20 stycznia 2023 r. Komisja Europejska wydała wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 862/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 763/2008 i (UE) nr 1260/2013 1 .
Wniosek zawiera przepisy mające na celu ułatwienie dostępu do istniejących źródeł danych, co usprawni proces tworzenia statystyk społecznych i poprawi ich ogólną jakość. W tym kontekście EIOD uważa, że motywy wniosku powinny zawierać konkretne odniesienie do zgodności z zabezpieczeniami dotyczącymi przetwarzania do celów statystycznych na mocy art. 89 RODO 2 i art. 13 EUDPR 3 . Ponadto we wniosku należy doprecyzować, że co do zasady wyłącznie dane zanonimizowane lub spseudonimizowane będą wykorzystywane i udostępniane do celów statystycznych.
Wysokiej jakości statystyki są niezbędne do wspierania opracowywania, wdrażania i oceny polityk Unii, w tym polityk w zakresie praw podstawowych. EIOD zauważa również, że nowe innowacyjne podejścia mogą być obiecujące dla statystyk i badań. EIOD ma jednak poważne obawy co do wskazania, że informacje dotyczące konkretnych osób można uzyskać z dowolnego źródła, w tym ze śladów cyfrowych związanych z daną osobą. EIOD uważa zatem, że należy skreślić ostatnie zdanie art. 2 ust. 3 wniosku, które odnosi się do wykorzystania dowolnego odpowiedniego źródła lub połączenia różnych źródeł, w tym śladów cyfrowych związanych z daną osobą.
Ponadto EIOD uważa, że potrzebne są dalsze doprecyzowania dotyczące źródeł i kategorii danych, do których państwa członkowskie i Komisja (Eurostat) będą miały dostęp i z których będą korzystać, w szczególności w odniesieniu do źródeł danych administracyjnych i danych będących w posiadaniu podmiotów prywatnych. Dane będące w posiadaniu podmiotów prywatnych mogą być zróżnicowane, ponieważ uważa się, że obejmują one ogromną ilość danych będących w posiadaniu przedsiębiorstw, w tym danych zgromadzonych za pośrednictwem rejestrów telefonów komórkowych, danych dotyczących lokalizacji, danych z mediów społecznościowych, ale również za pośrednictwem internetu rzeczy (IoT) i świadczenia usług cyfrowych. EIOD uważa, że gromadzenie danych osobowych z takich źródeł może nie być proporcjonalne do zamierzonych celów, biorąc pod uwagę potencjalne zagrożenia dla praw i wolności osób, których dane dotyczą. W zakresie, w jakim wniosek ma stanowić podstawę prawną przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie lub Komisję, należy przedstawić jasny i wyczerpujący przegląd kategorii danych osobowych, które mogą być przetwarzane na podstawie wniosku, z uwzględnieniem wymogów konieczności i proporcjonalności. Ponadto źródła, z których można uzyskać te kategorie danych osobowych, powinny zostać wyraźnie określone w samym wniosku.
W odniesieniu do gromadzenia statystyk z wielkoskalowych systemów informatycznych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości EIOD stwierdził, że powinien zostać zmieniony art. 10 wniosku. W szczególności we wniosku należy doprecyzować, że statystyki dotyczące wielkoskalowych systemów informatycznych są gromadzone (wyłącznie) z centralnego repozytorium sprawozdawczo-statystycznego (CRRS). Jeżeli Komisja chciałaby przewidzieć środki przejściowe do czasu pełnej operacyjności CRRS, należy wprowadzić szczególne środki przejściowe.
EIOD z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wniosek przewiduje testowanie i stosowanie technologii służących wzmocnieniu ochrony prywatności, które uwzględniają minimalizację danych już w fazie projektowania. EIOD jest świadomy potencjału technologii służących wzmocnieniu ochrony prywatności jako czynników sprzyjających wymianie danych, która jest zarówno przyjazna dla prywatności, jak i społecznie korzystna, i w pełni popiera wykorzystanie technologii służących wzmocnieniu ochrony prywatności w tym kontekście. Jednocześnie EIOD przypomina, że wszelka wymiana danych osobowych musi w każdym przypadku być zgodna ze wszystkimi odpowiednimi przepisami RODO i EUDPR, w tym z art. 89 ust. 1 RODO i art. 13 EUDPR.
