Opinie - strona 17

Mikołaj Kozak: Kasacje karne – ostateczny hamulec czy iluzja?

Prawo karne

Czas oczekiwania na rozpoznanie kasacji w sprawach karnych waha się w Polsce od 12 do nawet 24 miesięcy. Wcześniejsze terminy to białe kruki. Oznacza to w praktyce, że wyrok, który czeka na kontrolę Sądu Najwyższego w drodze kasacji jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jest bardzo często wykonywany. Innymi słowy, skazany rozpoczyna odbywanie kary pozbawienia wolności, a nie jest jeszcze nawet wyznaczony termin rozprawy kasacyjnej - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

19.06.2025

Zadania zlecone bez pokrycia, czyli samorządy w sporze ze Skarbem Państwa

Samorząd terytorialny Finanse samorządów

W polskim porządku prawnym jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają charakter ustrojowo niezależny. Na mocy Konstytucji RP wykonują zarówno zadania własne, jak i zlecone. Te drugie realizują w imieniu państwa, a więc powinny być objęte pełnym finansowaniem ze środków budżetu centralnego. W praktyce jednak zachodzi głęboka dysproporcja pomiędzy rzeczywistymi kosztami a otrzymywanymi dotacjami celowymi. Problem ten narasta od lat, wpływając na finanse lokalne, zakres inwestycji i jakość usług publicznych - pisze Rafał Kolano, radca prawny.

18.06.2025

Dziennikarz może odpowiadać w trybie wyborczym jak każdy wyborca

Wybory

Nie ma jakichkolwiek argumentów natury prawnej, jak i logicznej, aby z góry kwalifikować materiały prasowe jako wyłączone z zastosowania trybu wyborczego. O zastosowaniu tego trybu decyduje fakt, czy mamy do czynienia z wyborcą, agitacją wyborczą, treściami dającymi się ocenić w kategoriach prawdy i fałszu. Forma agitacji z samej definicji mającej charakter publiczny jest bez znaczenia, tak samo jak bez znaczenia jest, jaką profesją zajmuje się wyborca - pisze Rafał Rozwadowski, adwokat.

17.06.2025

Włodzimierz Albin: Wykonaliśmy skok od papieru do AI

Rynek

Na świecie na rynku informacji prawnej najlepiej radzą sobie amerykańscy wydawcy. Ale polski rynek jest bardzo otwarty na nowości - wciąż powstają nowe możliwości dostarczania fachowej wiedzy i narzędzi. Nie warto obawiać się sztucznej inteligencji - trzeba na nią patrzeć jak na szansę, a nie zagrożenie - mówi Włodzimierz Albin, który przez 25 lat kierował Wolters Kluwer Polska.

16.06.2025

Rozliczanie szkód w pojazdach. Po uchwale SN więcej chaosu niż porządku?

Domowe finanse Ubezpieczenia

Uchwała Sądu Najwyższego miała na celu ujednolicenie linii orzeczniczej, dotyczącej rozliczania szkód częściowych w pojazdach mechanicznych. Choć intencją było wprowadzenie klarowności, rzeczywisty efekt uchwały wywołał zdezorientowanie i falę krytyki. Czy stanowisko Sądu Najwyższego rzeczywiście wzmacnia ochronę poszkodowanych? A może przeciwnie – ogranicza ich prawa i sprzyja interesom zakładów ubezpieczeń - zastanawia się Stanisław Stawiński, radca prawny.

14.06.2025

Prof. Krawiec: Sądy nie zastępują uczelni w rekrutacji do szkoły doktorskiej

Szkolnictwo wyższe

Choć autonomia uczelni nie oznacza dowolności, to sądy administracyjne muszą respektować granice swojej kontroli, ograniczając się do badania zgodności z prawem – pisze dr hab. Grzegorz Krawiec, komentując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r. (sygn. III OSK 1950/24). Sprawa dotyczyła ingerencji WSA w nabór kandydatów do szkoły doktorskiej.

