Dyrektywa 2019/1831 ustanawiająca piąty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE

DYREKTYWA KOMISJI (UE) 2019/1831
z dnia 24 października 2019 r.
ustanawiająca piąty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy 1 , w szczególności jego art. 3 ust. 2,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zasada 10 Europejskiego filaru praw socjalnych 2 , proklamowanego w Göteborgu dnia 17 listopada 2017 r., stanowi, że każdy pracownik ma prawo do zdrowego, bezpiecznego i dobrze dostosowanego środowiska pracy. Prawo do wysokiego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy oraz do środowiska pracy, które jest dostosowane do potrzeb zawodowych pracowników i umożliwia im uczestnictwo w rynku pracy w dłuższym okresie, obejmuje również ochronę przed narażeniem na działanie czynników chemicznych w miejscu pracy.

(2) Komisja wyraźnie podkreśliła potrzebę dalszej poprawy ochrony pracowników przed narażeniem na niebezpieczne chemikalia w swoim komunikacie "Bezpieczniejsze i zdrowsze warunki pracy dla wszystkich" 3 .

(3) Na mocy dyrektywy 98/24/WE Komisja ma przedstawić cele Unii Europejskiej (UE) w formie wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego (IOELV) dla całej UE, w celu ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z działaniem środków chemicznych.

(4) Art. 3 ust. 2 dyrektywy 98/24/WE upoważnia Komisję do ustalania i weryfikowania IOELV, biorąc pod uwagę dostępność technik pomiarowych, w oparciu o środki przyjęte zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 17 dyrektywy Rady 89/391/EWG 4 .

(5) Art. 3 ust. 1 dyrektywy 98/24/WE stanowi, że Komisja ocenia związek pomiędzy skutkami zdrowotnymi niebezpiecznych środków chemicznych i poziomem narażenia zawodowego przy pomocy niezależnej oceny naukowej najnowszych dostępnych danych naukowych.

(6) W realizacji tego zadania Komisję wspiera Komitet Naukowy ds. Dopuszczalnych Norm Zawodowego Narażenia na Oddziaływanie Czynników Chemicznych w Pracy (SCOEL), ustanowiony decyzją Komisji 2014/113/UE 5 .

(7) Zgodnie z dyrektywą 98/24/WE "dopuszczalna wartość narażenia zawodowego" oznacza, chyba że z postanowienia szczególnego wynika inaczej, dopuszczalną wartość średniej w funkcji czasu stężenia środka chemicznego w powietrzu w strefie oddechowej pracownika w danym okresie czasu.

(8) Wskaźnikowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego są wartościami narażenia zawodowego dotyczącymi zdrowia, ustalanymi w oparciu o najnowsze dane naukowe oraz przyjmowanymi przez Komisję przy uwzględnieniu dostępności technik pomiarowych. Stanowią one poziomy progowe narażenia, poniżej których co do zasady nie oczekuje się wystąpienia szkodliwych skutków oddziaływania danego czynnika chemicznego po krótkoterminowym lub dziennym narażeniu w całym okresie zatrudnienia. Stanowią one cele UE, które mają pomagać pracodawcom w określeniu i ocenie ryzyka, a także we wdrażaniu działań zapobiegawczych i ochronnych zgodnie z dyrektywą 98/24/WE.

(9) Zgodnie z zaleceniami SCOEL, wartości IOELV zostały określone w stosunku do okresu ośmiu godzin, jako średnie ważone w funkcji czasu (dopuszczalne wartości długoterminowego narażenia), a w przypadku niektórych czynników chemicznych, dla krótszych okresów, zazwyczaj piętnastu minut, również jako średnie ważone w funkcji czasu (dopuszczalne wartości krótkoterminowego narażenia), w celu uwzględnienia skutków takiego krótkoterminowego narażenia.

(10) Dla każdego czynnika chemicznego, dla którego ustalono wartość IOELV na poziomie UE, państwa członkowskie są zobowiązane ustanowić krajową dopuszczalną wartość narażenia zawodowego. Państwa członkowskie uwzględniają przy tym wartość dopuszczalną w UE oraz określają rodzaj krajowej dopuszczalnej wartości zgodnie z ustawodawstwem krajowymi i przyjętą praktyką.