Ponadto jeżeli chodzi o ustanowienie bezpiecznej infrastruktury ułatwiającej taką wymianę danych, EIOD zauważa, że we wniosku nie określono ról i obowiązków Komisji (Eurostatu) ani właściwych organów krajowych w rozumieniu prawa o ochronie danych. Chociaż szczegółowe ustalenia mające na celu zapewnienie zgodności z wymogami ochrony danych mogą zostać określone w drodze aktu wykonawczego, EIOD uważa, że role różnych podmiotów zaangażowanych jako administrator, współadministrator lub podmiot przetwarzający powinny zostać wyraźnie określone w części normatywnej wniosku.
1. WPROWADZENIE
1. 20 stycznia 2023 r. Komisja Europejska wydała wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 862/2007 4 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 763/2008 5 i (UE) nr 1260/2013 6 ("wniosek").
2. Celem wniosku jest ułatwienie dostępu do istniejących źródeł danych, co usprawni proces tworzenia statystyk społecznych i poprawi ich ogólną jakość. Zawiera on również przepisy mające wzmocnić powiązania i zwiększyć spójność między wszystkimi statystykami społecznymi UE dotyczącymi osób i gospodarstw domowych, a także przepisy, których celem jest opracowanie zharmonizowanej definicji ludności w oparciu o solidne pojęcia statystyczne dla wszystkich produktów statystyki. Wniosek zawiera również przepisy służące uzgodnieniu w większym stopniu statystyk dotyczących ludności i migracji międzynarodowej ze statystykami dotyczącymi zdarzeń administracyjnych i prawnych związanych z azylem oraz migracją legalną i nielegalną, uregulowanymi w art. 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia (WE) nr 862/2007 7 .
3. Niniejszą opinię EIOD wydano w odpowiedzi na konsultacje przeprowadzone przez Komisję Europejską 20 stycznia 2023 r. zgodnie z art. 42 ust. 1 EUDPR. EIOD z zadowoleniem przyjmuje odniesienie się do tych konsultacji w motywie 40 wniosku.
5. WNIOSKI
W świetle powyższego EIOD wydaje następujące zalecenia:
(1) włączenie do motywu wniosku odniesienia do zgodności z zabezpieczeniami dotyczącymi przetwarzania do celów statystycznych na mocy art. 89 RODO i art. 13 EUDPR;
(2) doprecyzowanie we wniosku, że co do zasady wyłącznie dane zanonimizowane lub dane spseudonimizowane będą wykorzystywane i udostępniane do celów statystycznych;
(3) usunięcie ostatniego zdania art. 2 ust. 3 wniosku, które odnosi się do wykorzystania dowolnego odpowiedniego źródła lub połączenia różnych źródeł, w tym śladów cyfrowych związanych z daną osobą;
(4) w zakresie, w jakim wniosek ma stanowić podstawę prawną przetwarzania danych osobowych, zapewnienie jasnego i wyczerpującego przeglądu kategorii danych osobowych, które mogą być przetwarzane na podstawie wniosku, jak również źródeł z których te kategorie danych można uzyskać;
(5) zmiana art. 10 wniosku i doprecyzowanie, że statystyki dotyczące wielkoskalowych systemów informatycznych są gromadzone wyłącznie z centralnego repozytorium sprawozdawczo-statystycznego (CRRS) utworzonego za pomocą odpowiednich instrumentów; Jeżeli Komisja chciałaby przewidzieć środki przejściowe do czasu pełnej operacyjności CRRS, należy wprowadzić szczególne środki przejściowe;
(6) określenie roli Komisji i państw członkowskich na mocy przepisów o ochronie danych w odniesieniu do bezpiecznej infrastruktury, która ma zostać ustanowiona zgodnie z art. 13 ust. 2 wniosku;
Bruksela, dnia16 marca 2023 r.
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
08.01.2026
W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.
06.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2023.123.9 |
| Rodzaj: | Informacja |
| Tytuł: | Streszczenie opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych na temat wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań (Pełny tekst niniejszej opinii jest dostępny w wersji angielskiej, francuskiej i niemieckiej na stronie internetowej EIOD https://edps.europa.eu) |
| Data aktu: | 05/04/2023 |
| Data ogłoszenia: | 05/04/2023 |