Klienci biur podróży, którzy obawiają się, że ich wyjazd nie dojdzie do skutku z powodu wojny na Bliskim Wschodzie, mają szansę na odzyskanie – pod pewnymi warunkami - wpłaconych pieniędzy, jeśli zrezygnują z opłaconej przez siebie imprezy turystycznej.
Eskalacja działań wojennych na Bliskim Wschodzie powoduje, że wiele osób obawia się obecnie wyjazdu za granicę. Turyści chcą zrezygnować z wycieczek w regiony zagrożone konfliktem, co widać choćby na internetowych grupach podróżniczych, gdzie pojawia się mnóstwo ofert odsprzedaży wakacji do Omanu, Egiptu, na Cypr, czy nawet do Turcji.
– Należy wyraźnie rozgraniczyć pasażerów podróżujących na własną rękę od klientów biur podróży. Ci drudzy są chronieni ustawą o imprezach turystycznych, która pozwala na bezkosztowe odstąpienie od umowy, jeśli w miejscu docelowym występują "nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności" znacząco wpływające na realizację wycieczki. Pasażer "indywidualny" nie ma takiego przywileju – jego prawa reguluje wyłącznie umowa przewozu z linią lotniczą, dlatego tak kluczowe jest oczekiwanie na decyzję przewoźnika o odwołaniu lotu – mówi Adrian Zuzek, ekspert ds. rozwoju partnerstw w AirCashBack. Gdy biuro anuluje wycieczkę, musi zwrócić pieniądze
Jeżeli biuro podróży odwołuje naszą wycieczkę z uwagi na siłę wyższą, to klient powinien otrzymać zwrot pełnej ceny uiszczonej za wyjazd.
Poszkodowany ma wówczas prawo do odzyskania wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej w terminie 14 dni, ale bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia – podaje Anna Sekura-Konopka, radca prawny w Kancelarii Konieczny Polak i Partnerzy z Poznania, specjalista w zakresie prawa ochrony konsumentów i prawa finansowego.
Np. Itaka 3 marca zawiesiła loty do Omanu zaplanowane do 23 marca włącznie, z oferty wycofane zostały też połączenia realizowane do 27 marca do Abu Dhabi, Dubaju, Shardży i Dohy. Dotyczy to również wszystkich kierunków dalekodystansowych, które mają przesiadki w tych portach. Chodzi m.in. o Malediwy, Seszele, Australię, Indie, Filipiny, Bali, Chiny, Koreę, Japonię. Wstrzymana została także sprzedaż wycieczek objazdowych z wylotem do 27 marca włącznie do ZEA, Omanu, Kataru, Jordanii, Filipin, na Seszele, do Indonezji, Malezji, Wietnamu, Nepalu, Australii i Nowej Zelandii, Singapuru, RPA. Klienci otrzymują propozycje zastępcze. W przypadku rezygnacji planowane jest, że zwroty wpłaconych środków będą realizowane przez Turystyczny Fundusz Pomocowy. Alternatywnie Itaka proponuje klientom zwroty w postaci voucherów o wartości wyższej niż wpłacone środki, w zależności od typu imprezy.
Biuro Rainbow do końca marca odwołało wycieczki do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Jordanii i Omanu. Klienci o tej decyzji informowani są sukcesywnie – zgodnie z chronologią anulowanych wylotów. Gdy dany lot zostanie odwołany, klienci otrzymują możliwość wyboru innej wycieczki z naszej oferty. Wówczas mogą skorzystać oni z promocji obowiązującej z dnia zakupu lub aktualnej promocji, jeśli jest korzystniejsza cenowo. W sytuacji gdy klient, którego wycieczka została anulowana – chce całkowicie zrezygnować z wyjazdu – otrzymuje zwrot środków w ciągu 14 dni. - Rainbow realizuje loty do innych krajów azjatyckich i we współpracy z liniami lotniczymi robimy wszystko, aby wydarzenia na Bliskim Wschodzie nie miały wpływu na wycieczki w innych rejonach - zapewnia biuro.
Inaczej jest wtedy, gdy biuro jest gotowe wykonać usługę, a to klient decyduje się zrezygnować z udziału w imprezie turystycznej. Rezygnacja z wakacji jest możliwa, ale może ona klientów biura podróży sporo kosztować w zależności od podstawy rozwiązania umowy. Kwestie te reguluje ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, implementująca do polskiego prawa przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2302.
