Węgry-Polska. Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej. Warszawa.1980.07.09.

UMOWA
między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o współpracy kulturalnej i naukowej,
podpisana w Warszawie dnia 9 lipca 1980 r.

W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

RADA PAŃSTWA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 9 lipca 1980 r. została podpisana w Warszawie Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o współpracy kulturalnej i naukowej w następującym brzmieniu:

UMOWA

między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o współpracy kulturalnej i naukowej

Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rząd Węgierskiej Republiki Ludowej,

dążąc do dalszego rozwijania i umacniania trwałego sojuszu, przyjaźni i wszechstronnej współpracy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Węgierską Republiką Ludową,

kierując się opartym na zasadach marksizmu-leninizmu i socjalistycznego internacjonalizmu współdziałaniem między Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą i Węgierską Socjalistyczną Partią Robotniczą,

przekonane, że współpraca kulturalna i naukowa sprzyja dalszemu wzbogacaniu kultur narodowych obu krajów, zbliżaniu obu narodów i umacnianiu współpracy między państwami socjalistycznymi,

działając zgodnie z celami i zasadami Układu między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Węgierską Republiką Ludową o przyjaźni, współpracy i wzajemnej pomocy, podpisanego w Budapeszcie dnia 16 maja 1968 roku,

uwzględniając wyniki i doświadczenia współpracy kulturalnej i naukowej osiągnięte w toku realizacji Umowy o współpracy kulturalnej i naukowej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej, podpisanej w Warszawie dnia 31 października 1968 r.,

pragnąc przyczyniać się przez współpracę kulturalną i naukową do utrwalenia pokoju, odprężenia i bezpieczeństwa międzynarodowego, zgodnie z zasadami i postanowieniami Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Deklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonych o wychowaniu społeczeństw w duchu pokoju,

uzgodniły, co następuje:

Artykuł  1

Umawiające się Strony będą popierać i rozwijać współpracę oraz wymianę doświadczeń w dziedzinach: kultury i sztuki, ochrony zabytków, pracy kulturalno-oświatowej, nauki, szkolnictwa wyższego i oświaty, środków masowej informacji: prasy, radia i telewizji, jak również kultury fizycznej i sportu oraz turystyki.

Artykuł  2

Umawiające się Strony w ramach współpracy będą dążyć do jak najpełniejszego informowania o historii, życiu politycznym, gospodarczym, naukowym, kulturalnym i osiągniętych wynikach w budowie społeczeństwa socjalistycznego drugiego kraju w podręcznikach szkolnych, publikacjach, a także w środkach masowej informacji.

Artykuł  3

Umawiające się Strony będą współdziałać w organizowaniu uroczystych obchodów świąt państwowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republiki Ludowej oraz ważnych rocznic międzynarodowego ruchu komunistycznego i robotniczego.

Szczególną uwagę zwracać będą na organizowanie uroczystości z okazji rocznic związanych z życiem i działalnością wybitnych postaci, które odegrały znaczącą rolę w pogłębieniu tradycyjnej przyjaźni między narodami polskim i węgierskim.

Artykuł  4

Umawiające się Strony będą popierać rozwój bezpośrednich kontaktów i wspólnych badań akademii nauk oraz innych instytucji i organizacji naukowych w interesie pomyślnego rozwiązywania zadań budowy społeczeństwa socjalistycznego, przyspieszania rozwoju naukowo-technicznego i pogłębiania integracji socjalistycznej.

