Dostęp do rejestru fundacji rodzinnych i ich wyszukiwarki będzie możliwy za pośrednictwem strony internetowej, bez konieczności jeżdżenia do Piotrkowa Trybunalskiego czy zamawiania informacji i odpisów. Tak przewiduje projekt rozporządzenia, który Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do konsultacji. Nadal jednak nie będzie możliwe pobieranie wydruków internetowych z RFR, mających moc dokumentów urzędowych.

Zmiany w sędziowskim składzie Krajowej Rady Sądownictwa stały się priorytetem, jeśli chodzi o przywracanie praworządności w wymiarze sprawiedliwości. Projekt, zakładający, że tych członków wybierać będą sędziowie, jest już w opiniowaniu, ale jego losy są niepewne. Może się bowiem skończyć na wecie prezydenta. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek w rozmowie z Prawo.pl potwierdza plan „B", który miałby opierać się na obowiązujących przepisach. Prawnicy podkreślają, że wystarczy zmiana regulaminu Sejmu, a nawet rozporządzenie.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozumienie przesłanki wyłączenia sędziego w sprawach cywilnych w ten sposób, że jest nią okoliczność powołania go przez prezydenta po zaopiniowaniu przez obecną Krajową Radę Sądownictwa, jest niezgodne z Konstytucją. Powołał się przy tym na swoje wcześniejsze wyroki. Tym razem chodzi o pytanie prawne, które do TK jeszcze w 2023 r. skierował sędzia dr Kamil Zaradkiewicz z Izby Cywilnej SN.

Polska jest zobowiązana do uznania stanu małżeńskiego ustanowionego zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim. Obowiązek ten nie oznacza wprowadzenia małżeństw osób tej samej płci do prawa krajowego, ale państwo nie może udawać, że związek nie istnieje - orzekł 25 listopada Trybunał Sprawiedliwości UE. To szansa dla par jednopłciowych, by uzyskać dokument stanu cywilnego.

Przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka rozpatrywane są obecnie skargi dotyczące niepowołania przez polskich prezydentów sędziów, którzy uzyskali pozytywną opinię legalnej KRS. Te wyroki mogą być kluczowe z punktu widzenia zapowiedzi obecnego prezydenta Karola Nawrockiego, dotyczących nominacji sędziowskich – mówi minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

We wtorek 25 listopada zebrał się Trybunał Stanu w składzie pięciu sędziów w sprawie Macieja Świrskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Jest to posiedzenie wstępne i odbywa się w trybie niejawnym. Oskarżyciel kwestionuje prawidłowość powołania składu orzekającego, a konkretnie - sędziego Piotra Saka. Wobec tego zarządzono przerwę.

Jaki był status ziem polskich podczas okupacji 1939-1945 i kto sprawował tu władzę? Co z Generalnym Gubernatorstwem, którego władze nakazały noszenie opasek z Gwiazdami Dawida? – to pytania, które pojawiają się przy okazji zarzutów, że w Polsce (jako pierwszej w Europie) miały być wprowadzone antysemickie szykany, w tym nakaz specjalnej identyfikacji.

Gdy na skutek wyboru nowych sędziów Trybunał Konstytucyjny stanie się ponownie instytucją w pełni niezależną i bezstronną, to może w nim dojść do postępowań w sprawie ustaw najbardziej dotkniętych deformacjami, które doprowadziły do kryzysu praworządności – twierdzi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego. Jednak trochę studzi nadzieje na przywrócenie w ten sposób porządku konstytucyjnego, bo jego zdaniem i tak konieczne by było uchwalenie i wejście w życie nowych ustaw.

Destabilizacja orzecznicza w sądach powszechnych w kwestii sposobu rozliczeń w sprawach frankowych po czerwcowym wyroku TSUE może być czynnikiem, który wpływa na niektórych kredytobiorców jako element skłaniający do zawarcia ugody. Banki też coraz chętniej porozumiewają się z kredytobiorcami, choć tu motywacją jest raczej duże ryzyko przegranej w sądzie.

Komisja Finansów Publicznych przyjęła poprawkę do budżetu na 2026 r., zakładającą zmniejszenie wydatków w sądach o w sumie 165 mln zł, w tym ponad 94 mln z funduszu wynagrodzeń pracowników sądów. Związki zawodowe nie kryją swojego oburzenia, podkreślając, że to oznacza, iż pracownicy nie będą mogli liczyć na podwyżki wynagrodzeń wyższe niż 3 proc. Dodają również, że taka decyzja godzi w stabilność funkcjonowania sądów. Pojawiają się też głosy o konieczności przeprowadzenia akcji protestacyjnej.