W myśl art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, implementującej do polskiego prawa przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2302, jeśli podróżny rezygnuje z wycieczki z powodu wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację usługi, może żądać zwrotu wpłat dokonanych na poczet wycieczki. Tutaj również przysługuje wyłącznie zwrot ceny, bez zadośćuczynienia za zmarnowany urlop oraz bez odszkodowania.
- Kluczowa staje się interpretacja pojęcia „nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności”. W wyroku TSUE z dnia 29 lutego 2024 r., C-299/22, wskazano, że stwierdzenie takich okoliczności nie jest uzależnione od warunku, iż właściwe organy wydały oficjalne zalecenie odradzające podróżnym odwiedzanie danego obszaru lub oficjalną decyzję uznającą ten obszar za „obszar ryzyka”. Wystarczy, że realizacja imprezy turystycznej potencjalnie narazi podróżnych na zagrożenie zdrowia i bezpieczeństwa. Oceny takiego wpływu należy dokonywać na dzień rozwiązania umowy, przyjmując perspektywę właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego przeciętnego podróżnego – wyjaśnia Anna Sekura-Konopka.
Te nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności nie mogą być znane turyście w momencie zakupu wycieczki.
- Wpływ niespodziewanych okoliczności na realizację imprezy turystycznej musi być też „znaczący”, a nie jedynie znikomy. Trzeba to oceniać przez pryzmat całości pakietu świadczeń touroperatora tj. zakwaterowanie w miejscu o ustalonym standardzie, dostęp do basenów, zapewnienie umówionych rozrywek – mówi Anna Sekura-Konopka.
Wreszcie, owe niekorzystne okoliczności muszą wystąpić w przewidywanym miejscu podróży, a nie miejscu znacznie od niego oddalonym.
- Dlatego też biura podróży mogą o kwestionować rezygnację z wycieczek np. do Egiptu czy na Cypr, gdzie obecnie usługi turystyczne normalnie są świadczone i odbywa się tam ruch lotniczy, a turystów niepokoi jedynie istnienie w tych krajach baz wojskowych czy sąsiedztwo geograficzne konfliktu - wskazuje Anna Sekura-Konopka.
Jeśli rezygnacja z imprezy z powołaniem na siłę wyższa okaże się nieuzasadniona, wówczas organizator imprezy nie ma ustawowego obowiązku zwrotu wpłaconych kwot.
- Zastosowanie znajdą wtedy postanowienia dotyczące rezygnacji zamieszczone w umowie o udział w imprezie turystycznej zawartej z klientem. W szczególności, biuro podróży może potrącić z otrzymanej ceny ustaloną z góry opłatę za odstąpienie, a w razie braku uregulowania takiej opłaty – potrącić poniesione koszty imprezy turystycznej – tłumaczy Anna Sekura-Konopka.
Zazwyczaj im bliżej daty wylotu, tym opłata za odstąpienie jest wyższa i w praktyce może wyczerpać niemal całą cenę wycieczki.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), obsługujący Turystyczny Fundusz Pomocowy (TFP), rozpoczął 5 marca 2026 r. przyjmowanie wniosków o zwrot pieniędzy wpłaconych za wycieczki na Bliskim Wschodzie, które zostały odwołane z powodu działań wojennych.
Zwrot pieniędzy z Turystycznego Funduszu Pomocowego jest możliwy, gdy:
Wszystkie powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie.
Wniosek o zwrot z TFP można złożyć od 5 marca. Maksymalny czas na złożenie wniosku wynosi 14 dni od powiadomienia przez podróżnego od odstąpieniu od umowy lub organizatora o rozwiązaniu umowy o udział w imprezie turystycznej. Wniosek o zwrot z TFP musi złożyć zarówno podróżny (klient), jak i organizator wycieczki (przedsiębiorca turystyczny).
Wniosek można złożyć tylko i wyłącznie elektronicznie, przez portal TFG (tfg.ufg.pl). Aby to zrobić, zarówno organizator, jak i podróżny muszą mieć konto w portalu TFG.
Zwrot środków będzie możliwy, jeśli organizator i podróżny złożą wnioski ze zgodnymi danymi. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny zweryfikuje wnioski w ciągu 30 dni od dnia otrzymania późniejszego z tych wniosków. Jeśli będzie trzeba przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, to termin ten może wydłużyć się do 4 miesięcy. UFG wypłaci podróżnemu środki z TFP w ciągu 14 dni od dnia pozytywnej weryfikacji. Warunkiem wypłaty jest uzyskanie od organizatora turystyki opłat, których musi on dokonać wraz ze złożeniem swojego wniosku.
