Skarga wniesiona 26 lipca 2023 r. przez Urząd Nadzoru EFTA przeciwko Norwegii (Sprawa E-9/23)

Skarga wniesiona 26 lipca 2023 r. przez Urząd Nadzoru EFTA przeciwko Norwegii
(Sprawa E-9/23)
(2023/C 324/11)

Skarga przeciwko Norwegii została wniesiona do Trybunału EFTA 26 lipca 2023 r. przez Urząd Nadzoru EFTA, reprezentowany przez następujące osoby: Claire Simpson, Erlend Leonhardsen, Marte Brathovde i Ewa Gromnicka, działające w charakterze pełnomocników Urzędu Nadzoru EFTA, Avenue des Arts 19H, B-1000 Bruksela, Belgia.

Urząd Nadzoru EFTA występuje do Trybunału EFTA o:

1. Królestwo Norwegii, utrzymując w mocy przepisy, takie jak art. 2-1b(4) Ustawy o prawach pacjenta (nor. Pasient- og bru- kerrettighetsloven, zwanej dalej "PRA") i art. 6 norweskiego rozporządzenia w sprawie ustalania priorytetów (nor. Priorite- ringsforskriften, zwanego dalej "PR"), które w sposób niezgodny z prawem ograniczają prawo do ubiegania się o leczenie stacjonarne w innym państwie EOG lub nie uwzględniają tego prawa, w sytuacji gdy nie jest możliwe dotrzymanie uzasadnionego medycznie terminu zapewnienia leczenia, uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 20 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 lub art. 36 Porozumienia EOG;

2. Królestwo Norwegii, utrzymując w mocy przepisy, takie jak art. 2-1b(5) i 3(4) PR oraz art.2-4a(2)a PRA i art. 3 PR, które nie odzwierciedlały lub nie odzwierciedlają prawidłowo praw pacjentów do ubiegania się o leczenie w innym państwie EOG, w przypadku gdy takie samo lub równie skuteczne leczenie nie może być zapewnione w państwie pochodzenia w terminie uzasadnionym z medycznego punktu widzenia, uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 20 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 lub art. 36 Porozumienia EOG;

3. Królestwo Norwegii, utrzymując w mocy strukturę odwoławczą i proceduralną na podstawie przepisów, takich jak sekcja 7-2 PRA oraz sekcje 7 i 8 PR, które uniemożliwiają organom zajmującym się skargami/odwołaniami na podstawie PRA/PR prawidłowe stosowanie i zabezpieczanie praw pacjentów do ubiegania się o leczenie w innym państwie EOG lub zniechęcają do tego te organy, w przypadku gdy takie samo lub równie skuteczne leczenie nie może być przeprowadzone w państwie pochodzenia w terminie uzasadnionym z medycznego punktu widzenia, lub utrzymując praktykę administracyjną, w ramach której takie prawa nie są zagwarantowane, uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 20 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 lub art. 36 Porozumienia EOG, z naruszeniem również art. 3 Porozumienia EOG;

4. Królestwo Norwegii, utrzymując w mocy i stosując powyższe niejasne lub sprzeczne krajowe przepisy i praktyki w odniesieniu do praw pacjentów do ubiegania się o leczenie w innym państwie EOG, naruszyło zasadę pewności prawa i podważyło skuteczność art. 36 Porozumienia EOG i art. 20 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, z naruszeniem tych przepisów, lub art. 3 Porozumienia EOG.

Kontekst prawny i faktyczny oraz zarzuty prawne przytoczone na poparcie skargi:

- W niniejszym wniosku Urząd Nadzoru EFTA ("Urząd") wnosi o stwierdzenie, że Norwegia, w związku z niektórymi krajowymi przepisami i praktyką regulującymi dostęp do leczenia stacjonarnego w innych państwach EOG, naruszyła art. 36 Porozumienia EOG, art. 20 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 ("rozporządzenie") lub art. 3 Porozumienia EOG, a także zasadę pewności prawa.

- Po otrzymaniu skarg dotyczących norweskiego systemu leczenia stacjonarnego oraz możliwości skorzystania z takiego leczenia za granicą Urząd podjął w 2009 r. decyzję o przeprowadzeniu z własnej inicjatywy oceny odpowiednich norweskich przepisów.

- W latach 2009-2013 Urząd i rząd Norwegii uczestniczyli w dyskusjach na temat kwestii poruszonych w skargach i związanych z nimi przepisów.

- 14 maja 2014 r. Urząd wystosował do rządu norweskiego wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym stwierdził, że Norwegia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 20 rozporządzenia lub art. 36 Porozumienia EOG.

- W odpowiedzi z 15 sierpnia 2014 r. rząd Norwegii nie zgodził się, że zastrzeżenia Urzędu są zasadne, ale stwierdził, że zaproponowano zmiany legislacyjne, i wskazał, że w celu zwiększenia pewności prawa rozważa dostarczenie dodatkowych informacji i wyjaśnień dotyczących praw do opieki zdrowotnej za granicą.

- 3 lutego 2016 r. Urząd wystosował uzupełniające wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym stwierdził, że nie ustosunkowano się do wszystkich jego zastrzeżeń. Rząd norweski odpowiedział pismem z 3 maja 2016 r.

- 20 września 2017 r. Urząd przekazał Norwegii uzasadnioną opinię, na którą rząd norweski odpowiedział pismem z 19 stycznia 2018 r., utrzymując, że nie doszło do naruszenia prawa EOG, i wyjaśniając, w jaki sposób wprowadzono szereg zmian do odpowiednich przepisów. W piśmie z 11 kwietnia 2018 r. Norwegia poinformowała również Urząd o dalszych ocenach, planowanych zmianach w ramach prawnych i planowanych praktycznych usprawnieniach.

- Urząd uznał zmiany legislacyjne za niezadowalające i 18 grudnia 2019 r. postanowił skierować sprawę do Trybunału EFTA. Urząd, w trakcie przygotowywania swojego wniosku do Trybunału 7 maja 2021 r., skierował do Norwegii wniosek o udzielenie informacji w związku z dodatkowymi informacjami przekazanymi przez skarżącego.

- W świetle odpowiedzi udzielonej przez Norwegię Urząd wystosował 18 maja 2022 r. drugie uzupełniające wezwanie do usunięcia uchybienia.

- Odpowiedź rządu norweskiego w piśmie z 8 lipca 2022 r. została uznana przez Urząd za niezadowalającą i 22 października 2022 r. wydał on uzupełniającą uzasadnioną opinię.

- Rząd norweski odpowiedział pismem z 20 grudnia 2022 r., podtrzymując swoje stanowisko, że odpowiednie norweskie prawo jest zgodne z prawem EOG. Norwegia zmieniła jednak przepisy transponujące rozporządzenie 883/2004 do prawa krajowego; przepisy te weszły w życie 25 listopada 2022 r.

- Urząd uważa, że nawet jeśli zmiany te rozwiązałyby niektóre z problemów, nadal pozostają inne kwestie poruszone w uzasadnionej opinii i uzupełniającej uzasadnionej opinii, a Norwegia nadal nie zapewnia pacjentom prawa dostępu do leczenia stacjonarnego w innych państwach EOG, co stanowi naruszenie jej obowiązków w ramach Porozumienia EOG.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2023.324.18

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Skarga wniesiona 26 lipca 2023 r. przez Urząd Nadzoru EFTA przeciwko Norwegii (Sprawa E-9/23)
Data aktu: 14/09/2023
Data ogłoszenia: 14/09/2023