Sędzia Terlecki: Intencje być może dobre, ale wyszło jak zawsze

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Wyniki wyborów prezydenckich, które przynajmniej dla dużej części opinii publicznej były niespodzianką, wyznaczają nam ramy aktualnej dyskusji o praworządności czy raczej o stabilności systemu prawnego Rzeczypospolitej. Mamy do czynienia z pewną polityczną równowagą, być może chwiejną, ale jednak równowagą. Wiemy jednocześnie, co powinno być poprawione i czego obywatele oczekują od wymiaru sprawiedliwości - pisze sędzia Rafał Terlecki, członek stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas".

10.10.2025

Referendarze z większymi kompetencjami, ale zależni od decyzji prezesa i ministra

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Referendarze dostają coraz więcej kompetencji, przykładem jest choćby głośny projekt ustawy frankowej. Nadal jednak – jak sami podkreślają – nie mają wystarczających gwarancji ustrojowych. W Trybunale Konstytucyjnym jest wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją przepisów, które nie przewidują możliwości złożenia przez referendarza odwołania od negatywnej decyzji ministra w sprawie jego wniosku o przeniesienie. Z kolei do Sejmu trafiła właśnie petycja, by stworzyć referendarzom możliwość odwołania się od zmiany podziału czynności.

10.10.2025

Kolegium SN: Prokurator generalny wzywał sędziów do sprzeniewierzenia się ślubowaniu

Wymiar sprawiedliwości

W opublikowanej w czwartek uchwale Kolegium Sądu Najwyższego wyraziło zdecydowany sprzeciw wobec – jak wskazano – „bezprawnych działań” prokuratora generalnego Waldemara Żurka, który miał kierować do sędziów pisma wzywające ich do sprzeniewierzenia się złożonemu ślubowaniu oraz do odmowy wykonywania obowiązków.

09.10.2025

SN: Zakaz wykonywania zawodu przez pielęgniarkę, która pobiła pacjenta

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Pacjent

Dwie pielęgniarki zostały ukarane za pobicie pacjenta najsurowszymi karami dyscyplinarnymi. Jednak Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że wobec drugiej kobiety orzeczono karę zbyt surową i nieproporcjonalną, gdyż próbowała ona interweniować w czasie zajścia. Wyrok w jej sprawie został uchylony.

09.10.2025

Penalizacja utrudniania kontaktów? Komisja Kodyfikacyjna ma wątpliwości

Wymiar sprawiedliwości

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ocenił niedawno, że istnieje pilna potrzeba rozwiązania problemu utrudniania kontaktów z dzieckiem. Nad tą sprawą resort pracuje od dłuższego czasu. Kilka propozycji zmiany przekazano do oceny Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Dotyczą one niewykonywania orzeczeń sądu opiekuńczego, dotyczących obowiązku wydania dziecka oraz kontaktów z nim. Komisja skłania się do tego, że wystarczające będą tu środki cywilnoprawne (procesowe).

09.10.2025

KRS skarży do Trybunału zniesienie losowego przydziału spraw

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości

Krajowa Rada Sądownictwa złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą zmian w Regulaminie funkcjonowania sądów, który zniósł losowy przydział spraw sędziom. Jako powód Rada podała wykroczenie przez ministra sprawiedliwości poza zakres delegacji ustawowej. Ponadto KRS wniosła też o udzielenie zabezpieczenia do czasu wydania przez TK ostatecznego orzeczenia w tej sprawie.

08.10.2025

Prof. Manowska powstrzymuje się od czynności przewodniczącego TS

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości

W związku z ponownym wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie mnie do odpowiedzialności karnej, oświadczam, że powstrzymuję się od wszelkich czynności związanych ze sprawą zainicjowanych tym wnioskiem, zarezerwowanych dla przewodniczącego Trybunału Stanu – uznała prof. Małgorzata Manowska, pierwsza prezes Sądu Najwyższego.