13.06.2025

Prof. Stępkowski: Uchwała o nieważności wyborów oznaczałaby ich ponowne rozpisanie

Prawnicy Wybory

Jeśli zostaną udokumentowane nieprawidłowości w skali tak ogromnej, by zmienić różnicę w wyniku głosowania o 370 tysięcy głosów, to Sąd Najwyższy może podjąć uchwałę o nieważności wyboru kandydata na urząd Prezydenta RP. To oznaczałoby konieczność rozpisania ponownych wyborów. Pamiętajmy jednak, że pomyłki, do których dochodzi działają w obie strony. Raz „skorzystał” na nich jeden kandydat, kiedy indziej drugi - mówi prof. dr hab. Aleksander Stępkowski, rzecznik Sądu Najwyższego.

12.06.2025

Dostępność cyfrowa - nowe obowiązki dla sklepów internetowych

Prawo europejskie Niepelnosprawność

Sklepy oraz platformy internetowe muszą otworzyć się na osoby z niepełnosprawnościami. 28 czerwca 2025 r. wejdzie w życie ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze – przypomina Aleksandra Zomerska, adwokatka z kancelarii dotlaw Skrzywanek Stępniowski i Wspólnicy sp.k.

11.06.2025

Sędzia Matras: Kończymy prace nad ustawą o Sądzie Najwyższym. Tylko czy prezydent podpisze?

Wymiar sprawiedliwości

W ciągu kilku tygodni powstanie projekt nowej ustawy o Sądzie Najwyższym, która wraz z ustawą dotyczącą statusu sędziów, ma przywrócić ład konstytucyjny w polskim wymiarze sprawiedliwości. Gdy parlament je uchwali, będzie pytanie o podpis prezydenta - mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, przewodniczący zespołu Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym. I dodaje, że odmowa podpisu będzie oznaczać pogłębianie się sytuacji, w której na szczycie polskiego sądownictwa stoi instytucja obarczona poważnymi wadami prawnymi.

10.06.2025

Dwa lata od wejścia w życie ustawy, czyli (niepewna) przyszłość fundacji rodzinnych

Fundacja Rodzinna

Jeśli jakakolwiek nowelizacja przepisów podatkowych zostanie przeprowadzona w nieprzemyślany lub za daleko idący sposób, to 2,5 tys. założonych fundacji rodzinnych nie będzie liczbą jednostkowych sukcesów, którymi będzie można się chwalić. Będzie to 2,5 tys. potencjalnych problemów, które fundatorzy będą musieli rozwiązać - pisze Michał Kwaśniewski, adwokat, partner w QUIDEA.

10.06.2025

Skóbel: Sytuacja finansowa szpitali powiatowych jest krytyczna

Finansowanie zdrowia

Z 219 szpitali powiatowych tylko 39 wykazało zysk ze sprzedaży za 2024 rok. Łączna kwota zobowiązań wymagalnych przekroczyła już miliard złotych. Większość szpitali traci płynność finansową oraz wykazuje stratę. Oznacza to, że sytuacja wymyka się spod kontroli – podkreśla Bernadeta Skóbel, radca prawny, kierownik Działu Monitoringu Prawnego i Ekspertyz Związku Powiatów Polskich.

09.06.2025

Prof. Tomaszewski: Dobry system opiniowania dla prokuratury i sądów musi trochę kosztować

Wymiar sprawiedliwości

Zmierzamy do tego, by kwalifikacje osób ubiegających się o status biegłego były realnie sprawdzane, a kandydaci muszą liczyć się z tym, że samo złożenie dokumentów może nie zapewnić wpisu do rejestru – mówi prof. Tadeusz Tomaszewski, przewodniczący zespołu, który przygotował projekt ustawy o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących. I dodaje, że to musi kosztować trochę drożej niż obecnie, jeśli chcemy mieć nowoczesny i wydajny system opiniowania.

09.06.2025

Dane o codziennym życiu osób LGBT nie mogą być zakazane

Prawo europejskie

Zwiększając ochronę dzieci przed treściami pedofilskimi, Węgry pogwałciły swobodę świadczenia i korzystania z usług oraz inne prawa. Zdaniem rzeczniczki generalnej TSUE Tamary Ćapety, zakazując lub ograniczając dostęp do treści LGBTI, Węgry naruszyły regulacje Unii Europejskiej. Jej zdaniem Trybunał powinien również stwierdzić niezależne naruszenie art. 2 TUE, określającego podstawowe wartości Unii.

07.06.2025

Reemisja utworów bez umowy. Czy warto ponosić takie ryzyko?