W tym celu:

-
rozwijać będą kooperację i specjalizację, wykorzystując możliwości tkwiące w międzynarodowym socjalistycznym podziale pracy, realizowanym w ramach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej oraz na zasadach porozumień dwustronnych i wielostronnych,
-
współdziałać będą w opracowaniu teoretycznych zagadnień nauk społecznych i socjalizmu naukowego oraz praktycznego zastosowania osiągniętych wyników; wykorzystywać je będą w propagowaniu zdobyczy socjalizmu;
-
kontynuować będą wspólne badania podstawowe, powoływać grupy naukowe i badawcze, przygotowywać i wydawać wspólne prace, prowadzić systematyczną wymianę informacji i doświadczeń, przygotowywać perspektywiczny program badawczy w celu szybkiego i skutecznego zastosowania osiągniętych wyników naukowych oraz racjonalnego wykorzystania potencjału naukowego;
-
popierać będą wymianę pracowników naukowych i badawczych w celu prowadzenia prac naukowo-badawczych, wygłaszania wykładów, a także uczestnictwa we wspólnych sympozjach i konferencjach;
-
popierać będą wymianę młodych pracowników nauki i specjalistów w celu dalszego podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych;
-
przyczyniać się będą do bezpośredniej współpracy między towarzystwami naukowymi oraz stowarzyszeniami i towarzystwami popularnonaukowymi obu krajów.
Artykuł  5

Umawiające się Strony będą popierać szeroką i efektywną współpracę i wymianę doświadczeń w dziedzinie szkolnictwa wyższego, oświaty oraz szkolnictwa zawodowego i wychowania.

W tym celu zwrócą szczególną uwagę na rozszerzanie i rozwijanie bezpośrednich kontaktów między instytucjami szkolnictwa wyższego i oświaty oraz szkołami wszystkich typów i stopni.

Umawiające się Strony, mając na uwadze rozwój twórczych zdolności młodzieży i jej wychowanie w duchu socjalistycznym oraz wprowadzanie najnowocześniejszych metod dydaktycznych, będą popierać w szczególności:

-
udział pedagogów uniwersytetów i innych szkół wyższych w kongresach, konferencjach i innych imprezach podobnego typu;
-
przyjmowanie na studia pełne i częściowe studentów i doskonalenie młodych pracowników nauki;
-
wymianę pedagogów, uczniów, grup harcerskich i młodzieżowych w celu odbywania praktyk produkcyjnych, udziału w młodzieżowych obozach pracy oraz nauki języka;
-
współpracę między wydawcami podręczników oraz odpowiednimi przedsiębiorstwami w zakresie przygotowywania nowych podręczników szkolnych, książek fachowych, filmów oświatowych, wystaw, wydawnictw, czasopism naukowych i pedagogicznych, w dziedzinie wymiany literatury naukowo-pedagogicznej i metodologicznej oraz produkcji pomocy naukowych;
-
uzgadnianie tych działów w podręcznikach szkolnych, które odnoszą się do drugiego kraju, oraz udzielanie pomocy w opracowywaniu materiałów naukowych o drugim kraju, w tym także powoływanie w razie konieczności komisji mieszanych do wykonania tych zadań.
Artykuł  6

Umawiające się Strony będą popierać nauczanie języka drugiej Strony w szkołach i placówkach kulturalno-oświatowych oraz inicjować wymianę wykładowców języka i literatury, specjalistów - językoznawców i studentów, kształcenie i podwyższanie kwalifikacji tłumaczy, a w szczególności tłumaczy literatury, organizowanie kursów i seminariów językowych.

Przyczyniać się będą do organizowania konkursów wiedzy o drugim kraju oraz kontynuowania wspólnych badań naukowych w zakresie języka i literatury drugiego kraju i wydawania publikacji w tych dziedzinach.

Artykuł  7

Umawiające się Strony popierać będą współpracę między wyższymi uczelniami i instytutami rolniczymi. Zachęcać będą do nawiązywania bezpośrednich kontaktów, wymiany doświadczeń, wspólnych badań i wypracowywania innych form współpracy.

Artykuł  8

Umawiające się Strony będą współpracować w dziedzinie rozwoju nauk medycznych i ochrony zdrowia, szkolenia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych lekarzy i innych specjalistów służby zdrowia, opracowywania aktualnych problemów oraz w wymianie doświadczeń w zakresie ochrony zdrowia i ubezpieczeń społecznych. Strony inspirować będą bezpośrednie kontakty pomiędzy instytucjami ochrony zdrowia oraz medycznymi instytutami badawczymi i dydaktycznymi.