08.10.2025

SN: Sąd nie przyznał 80-latce lokalu socjalnego po eksmisji

Prawo cywilne Pomoc społeczna Wymiar sprawiedliwości

Sąd w procesie o eksmisję ma obowiązek poczynienia z urzędu ustaleń, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, przynajmniej w minimalnym zakresie, jakim powinno być ustalenie numeru PESEL osoby pozwanej w procesie o eksmisję – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, uwzględniając skargę nadzwyczajną rzecznika praw obywatelskich.

08.10.2025

Minister rozporządzeniem zmienił "sądolotka", szykuje się kwestionowanie orzeczeń

Wymiar sprawiedliwości

Nie milkną echa nowelizacji regulaminu urzędowania sądów powszechnych, która wprowadza możliwość "ręcznego" wyznaczenia dwóch sędziów do składu trójkowego. Część prawników uważa, że minister sprawiedliwości Waldemar Żurek próbuje tym rozporządzeniem zmienić normę rangi ustawowej, co w ich ocenie powinno być podstawą do rozpoczęcia procedury uchylenia regulacji. Inni mówią o burzy w szklance wody i chaosie w samej ustawie, która w tym zakresie powinna ulec zmianie. Z kolei pełnomocnicy i obrońcy widzą w tym podstawę do kwestionowania wyroków.

08.10.2025

Nastolatek będzie mógł trafić do szpitala psychiatrycznego bez zgody sądu

Wymiar sprawiedliwości

Ministerstwo Zdrowia proponuje, by w nagłych przypadkach możliwe było przyjęcie do szpitala psychiatrycznego osoby małoletniej - poniżej i powyżej 16. roku życia - bez wcześniejszej zgody sądu opiekuńczego. W takich sytuacjach lekarz przyjmujący miałby obowiązek, w razie wątpliwości, zasięgnięcia pisemnej opinii innego lekarza, w miarę możliwości psychiatry, albo psychologa. Projekt jest już w opiniowaniu.

07.10.2025

Szef KPRM: Konstytucja nie przewiduje, aby kontrasygnata była obowiązkiem premiera

Wymiar sprawiedliwości

Konstytucja nie przewiduje sytuacji, w których udzielenie kontrasygnaty byłoby obowiązkiem premiera oraz nie wyznacza konkretnego terminu na podjęcie takiej decyzji - przekazał Jan Grabiec, szef KPRM, w odpowiedzi na pytania RPO dotyczące braku takiej kontrasygnaty do powołań asesorów WSA. Podkreślił, że działania premiera nie są gestem politycznego sprzeciwu, lecz wykonaniem obowiązku ochrony wartości państwa prawa i dobra wspólnego.

06.10.2025

Gdy sąd uzna pozew, uzasadnienie nie będzie konieczne?

Wymiar sprawiedliwości

Uznanie w postępowaniu cywilnym pozwu w całości nie wymagałoby od sędziego w pierwszej instancji pisania uzasadnienia wyroku, nawet gdyby strona pozwana zamierzała wnieść apelację. Nad takim rozwiązaniem ma pracować, w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości, Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. Sędziowie i prawnicy – pełnomocnicy przyznają, że mogłoby to wpłynąć na usprawnienie pracy sądów, ale wskazują też na zagrożenia. M.in. dla konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu.

06.10.2025

Sędzia Smusz-Kulesza: Wyrok TSUE z 4 września zagrożeniem dla porządku prawnego

Wymiar sprawiedliwości

Według TSUE w pewnych okolicznościach orzeczenie Sądu Najwyższego należy uznać za niebyłe. Decyzję co do zaistnienia lub niezaistnienia tego skutku ma każdorazowo podjąć sąd powszechny rozpoznający sprawę, w której orzeczenie uprzednio wydał SN. Zdaniem zdecydowanej większości ekspertów ten wyrok pogłębi chaos w polskim sądownictwie. Skutki mogą być jednak dużo bardziej poważne, i w praktyce prowadzić do pozbawienia obywateli prawa do niezależnego sądu, ochrona którego to legła u podstaw wydania tego wyroku - pisze sędzia Monika Smusz-Kulesza, doktor nauk prawnych i członek zarządu stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas”.

