Profesorowie Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Maciej Taborowski znaleźli się na tzw. krótkiej liście kandydatów koalicji rządzącej na stanowiska sędziów Trybunału Konstytucyjnego - ustaliło nieoficjalnie Prawo.pl. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wyznaczył na środę, 11 marca, do godziny 12, termin składania wniosków w sprawie wyboru sześciu sędziów. Miałoby to nastąpić nawet podczas posiedzenia Sejmu w tym tygodniu.

Od 17 marca br. wchodzą w życie przepisy umożliwiające występowanie za pośrednictwem notariusza z wnioskami o wpis spadkobierców do księgi wieczystej w celu ujawnienia przejścia prawa własności nieruchomości (a także użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu) wskutek dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego. Koszt związanych z tym czynności będzie wynosił ok. 500 zł plus opłaty sądowe. Co istotne, taki wniosek będzie można złożyć przed notariuszem, nawet tuż po uzyskaniu poświadczenia dziedziczenia.

Możliwość elektronicznego głosowania nad uchwałami oraz organizowania posiedzeń z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej została wprowadzona w fundacjach i stowarzyszeniach jedynie na czas trwania pandemii Covid-19. Prezydent podpisał ustawę, która wprowadzi te rozwiązania na stałe.

Dekonstrukcja samostanowienia w prawie międzynarodowym, konsekwencje prewencyjnego nadzoru danych dla praw podstawowych w UE, udział w przestępstwie objętym jurysdykcją MTK, prawa kulturowe rdzennej ludności Arktyki i prawnokarna ochrona pieniędzy i papierów wartościowych – to tematy prac habilitacyjnych i doktorskich obronionych w 2025 roku, nagrodzone przez redakcję miesięcznika Państwo i Prawo. Wyróżnienia zostały wręczone w poniedziałek 9 marca w siedzibie wydawcy czasopisma - Wolters Kluwer Polska.

Niskie stawki godzinowe biegłych prowadzą z jednej strony do ich exodusu z zawodu, a z drugiej - do zawyżania przez niektórych z nich czasu pracy przeznaczonego na sporządzanie opinii. Rekordzistka wykazała, że jej praca nad opiniami wyniosła w ciągu jednego roku ponad 13 tys. godzin, a łączyła to z pracą w szpitalu i w przychodni. Jak podkreślają prawnicy, system wymyka się spod kontroli - brakuje choćby centralnego rejestru czasu pracy biegłych. Zresztą dyskusja nad wynagrodzeniami biegłych jest jednym z punktów wydłużających prace nad ich ustawą.

Ponad 200 uczestników, ok. 30 zespołów pracuje nad najbardziej innowacyjnymi i konkurencyjnymi rozwiązaniami, opartymi m.in. na AI, podczas ósmej edycji Legal Hackathon 2026. Na stole są m.in. projekty dedykowane dla silver generation, ale też wspierające w zarządzaniu kancelarie czy wychwytujące deepfake'i w postępowaniu dowodowym. Wydarzenie organizowane przez Wolters Kluwer Polska rozpoczęło się w piątek wieczorem, zakończy się w niedzielę.

Rada Ławnicza SN II kadencji przyjęła pakiet uchwał dotyczących sytuacji w wymiarze sprawiedliwości. Odniosła się m.in. do kwestii wyboru I prezesa Sądu Najwyższego. W jej ocenie, na to stanowisko powinien zostać wybrany sędzia powołany przez 2018 r., czyli w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, której sędziów członków wybierali sędziowie nie Sejm. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wskazuje, że Rada zdała egzamin z praworządności.

Obowiązująca od kilkunastu lat międzynarodowa konwencja o prawach osób niepełnosprawnych mówi m.in. o zapobieganiu dyskryminacji w postępowaniach sądowych. Tymczasem w Polsce można odnieść wrażenie, że na razie ustawodawca nie dostrzega, że artykuł 13 Konwencji zobowiązuje państwa do znoszenia wszelkiego rodzaju barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości – twierdzi adwokat dr Monika Strus-Wołos.

Łączą w sobie zamiłowanie do nowych technologii i AI oraz m.in. wiedzę prawniczą – ponad 200 osób, ok. 40 mentorów, przez cały weekend będzie opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców w ósmej już edycji Legal Hackathon 2026. Wydarzenie organizowane przez Wolters Kluwer Polska rozpoczęło się w piątek wieczorem. Poprzedziła je konferencja AI Legal Change Summit 2026.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by na salach sądowych w całej Polsce, począwszy od 1 maja 2026 r., umieszczane były obok godła Rzeczypospolitej Polskiej dwie flagi - polska i UE. Jest furtka - pomieszczenia nie będą musiały być we flagi wyposażone, jeśli ich wielkość to uniemożliwi. Co istotne, dotyczyć ma to zarówno posiedzeń jawnych, jak i rozpraw. Resort chce w ten sposób podkreślić sprawowanie wymiaru sprawiedliwości i wydawanie wyroków w imieniu RP oraz unaocznić, że polskie sądy orzekają także w oparciu o prawo UE. Szacowany koszt to ok. 4,42 mln zł.

