W ośrodkach odosobnienia w Gostyninie i Czersku, w których zgodnie z powołującą je ustawą miało przebywać do 10 osób, jest obecnie 120 pensjonariuszy. Nie skazanych, bo to prewencyjna izolacja na podstawie postanowień sądów cywilnych osób, które odbyły już kary. Debata, że trzeba coś z tym zrobić, trwa już ponad 13 lat, a ponad dwa lata minęły od deklaracji obecnego rządu, że choć trochę dostosuje ten twór do zasad praworządności. W dwóch ministerstwach – sprawiedliwości i zdrowia – trwają podobno prace, ale konkretnych propozycji wciąż nie ma.

Od kilku tygodni w sądach w całym kraju występują problemy z dostępem do Krajowego Rejestru Sądowego. System, nawet jeśli działa, to działa bardzo wolno, często nie można w nim dokonywać żadnych czynności, bo pojawia się informacja o błędzie. Część prezesów zgodziła się nawet, by w związku z tą sytuacją referendarze pracowali w trybie zdalnym, ale nie we wszystkich sądach – bo jak mówią rozmówcy Prawo.pl – w części brakuje laptopów. Referendarze już mówią o wydłużeniu rozpoznawania spraw. Przeciążenie systemu dostrzegają też pełnomocnicy.

Obecna konstytucja nie wymaga zasadniczych zmian. Przydałyby się korekty mające zapobiegać blokadom wynikającym z tej stałej dążności: albo my ich, albo oni nas. Gdybyśmy wyzbyli się tej skłonności, to obecna konstytucja zupełnie wystarczy – twierdzi prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego, powołany właśnie przez prezydenta do Rady Nowej Konstytucji. I wyraża nadzieję, że debata na ten temat choć trochę wyjdzie poza dyskusje w „swoich bańkach”.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” apeluje o pilne uregulowanie przepisów o delegacjach, tak by wszystkie te decyzje podlegały sądowej kontroli oraz były dokonywane w oparciu o merytoryczne kryteria i rzetelną analizę faktycznego obciążenia konkretnych sądów. Do tego czasu za bezwzględnie konieczne uznaje każdorazowe, wyczerpujące uzasadnienie zwłaszcza decyzji o odmowie udzielenia i przedłużenia delegacji oraz o jej odwołaniu.

Kolejna wersja projekt ustawy wdrażającego unijną dyrektywę anty-SLAPP w ocenie organizacji pozarządowych stanowi krok w dobrym kierunku, ale nie rozwiąże problemów z zastraszaniem i nękaniem dziennikarzy, aktywistów oraz innych obywateli uciążliwymi powództwami sądowymi. Projekt ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi, czyli tzw. ustawy anty-SLAPP, został przyjęty przez rząd, jest już w Sejmie.

Obowiązująca Konstytucja za rok skończy 30 lat i coraz głośniej mówi się, że przez ten czas nieco się zdezaktualizowała. Jedni wskazują, że jest zbyt ogólna i daje zbyt wiele możliwości do interpretacji, inni – że wręcz przeciwnie, ale potrzebne są pewne zmiany. Wśród nich wymieniany jest m.in. model prezydentury. Swoje postulaty mają także m.in. prokuratorzy – Konstytucja miałaby gwarantować ochronę ich niezależności.

Krajowa Rada Sądownictwa poinformowała o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących tzw. testu niezawisłości sędziego, który został wprowadzony w drodze nowelizacji ustawy w 2022 r. W tym roku zapadły już wyroki i postanowienia dotyczące niezgodności tej procedury z obowiązującym prawem i ustawą zasadniczą. KRS chce, by TK orzekł niekonstytucyjność przepisów także w odniesieniu do pozostałych sędziów.

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę, która przewidywała możliwość rozwiązania małżeństwa przed urzędnikiem stanu cywilnego, bez udziału sądu. Decyzja ta, jak podkreślił, nie wynikała ze sprzeciwu wobec usprawniania procedur, lecz z przekonania, że są sprawy, których nie wolno sprowadzać do czysto administracyjnej formalności. - Małżeństwo nie jest zwykłym wpisem w rejestrze. To jeden z fundamentów życia społecznego: rodziny, wychowania dzieci i trwania wspólnoty narodowej – podkreślił prezydent.

Chociaż w polityce dominuje rozwiązywanie bieżących problemów i obowiązuje perspektywa najwyżej do końca kadencji, to już Konstytucja 3 Maja nawoływała w preambule do uwzględniania interesów przyszłych pokoleń. Idea ta wraca w europejskiej, a ostatnio także w krajowej debacie jako obowiązek uwzględniania w tworzeniu prawa długoterminowych interesów i potrzeb przyszłych pokoleń. Na forum UE powstaje właśnie specjalna strategia, a w Polsce realizowany jest projekt badawczy o odpowiedzialności obecnego pokolenia za rozwiązania rzutujące na sytuację przyszłych pokoleń.