Prawo autorskie

Reemisja utworów bez umowy z organizacją zbiorowego zarządzania staje się działaniem wysokiego ryzyka. Dzieje się tak nie tylko ze względu na ryzyko zasądzenia sumy pieniężnej stanowiącej dwukrotność stosownego wynagrodzenia, które byłoby należne za udzielenie zgody na reemisję utworu. Istotne ryzyko dla reemitentów stanowi także „roszczenie zakazowe” - piszą Paweł Tomasik, radca prawny i Wiktoria Miszczak z kancelarii Peter Nielsen & Partners Law Office sp.k.

07.06.2025

Komunikacja w kancelariach prawnych - czy to działa?

Prawnicy

Komunikacja jest elementem strategii marketingowej, a strategia marketingowa - biznesowej. Nieskuteczna komunikacja jest wynikiem niezrozumienia zasad jej działania - odnosząc się do słów Alberta Einsteina, „Teoria jest wtedy, kiedy wiemy wszystko, ale nic nie działa. Praktyka jest wtedy, kiedy wszystko działa, ale nikt nie wie, dlaczego. W naszym laboratorium łączymy praktykę z teorią: nic nie działa i nikt nie wie, dlaczego” - pisze Katarzyna Buczkiewicz - ekspert ds. PR i marketingu prawniczego.

07.06.2025

Prof. Biernat: Spór z UE o praworządność może wrócić

Wymiar sprawiedliwości

Może się zdarzyć w niekorzystnym scenariuszu, że jeśli nie wejdą w życie ustawy przywracające w Polsce w pełni porządek prawny, a Trybunał Konstytucyjny będzie wydawał kolejne antyeuropejskie wyroki, powróci groźba wszczęcia procedury z art. 7 TUE, czy wstrzymania wypłat unijnych funduszy. Ale tego scenariusza na razie nie widać i nie należy wywoływać wilka z lasu, bo rząd i większość parlamentarna są proeuropejskie – ocenia prof. Stanisław Biernat.

06.06.2025

VAT od kaucji do pilnej zmiany

Środowisko VAT

Przepisy o VAT od systemu kaucyjnego są fatalnie napisane. Rząd powinien uprościć system rozliczeń i rzucić koło ratunkowe producentom. Paradoksem jest to, że za udostępnienie produktu w opakowaniach na napoje może być odpowiedzialna m.in. apteka, kino, czy market budowlany. W przepisach nie zawarto żadnych wyłączeń dla tego typu podmiotów - pisze dr Jacek Matarewicz, partner zarządzający w Kancelarii Zimny Matarewicz.

06.06.2025

Reorganizacja przedsiębiorcy a konieczność uzyskania zgody małżonka

Prawo cywilne Prawo rodzinne Małe i średnie firmy

W przypadku przedsiębiorcy pozostającego w związku małżeńskim zbycie przedsiębiorstwa czy też przekształcenie przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może być uzależnione od zgody drugiego małżonka. Bez znaczenia jest tutaj fakt, czy drugi małżonek uczestniczył w prowadzeniu przedsiębiorstwa, czy też nie – pisze Magdalena Godos z kancelarii WN Legal Wątrobiński Nartowski.

05.06.2025

Mieszkanie w prezencie, czyli o przedawnieniu w sprawach frankowych

Prawo cywilne Domowe finanse Banki Kredyty frankowe

Jeszcze dekadę temu wygrane przez konsumentów sprawy frankowe stanowiły rzadkość. Obecnie jest odwrotnie – to konsumenci masowo wygrywają przed sądami. Czy w przypadku roszczeń banków wobec frankowiczów o zwrot kapitału powtórzy się podobny scenariusz - zastanawia się dr Janusz Malanowski, radca prawny w kancelarii Malanowski i Wspólnicy.

05.06.2025

10 lat prawa restrukturyzacyjnego: ocena plus wskazówki

Prawo gospodarcze Restrukturyzacja Upadłość

Ustawa z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne wprowadziła do polskiego systemu prawnego kompleksowy system wsparcia przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. Rocznica 10-lecia jej uchwalenia skłania do podsumowania dotychczasowych osiągnięć oraz zwrócenia uwagi na obszary wymagające dalszej poprawy - pisze Piotr Zimmerman, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny z kancelarii Zimmerman Sierakowski Frosztęga.

04.06.2025