Najniższe emerytury i renty.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 7 września 1981 r.
w sprawie najniższych emerytur i rent.

Na podstawie art. 18a ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 6, z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i Nr 53, poz. 341, z 1973 r. Nr 38, poz. 225, z 1974 r. Nr 21, poz. 116 i poz. 117, Nr 47, poz. 280, Nr 50, poz. 321, z 1975 r. Nr 45, poz. 232, z 1976 r. Nr 40, poz. 235, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 i z 1981 r. Nr 20, poz. 100), art. 63 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43), art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186) i na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) - dążąc do likwidacji starego portfela emerytur i rent - zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Kwoty najniższych emerytur, rent inwalidzkich i rent rodzinnych z tytułu zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy ustala się w następującej wysokości:
1)
emerytura - 3.000 zł miesięcznie,
2)
renta inwalidzka:
a)
dla inwalidów I i II grupy - 3.000 zł miesięcznie,
b)
dla inwalidów III grupy, którzy osiągnęli wiek: mężczyzna 60 lat, kobieta 55 lat - 3.000 zł miesięcznie,
c)
dla inwalidów III grupy, którzy nie osiągnęli wieku: mężczyzna 60 lat, kobieta 55 lat - 2.200 zł miesięcznie,
3)
renta rodzinna:
a)
dla 1 osoby - 2.600 zł miesięcznie,
b)
dla 2 osób - 2.800 zł miesięcznie,
c)
dla 3 i więcej osób - 3.000 zł miesięcznie.
2.
Emerytury i renty przyznane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w kwotach niższych niż określone w ust. 1 podwyższa się do tych kwot.
3.
Kwota podwyżki nie może wynosić mniej niż 50 zł miesięcznie.
§  2.
1.
Emerytury i renty przyznane z tytułu zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz przyznane w drodze wyjątku przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie przekraczające kwot określonych w § 1, podwyższa się do tych kwot, nie więcej jednak niż:
1)
o 750 zł - gdy chodzi o emerytury, renty rodzinne, renty inwalidzkie dla inwalidów I i II grupy, renty inwalidzkie dla inwalidów III grupy, którzy osiągnęli wiek: mężczyzna 60 lat, kobieta 55 lat,
2)
o 350 zł - gdy chodzi o rentę inwalidzką dla inwalidów III grupy, którzy nie osiągnęli wieku: mężczyzna 60 lat, kobieta 55 lat.
2.
Przepis § 1 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
3.
Emerytury i renty z tytułu zatrudnienia wykonywanego w niepełnym wymiarze czasu pracy, przyznawane po dniu wejścia w życie rozporządzenia od podstawy wymiaru niższej od najniższej kwoty ustalonej dla danego świadczenia na dzień ich przyznania, wypłaca się w kwocie równej podstawie wymiaru.
§  3.
Emerytury i renty w kwotach określonych w § 1 i 2 nie obejmują:
1)
dodatku z tytułu odznaczeń państwowych,
2)
dodatków rodzinnych,
3)
dodatku z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów oraz z tytułu osiągnięcia 80 lat życia.
§  4.
Na zasadach określonych w § 1 i 3 podwyższa się również emerytury, renty inwalidzkie i renty rodzinne, przysługujące na podstawie:
1)
ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19, z 1972 r. Nr 53, poz. 341, z 1974 r. Nr 21, poz. 116 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),
2)
ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 10, z 1974 r. Nr 21, poz. 116, Nr 39, poz. 231 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),
3)
ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. z 1973 r. Nr 38, poz. 225, z 1974 r. Nr 21, poz. 117 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),
4)
ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 20, poz. 105 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),
5)
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 232, z 1976 r. Nr 40, poz. 235, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 i Nr 32, poz. 140),
6)
dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 i Nr 32, poz. 140),
7)
ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz. U. z 1976 r. Nr 40, poz. 235, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 i Nr 32, poz. 140),
8)
ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 137),
9)
ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1972 r. Nr 53, poz. 341, z 1973 r. Nr 5, poz. 38 i z 1979 r. Nr 15, poz. 97),
10)
ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43).
§  5.
1.
Podstawę wymiaru rent inwalidzkich i rodzinnych przyznawanych dla inwalidów wojennych oraz rodzin po zmarłych inwalidach wojennych na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43) podwyższa się do kwoty 4.200 zł.
2.
Kwota podwyżki wynikającej z ust. 1 obejmuje podwyżkę renty przyznaną na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 1980 r. w sprawie podwyższenia niektórych emerytur i rent (Dz. U. Nr 22, poz. 84) lub na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 1980 r. w sprawie dalszego podwyższenia niektórych emerytur i rent (Dz. U. Nr 28, poz. 124).
§  6.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1975 r. w sprawie wyjątkowego przyznawania i podwyższania emerytur oraz rent kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych oraz pozostałym po nich członkom rodzin (Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 238 i z 1980 r. Nr 28, poz. 124) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 1 ust. 2 i w § 4 kwotę: "2.500 zł" zastępuje się kwotą: "3.200 zł",
2)
w § 2 ust. 4 i 5 oraz w § 5 kwotę: "2.100 zł" zastępuje się kwotą: "2.800 zł".
§  7.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 1981 r. w sprawie podwyższenia niektórych emerytur, rent i świadczeń pieniężnych dla rolników oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 15, poz. 70) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 1 ust. 1 kwotę: "1.900 zł" zastępuje się kwotą: "2.300 zł",
2)
w § 1 ust. 2 kwotę: "1.500 zł" zastępuje się kwotą: "1.900 zł",
3)
w § 3 ust. 1 kwotę: "1.500 zł" zastępuje się kwotą: "1.900 zł", a kwotę: "1.900 zł" zastępuje się kwotą: "2.300 zł",
4)
w § 4 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