Do opiniowania trafiły projekty zmieniające rozporządzenia dotyczące trybu i sposobu udzielania zamówienia na wydrukowanie i doręczenie zestawów pytań testowych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą. Ministerstwo Sprawiedliwości chce doprecyzować i poluzować wymogi dla oferentów. Ma być wprowadzone oświadczenie o zobowiązaniu się do zachowania w tajemnicy treści pytań.

Działalność sądu mającego ocenić naruszanie konstytucji przez najwyższych funkcjonariuszy państwa, jest wciąż w impasie – przyznaje Jacek Dubois, adwokat, wiceprzewodniczący Trybunału Stanu. W jego ocenie przyczyna leży m.in. po stronie przewodniczącej prof. Małgorzaty Manowskiej, która - jak mówi - wykorzystuje zmieniony w poprzedniej kadencji regulamin, pozwalający jej na paraliżowanie prac tego organu.

Adwokaci i radcy prawni zaczęli już korzystać z nowych możliwości związanych z wnoszeniem, na razie niektórych pism, przez portal informacyjny sądów. Problem mają z tym, jak na razie, pracownicy sądów. Nadal bowiem – jak mówią – z nowymi funkcjonalnościami portalu nie są w pełni kompatybilne inne systemy sądowe. Pisma trzeba wydrukować i przekazać do konkretnego wydziału. Problem jest też z systemem prokuratorskim; prace nad dostosowaniem go do wnoszenia e-pism nadal trwają, a realna szansa na taką komunikację z sądem może pojawić się dopiero w czerwcu lub lipcu br.

W Sejmie jest już projekt nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych. Reguluje m.in. kwestie kuratorskiej legitymacji służbowej, wprowadza możliwości zwolnienia aplikanta z pozostałej części aplikacji i... wzbudza duży niedosyt wśród samych kuratorów. Jak podkreślają, zmiany choć są uzasadnione, pełnią rolę drugoplanową i nie rozwiązują najbardziej palących problemów ich zawodu – takich jak niskie wynagrodzenia, kwestia awansów czy przeciążenia pracą. Wskazują na konieczność odwrócenia zmian dotyczących choćby kuratorskich dyscyplinarek, ale też ograniczających rolę samorządu kuratorów.

Gdy nie może wejść w życie ustawa przywracająca zgodne z Konstytucją zasady wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, uzasadnione jest przeprowadzenie tego w oparciu o obowiązujące przepisy. Czyli przy pomocy niekonstytucyjnej ustawy przywrócony zostanie konstytucyjny charakter KRS – mówi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Impasu, który obecnie trwa w Sądzie Najwyższym, nie zmieni wybór nowego I prezesa. Tym bardziej że prezydent Karol Nawrocki, co wynika z sygnałów jego otoczenia, nie zamierza akceptować ustaw, które mogłyby sytuację uzdrowić. Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa, gdy sędziów wybiorą sędziowie, również nie gwarantuje, że do sądów i SN trafią prawidłowo powołani sędziowie, bo prezydent może po prostu ich nie powołać. Skutkiem będą kolejne odszkodowania wypłacane przez Polskę w związku ze skargami m.in. do ETPCz – mówi Prawo.pl dr Jarosław Matras, sędzia SN.

1 marca 2026 roku weszły w życie zupełnie nowe rozwiązania normatywne, umożliwiające pewnej kategorii podmiotów wnoszenie pism do sądu – jeśli przepis ustawy tak stanowi – poprzez umieszczenie ich treści w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych w sposób, który umożliwia wnoszącemu uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie takiego pisma do sądu. To krok w kierunku cyfryzacji sądownictwa, który niewątpliwie ułatwi stronom korespondencję z sądem – pisze dr Monika Czechowska.

Komisja Wenecka przeanalizowała projekt tzw. ustawy praworządnościowej, nad którym aktualnie pracuje Sejm, a który ma uregulować status sędziów powołanych od 2018 r. Jej wątpliwości wiążą się przede wszystkim z propozycjami dotyczącymi sędziów, którzy awansowali lub przyszli spoza zawodu przy udziale obecnej KRS. Wskazuje przy tym na obowiązujące w Polsce konstytucyjne zasady nieusuwalności sędziów i trójpodziału władz. Zwraca uwagę, że z lekceważenia choćby tej drugiej może skorzystać w przyszłości inna większość parlamentarna w celu ingerencji w działalność sądowniczą.

Na stole jest już wstępna wersja projektu ustawy o pracownikach sądów. Co do zasady ma być punktem wyjścia do dalszych prac, ale już budzi wśród pracowników spore emocje. Chodzi m.in. o to, że Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by urzędnik sądowy miał zakaz publicznego manifestowania poglądów politycznych, a także nie mógł uczestniczyć w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócających normalne funkcjonowanie sądu. Pracownicy uważają, że to próba zablokowania im jedynej możliwości nacisku na kolejne rządy w sprawie podwyżek wynagrodzeń.

Niewiele ponad trzy miesiące pozostało Polsce na uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi, służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Projekt – w wersji krytykowanej przez organizacje pozarządowe - ma zostać skierowany do Sejmu do połowy kwietnia bieżącego roku.