(11) IOELV są ważnym elementem ogólnych ustaleń dotyczących ochrony pracowników przed zagrożeniami dla zdrowia wynikającymi z narażenia na działanie niebezpiecznych substancji chemicznych.

(12) Zgodnie z art. 3 dyrektywy 98/24/WE SCOEL ocenił związek między skutkami zdrowotnymi czynników chemicznych wymienionych w 10 wpisach w załączniku do niniejszej dyrektywy a poziomem narażenia zawodowego. Podobnie zalecił on dla wszystkich tych czynników chemicznych określenie wartości IOELV w odniesieniu do narażenia drogą inhalacyjną dla okresu referencyjnego w postaci ośmiogodzinnej ważonej czasowo średniej. Należy zatem ustanowić w załączniku do niniejszej dyrektywy dopuszczalne wartości długoterminowego narażenia dla wszystkich tych czynników chemicznych.

(13) W odniesieniu do niektórych z tych środków chemicznych, tj. aniliny, trimetyloaminy, 2-fenylopropanu (kumenu), octanu sec-butylu, 4-aminotoluenu, octanu izobutylu, alkoholu izoamylowego, octanu n-butylu oraz trichlorku fosforylu, SCOEL zalecił również ustanowienie dopuszczalnych wartości krótkotrwałego narażenia.

(14) Dla niektórych substancji konieczne jest uwzględnienie możliwości wchłaniania ich przez skórę w celu zapewnienia najwyższego możliwego poziomu ochrony. Wśród czynników chemicznych wymienionych we wpisach w załączniku do niniejszej dyrektywy SCOEL stwierdził, że istnieje możliwość znacznej absorpcji przez skórę aniliny, 2-fenylopropanu (kumenu) i 4-aminotoluenu. W załączniku do niniejszej dyrektywy należy zatem umieścić, oprócz wartości IOELV, adnotacje wskazujące na możliwość znacznej absorpcji tych czynników chemicznych poprzez skórę.

(15) Jeden z tych czynników chemicznych, 2-fenylopropan (kumen), jest obecnie wymieniony w załączniku do dyrektywy Komisji 2000/39/WE 6  SCOEL zalecił ustanowienie dla tej substancji nowej wartości IOELV. Należy zatem włączyć zmienioną wartość dopuszczalną dla 2-fenylopropanu (kumenu) do załącznika do niniejszej dyrektywy i usunąć odpowiedni wpis w załączniku do dyrektywy 2000/39/WE.

(16) Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających 7  państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych.

(17) W odniesieniu do niniejszej dyrektywy Komisja uznaje za zasadne przekazanie takich dokumentów w formie tabeli korelacji pomiędzy krajowymi przepisami a niniejszą dyrektywą, biorąc pod uwagę fakt, że w odniesieniu do niektórych czynników chemicznych krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego istnieją już w prawodawstwie krajowym, a także uwzględniając różnorodność i techniczny charakter instrumentów prawnych na szczeblu krajowym ustanawiających dopuszczalne wartości narażenia zawodowego.

(18) Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 98/24/WE skonsultowano się z Komitetem Doradczym ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy, który wydał swoje opinie w dniach 6 grudnia 2017 r. i 31 maja 2018 r. Komitet przyznał, że istnieją obecnie wyzwania w odniesieniu do dostępności metod pomiarowych, które można by wykorzystać do wykazania zgodności z proponowanymi wartościami dopuszczalnymi dla trichlorku fosforylu i alkoholu izoamylowego, oraz że należy podjąć wysiłki w celu zapewnienia dostępności odpowiednich technik przed końcem okresu transpozycji.

(19) Środki przewidziane w niniejszej dyrektywie są zgodne z opinią Komitetu ds. Postępu Technicznego ustanowionego na mocy art. 17 dyrektywy 89/391/EWG,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

Określony zostaje piąty wykaz unijnych wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego dla czynników chemicznych wymienionych w załączniku.

Artykuł  2

Państwa członkowskie określają krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego dla czynników chemicznych wymienionych w załączniku, uwzględniając dopuszczalne wartości UE.

Artykuł  3

W załączniku do dyrektywy 2000/39/WE skreśla się odniesienie do kumenu ze skutkiem od dnia 20 maja 2021 r.