"2. Emerytury i renty przyznane na podstawie przepisów wymienionych w ust. 1 pkt 1 podwyższa się na zasadach określonych w § 1".

§  8.
Podwyżki emerytur i rent wynikającej z rozporządzenia dokonuje się z urzędu, a jeżeli prawo do tych świadczeń było zawieszone - na wniosek osoby zainteresowanej.
§  9.
Kwota podwyżek przewidzianych w rozporządzeniu nie ogranicza uprawnień przewidzianych w odrębnych przepisach, uzależniających przyznanie świadczeń innych niż emerytalne lub rentowe od wysokości zarobków lub dochodów na jedną osobę w rodzinie.
§  10.
Minister Finansów zapewni z rezerwy budżetu centralnego środki finansowe na pokrycie zwiększonych wydatków w roku 1981 z tytułu podwyżek wynikających z rozporządzenia oraz z tytułu związanych z tym podwyżek zasiłków z funduszów opieki społecznej.
§  11.
1.
Terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego obowiązane są zapewnić inwalidom III grupy zatrudnienie odpowiednie do stanu zdrowia i posiadanych kwalifikacji. W razie braku możliwości zapewnienia takiego zatrudnienia organy te obowiązane są wypłacać ze środków funduszu aktywizacji zawodowej zasiłki w wysokości uzupełniającej rentę do kwoty 2.800 zł. Wysokość zasiłku nie może być jednak niższa niż 50 zł.
2.
Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli inwalida odmówił podjęcia proponowanego zatrudnienia albo jeżeli dochód w jego rodzinie, ustalony według zasad stosowanych przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w wysokości podwyższonej, jest wyższy od kwoty 3.000 zł.
§  12.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie najniższych emerytur i rent (Dz. U. Nr 21, poz. 122).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1981 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1981.24.129

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Najniższe emerytury i renty.
Data aktu: 07/09/1981
Data ogłoszenia: 30/09/1981
Data wejścia w życie: 01/11/1981