Każdy sędzia będzie mógł wybierać członków Krajowej Rady Sądownictwa, dysponować będzie 15 głosami. Kandydat będzie musiał mieć 10-letni staż sędziowski, co najmniej 5-letni w danym sądzie. Nie będą mogli kandydować obecni sędziowie/członkowie KRS. Za przeprowadzenie wyborów odpowiadać będzie PKW, a samorządy prawnicze będą mogły zgłaszać swojego kandydata - projekt nowej ustawy o KRS jest już w opiniowaniu, jest na to 10 dni.

Działania służb w państwie prawa nie mogą stanowić zagrożenia dla demokratycznego ustroju i powinny one podlegać efektywnej, a nie wyłącznie iluzorycznej kontroli – uznali uczestnicy konferencji zorganizowanej w czwartek w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Jak podkreślano, obowiązujący system niejawnej inwigilacji wymaga całościowego przemodelowania, a obecna koalicja rządząca, mimo zapowiedzi, tego nie dokonała, ograniczając się jedynie do kosmetycznych zmian.

Szykanowanie I prezes Sądu Najwyższego przez obu ostatnich ministrów sprawiedliwości w postaci uporczywych wniosków o uchylenie immunitetu i licznych gróźb Kolegium SN odebrało jako atak na niezależność tego sądu. Kolegium podjęło uchwałę w sprawie „ataków władzy wykonawczej” wobec pierwszego prezesa Sądu Najwyższego.

Obciążenie hipotekami przymusowymi należących do byłego ministra sprawiedliwości nieruchomości oraz zajęcie środków na jego rachunku bankowym – tak prokuratura prowadząca śledztwo dotyczące nadużyć przy Funduszu Sprawiedliwości, dokonała zabezpieczenia majątkowego.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, którą Sejm uchwalił w 2024 r., jest niezgodna z Konstytucją. Przepisy miały wrócić do wyboru 15 sędziów/członków KRS przez sędziów, a nie przez Sejm. Prezydent Andrzej Duda podnosił wątpliwości konstytucyjne w zakresie tego, że regulacja zakładała utratę mandatów obecnych sędziowskich członków KRS po wyborze nowych oraz że sędziowie powołani przy jej udziale nie mogliby kandydować do Rady.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce rozwiązać problem ze statusem sędziów powołanych od 2017 r., także tych, którzy w międzyczasie przeszli w stan spoczynku. Tzw. ustawa praworządnościowa zakłada w najlepszym przypadku obniżenie świadczenia, w najgorszym - jego utratę i nabycie prawa do emerytury lub renty. Prawnicy przypominają kazus ustawy dezubekizacyjnej i podkreślają, że jeśli przepisy wejdą w życie, to będą skutkować pozwami, a nawet orzeczeniami ETPCz, co z kolei obciąży podatników.

Podczas uroczystej gali zwieńczającej XIV edycję konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2025 r. zaprezentowano nowe narzędzie Wolters Kluwer Polska - LEX Expert AI. Chodzi o zaawansowany czat oparty na generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI), stworzony specjalnie dla prawników pracujących z przepisami polskiego prawa. Nowe narzędzie ma skrócić czas researchu prawniczego: pozwala zadawać pytania w języku naturalnym i umożliwia pogłębianie analizy w formie konwersacji, dostarczając merytoryczne i precyzyjne odpowiedzi. To, co istotne, każda z nich opiera się wyłącznie na zweryfikowanych i unikalnych zasobach Systemu Informacji Prawnej LEX.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację prawa o ustroju sądów powszechnych. Daje ona asesorom uprawnienia do orzekania w sądach rodzinnych. Ma to być remedium na problemy kadrowe w wydziałach rodzinnych, które trwają od lat i prowadzą do przewlekłości postępowań - co z kolei uderza w dobro dziecka i stabilność rodziny.

Reforma dotycząca wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa z 2017 roku nie była udana, ani godna pochwały. Ale - w mojej ocenie - w żadnym wypadku nie usprawiedliwia to odpowiedzialności zbiorowej. Odpowiedzialności sprowadzającej się do plemiennego ferowania nieznanego naszej cywilizacji zbiorowego wyroku na całą, niejednorodną grupę osób. Grupę szczególną, bo reprezentującą Państwo Polskie i w jego imieniu wydającą orzeczenia - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” sprzeciwia się stanowisku prezydenta Karola Nawrockiego, że jako głowie państwa przysługuje mu prawo do arbitralnej odmowy powołań na urząd sędziego. Takie kontrolowanie obsady stanowisk sędziowskich przekracza uprawnienia prezydenta i narusza wyrażoną w polskiej Konstytucji zasadę podziału i równoważenia się władz państwowych. A także - prawo obywateli do rozpoznania ich sprawy przez sąd niezawisły od polityków.