06.10.2025

Banki coraz częściej odstępują od składania apelacji w sprawach frankowych

Wymiar sprawiedliwości Domowe finanse Banki Kredyty frankowe

Na rozprawę apelacyjną w sprawach frankowych trzeba trochę poczekać - średnia długość oczekiwania to około półtora roku. W większych miastach czeka się dłużej, ale warszawski wydział apelacyjny działa już pełną parą i do końca roku mają zostać zakończone sprawy, które zarejestrowane zostały w 2023 roku. Banki też coraz częściej rezygnują ze składania apelacji, aby ograniczyć koszty związane z przegranym procesem.

06.10.2025

Komisje kodyfikacyjne chcą solidniejszego statusu swoich projektów

Wymiar sprawiedliwości

Działające od kilkunastu miesięcy cztery komisje kodyfikacyjne przygotowują na zlecenie rządu projekty najważniejszych reform w prawie cywilnym, karnym, rodzinnym oraz ustroju sądownictwa i prokuratury. Jednak ich nadzwyczajny skład – wybitni teoretycy i praktycy z danej dziedziny – nie przekłada się na specjalny charakter opracowywanych przez nich projektów, bo są one traktowane jak wszystkie inne, także przerabiane, często przez anonimowe osoby. Dlatego w tych komisjach rodzi się projekt nadania im, i ich projektom, specjalnego statusu.

06.10.2025

Minister Żurek: Projekt "ustawy praworządnościowej" jest gotowy

Wymiar sprawiedliwości

- Mamy przygotowaną "ustawę praworządnościową", prawdopodobnie w przyszłym tygodniu będziemy procedować gotowy projekt - zapowiedział Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, podczas konferencji prasowej zorganizowanej przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich "IUSTITIA". Zaznaczył też, że na "bardzo zaawansowanym etapie" są prace nad ustawą reformującą Krajową Radę Sądownictwa.

04.10.2025

CBA ma zostać zlikwidowane 1 maja 2026 r. - jest nowy projekt

Wymiar sprawiedliwości

Nowa wersja projektu właśnie została opublikowana na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Będzie to druga próba likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Poprzedni projekt został przyjęty w grudniu ubiegłego roku i zakładał likwidację w lipcu br., nie został jednak skierowany do ówczesnego prezydenta RP Andrzeja Dudy, bo ten zapowiedział, że ustawy i tak nie podpisze.

04.10.2025

AI w tłumaczeniach sądowych – między technologicznym optymizmem a rzeczywistością praktyki

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości Prawo AI LegalTech Sędziowie

AI może wspierać pracę tłumaczy, ale nie może ich zastąpić. W wymiarze sprawiedliwości, gdzie błędy w tłumaczeniu mogą mieć wpływ na niesłuszne skazanie, utratę praw rodzicielskich, prawo do azylu lub istotne interesy majątkowe, nie ma miejsca na technologiczny optymizm pozbawiony empirycznego uzasadnienia - pisze Wojciech Wołoszyk, prawnik lingwista.

04.10.2025

Czy brak odebrania wezwania przez podejrzanego oznacza poszukiwanie?

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prawo europejskie

Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego pismo doręcza się adresatowi osobiście. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu domownikowi. W razie nieobecności domownika - administracji domu, dozorcy lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Powstaje pytanie: jeżeli wskazane powyżej osoby podejmą się przekazać pismo adresatowi, w jaki sposób sprawdzić, czy rzeczywiście to wykonały? Czy ma to dla organów procesowych znaczenie? - pisze dr Paweł Gołębiewski, radca prawny.

04.10.2025

Po 16 latach w sądach kończy się głośna afera piłkarska

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Administracja publiczna Prawo gospodarcze Finanse

Łódzki Klub Sportowy stracił ostatecznie szansę na otrzymanie wielomilionowego odszkodowania od Polskiego Związku Piłki Nożnej, który na sezon 2009/2010 nie przyznał drużynie licencji na grę w piłkarskiej ekstraklasie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie po 16 latach, że proces licencyjny i odmowa dopuszczenia ŁKS-u do rozgrywek były prawidłowe. Sprawą zajmowały się Trybunał Konstytucyjny i Centralne Biuro Antykorupcyjne, zmieniono też procedury, aby takie przypadki załatwiać szybciej i tylko w gronie działaczy.

04.10.2025