Artykuł  4
1. 
Państwa członkowskie przyjmują i publikują, najpóźniej do dnia 20 maja 2021 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów wraz z jednym lub większą liczbą dokumentów wyjaśniających w formie tabeli korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2. 
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł  5

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł  6

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 24 października 2019 r.
W imieniu Komisji
Jean-Claude JUNCKER
Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK 8  

Nr WE (1) Nr CAS (2) NAZWA CZYNNIKA CHEMICZNEGO WARTOŚCI DOPUSZCZALNE Adnotacje (3)
8 godzin (4) Krótkoterminowe (5)
mg/m3(6) Ppm (7) mg/m3(6) Ppm (7)
200-539-3 62-53-3 Anilina (8) 7,74 2 19,35 5 skóra
200-817-4 74-87-3 Chlorometan 42 20 - - -
200-875-0 75-50-3 Trimetyloamina 4,9 2 12,5 5 -
202-704-5 98-82-8 2-fenylo-propan (Kumen) (8) 50 10 250 50 skóra
203-300-1 105-46-4 Octan sec-butylu 241 50 723 150 -
203-403-1 106-49-0 4-aminotoluen 4,46 1 8,92 2 skóra
203-745-1 110-19-0 Octan izobutylu 241 50 723 150 -
204-633-5 123-51-3 Alkohol izoamylowy 18 5 37 10 -
204-658-1 123-86-4 Octan n-butylu 241 50 723 150 -
"233-046-7 10025-87-3 Trichlorek fosforylu 0,064 0,01 0,13 0,02 .
(1) Nr WE: Numer Wspólnoty Europejskiej (WE), identyfikator numeryczny Unii Europejskiej dla substancji.

(2) Nr CAS: Numer w rejestrze CAS.

(3) Adnotacja dotycząca skóry przypisana wartości dopuszczalnej narażenia zawodowego wskazuje na możliwość znacznej absorpcji poprzez skórę.

(4) Zmierzone lub obliczone w odniesieniu do okresu referencyjnego wynoszącego osiem godzin, jako średnia ważona w funkcji czasu (TWA).

(5) Dopuszczalna wartość krótkoterminowego narażenia (STEL). Wartość graniczna, która nie może być przekroczona. Okres, do którego się ona odnosi, wynosi 15 minut, o ile nie wskazano inaczej.

(6) mg/m3: miligramy na metr sześcienny powietrza. W przypadku substancji chemicznych w postaci gazu lub oparów dopuszczalną wartość wyraża się w temperaturze 20 °C i przy ciśnieniu 101,3 kPa.

(7) ppm (ang. parts per million): części na milion do objętości powietrza (ml/m3).

(8) Podczas monitorowania narażenia należy uwzględnić odpowiednie biologiczne wartości monitorowania zalecane przez Komitet Naukowy ds. Dopuszczalnych Norm Zawodowego Narażenia na Oddziaływanie Czynników Chemicznych w Pracy (SCOEL).

1 Dz.U. L 131 z 5.5.1998, s. 11.
3 Komunikat Komisji "Bezpieczniejsze i zdrowsze warunki pracy dla wszystkich - nowelizacja przepisów i polityki UE w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy", COM/2017/12 final. http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=2709.
4 Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1).
5 Decyzja Komisji 2014/113/UE z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia Komitetu Naukowego ds. Dopuszczalnych Norm Zawodowego Narażenia na Oddziaływanie Czynników Chemicznych w Pracy oraz uchylenia decyzji 95/320/WE (Dz.U. L 62 z 4.3.2014, s. 18).
6 Dyrektywa Komisji 2000/39/WE z dnia 8 czerwca 2000 r. ustanawiająca pierwszą listę indykatywnych wartości granicznych narażenia na czynniki zewnętrzne podczas pracy w związku z wykonaniem dyrektywy Rady 98/24/WE w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym z czynnikami chemicznymi w miejscu pracy (Dz.U. L 142 z 16.6.2000, s. 47).
7 Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.
8 Załącznik zmieniony przez sprostowanie z dnia 24 stycznia 2022 r. (Dz.U.UE.L.2022.15.21) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 20 listopada 2019 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2019.279.31

Rodzaj: Dyrektywa
Tytuł: Dyrektywa 2019/1831 ustanawiająca piąty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE
Data aktu: 24/10/2019
Data ogłoszenia: 31/10/2019
Data wejścia w życie: 20/11/2019