 30 tysięcy osób rocznie trafia też do szpitali z powodu zatrucia lekami.

Od stycznia wzrasta opłata abonamentowa za odbiorniki radiowe i telewizyjne. Za radio trzeba będzie zapłacić 9,50 zł miesięcznie (w 2025 r. opłata wynosiła 8,70 zł), za telewizję – 30,50 zł (w 2025 r. – 27,30 zł). Płacący abonament mogą skorzystać ze zniżek. W przypadku osób płacących za dwa miesiące z góry zniżka wynosi 3 proc., za trzy miesiące – 4 proc., za sześć miesięcy – 5 proc., a za 12 miesięcy – 10 proc. Opłatę abonamentową wnosi się do 25. dnia pierwszego miesiąca okresu rozliczeniowego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnie w pierwszym kwartale 2026 roku istotny problem. Chodzi o kwestię, czy wymóg połączenia w jednym postępowaniu sprawy o dział spadku ze sprawą o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej nie stanowi wyłącznie przejawu nadmiernego formalizmu.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.