Źle oceniam zawetowanie przez prezydenta zmian procedurze karnej , które miały wprowadzić szereg ważnych dla obywateli gwarancji – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. I ubolewa, że tylko kibice piłkarscy w sposób zorganizowany zaprotestowali przeciwko temu. Informuje też o gotowych wielu innych projektach mających poprawiać prawo karne i martwi się, że także one mogą paść ofiarami wojny politycznej.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego, która ma spowodować, że pozwy wnoszone przez firmy skupujące w drodze cesji roszczenia dotyczące sankcji kredytu darmowego (SKD), nie będą trafiać jedynie do sądów w dużych ośrodkach - np. w Poznaniu czy w Warszawie. Proponuje doprecyzowanie, że przelew wierzytelności w danej sprawie, nie wpływa na właściwość sądu. Ma się to odnosić także do polisolokat.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego, nie stawi się na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, dotyczącej aktualnej sytuacji w Trybunale, które organizuje we wtorek, 28 kwietnia, jej szef Paweł Śliz. Uzasadnia to niezależnością TK oraz wpłynięciem prezydenckiego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w sprawie ślubowania sędziów TK w Sejmie. W spotkaniu mają uczestniczyć minister sprawiedliwości Waldemar Żurek oraz sędziowie TK, a chodzi m.in. o niedopuszczenie do orzekania czwórki nowo powołanych sędziów Trybunału: prof. Krystiana Markiewicza, prof. Marcina Dziurdy, prof. Macieja Taborowskiego oraz sędzi Anny Korwin‑Piotrowskiej.

Student prawa, który po trzecim roku studiów przejdzie przez procedurę konkursową w sądzie i zostanie młodszym asystentem sędziego, będzie mógł liczyć na wynagrodzenie w wysokości od 5 tys. zł do 5,5 tys. zł – projekt rozporządzenia trafił właśnie do opiniowania. Przepisy tworzące nowe stanowisko weszły w życie od 3 kwietnia br. Dla studentów nie przewidziano odrębnej procedury konkursowej – staną w szranki z pozostałymi kandydatami.

Komisja Kodyfikacyjna ds. Ustroju Sądownictwa i Prokuratury jest organem władzy publicznej, finansowanym ze środków publicznych i stanowiącym realizację zadań publicznych, dlatego protokoły z jej posiedzeń stanowią informację publiczną – uznał Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając część wyroku sądu wojewódzkiego i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Chodziło o informacje dotyczące prac nad projektem regulującym status sędziów powołanych od 2018 r.

Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki zapowiedział, że wniosek prezydenta Karola Nawrockiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ws. ślubowania sędziów TK w Sejmie jest już na ukończeniu. Ma zostać złożony w najbliższych dniach. Tymczasem czworo wybranych 13 marca br. przez Sejm sędziów skierowało pismo do prezydenta, apelując, by potwierdził, że złożyli wówczas przed nim ślubowanie. Przypominają, że przesłali mu m.in. rotę ślubowania z podpisem notarialnie poświadczonym oraz protokół notarialny, łącznie z transmisją telewizyjną.

4 marca 2025 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą osoba dokonująca tranzycji nie musi nikogo pozywać, gdyż takie sprawy mają być rozpatrywane przez sądy wyłącznie w postępowaniu nieprocesowym. Wykluczył też z grona podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie aktu stanu cywilnego w postępowaniu nieprocesowym prokuratora i kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Teraz sprawą zajmie się TSUE, bo Sąd Rejonowy w Białymstoku ma wątpliwości, czy uchwała obowiązuje, skoro w składzie byli sędziowie powołani po 2018 r. Podnosi też, że uchwała SN pozbawia osoby transpłciowe prawa do sprostowania tego, co od początku było wadliwie wpisane.

Niemcy powinno się bombardować co 50 lat bez podania przyczyny – za ten domniemany cytat z Winstona Churchilla został skazany na 10 tysięcy grzywny jeden z radnych Radomia. Sąd uznał, że cytat to nie tylko dezinformacja, gdyż słynny polityk nigdy takich słów nie napisał, ani nie wypowiedział, ale przede wszystkim nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych.

27 sędziów Sądu Najwyższego, powołanych przed 2018 r., zaopiniowało 60 sędziowskich kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa. Protokół, bez podliczania głosów, został przekazany marszałkowi Sejmu Włodzimierzowi Czarzastemu. Jak wynika z nieoficjalnych informacji, poparciem sędziów cieszyło się 15. kandydatów wspieranych przez Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w Polsce, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów Sądów Administracyjnych, Stowarzyszenie Sędziów Themis i Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia.

Profesorowie Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin‑Piotrowska, wybrani 13 marca br. na sędziów Trybunału Konstytucyjnego, zaapelowali ponownie do prezydenta Karola Nawrockiego o jak najszybsze przekazanie prezesowi Trybunału dokumentów potwierdzających ich ślubowanie 9 kwietnia br. Wskazują, że przesłali prezydentowi m.in. rotę ślubowania z podpisem notarialnie poświadczonym oraz protokół notarialny, łącznie z transmisją telewizyjną.

Naliczanie odsetek od wszystkich kosztów kredytu, a nie jedynie od wypłaconej realnie klientowi kwoty, narusza prawo europejskie - wynika z wyroku w sprawie C-744/24, w której w czwartek wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Banki i firmy pożyczkowe muszą też jasno, precyzyjnie i wyczerpująco informować klientów, jak naliczają odsetki i jakie są dodatkowe koszty kredytu. Sankcja kredytu darmowego może skutkować lawiną pozwów w ciągu najbliższych lat, choć Związek Banków Polskich uważa, że nie ma do tego podstaw.