Artykuł  9

Umawiające się Strony będą popierać współpracę we wszystkich dziedzinach kultury i sztuki, zwracając szczególną uwagę na zwiększanie efektywności politycznej i ideologicznej.

W tym celu popierać będą:

-
rozwijanie bezpośrednich kontaktów i współpracy w dziedzinach literatury, teatru, muzyki, tańca, filmu, sztuk plastycznych, działalności kulturalno-oświatowej, bibliotek, archiwów, muzeów, domów i klubów kultury, amatorskich zespołów artystycznych oraz między organizacjami i przedsiębiorstwami nimi kierującymi, instytucjami szkolnictwa artystycznego, związkami twórczymi, artystami i pracownikami kultury;
-
wszelkie efektywne formy wspólnej działalności twórczej, współpracę kolektywów twórczych, wzajemną wymianę reżyserów w celu realizacji spektakli, organizowanie spotkań z udziałem przedstawicieli życia artystycznego, dyskusji twórczych i wspólnych posiedzeń oraz kooperację w zakresie wykonawstwa i usług w różnych dziedzinach kultury;
-
współdziałanie we wzajemnym doskonaleniu artystów, pracowników kultury i tłumaczy literatury, ze szczególnym uwzględnieniem młodych artystów i twórców;
-
tłumaczenie i wydawanie najlepszych pozycji literatury pięknej, w tym młodzieżowej i dziecięcej, oraz literatury naukowej i fachowej drugiego kraju;
-
prezentowanie utworów muzycznych, sztuk teatralnych, filmów, wystaw artystycznych i wystaw książek drugiego kraju;
-
zapraszanie na występy gościnne zawodowych zespołów artystycznych, solistów oraz grup amatorskich;
-
rozszerzanie wymiany informacji o osiągnięciach kulturalnych i artystycznych obu krajów oraz o ich życiu kulturalnym;
-
udział artystów, obserwatorów, członków jury w festiwalach, przeglądach, koncertach i konkursach oraz innych imprezach kulturalnych;
-
systematyczną wymianę doświadczeń między właściwymi instytucjami i organizacjami obu krajów w zakresie systemu zarządzania i planowania w dziedzinie kultury.
Artykuł  10

Umawiające się Strony będą:

-
przyczyniać się wymiany zespołów i artystów w oparciu o zasady handlowe;
-
popierać działalność przedsiębiorstw zajmujących się rozpowszechnianiem dóbr kulturalnych w drugim kraju.
Artykuł  11

Umawiające się Strony będą umożliwiać obywatelom drugiej Strony korzystanie z bibliotek, archiwów, zbiorów muzealnych i innych instytucji o podobnym charakterze zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Artykuł  12

Umawiające się Strony, działając zgodnie z międzynarodowymi porozumieniami, dotyczącymi ochrony praw autorskich, chronić będą prawa autorskie obywateli i osób prawnych drugiego kraju.

Artykuł  13

Umawiające się Strony będą popierać dalsze rozszerzanie i umacnianie bezpośredniej współpracy między stowarzyszeniami dziennikarzy, agencjami prasowymi, redakcjami dzienników i czasopism, a także wymianę dziennikarzy oraz wymianę informacji, artykułów prasowych i materiałów fotograficznych.

Artykuł  14

Umawiające się Strony będą popierać dalsze rozszerzanie i umacnianie współpracy między radiem i telewizją obu krajów. W ramach tego będą inicjować i popierać wymianę programów radiowych i telewizyjnych oraz wymianę przedstawicieli tych instytucji.

Artykuł  15

Umawiające się Strony będą popierać bezpośrednią współpracę w dziedzinie kultury fizycznej i sportu.

Artykuł  16

Umawiające się Strony będą popierać współpracę między właściwymi organami do spraw turystyki.

Artykuł  17

Umawiające się Strony będą popierać bezpośrednią współpracę w dziedzinach objętych niniejszą umową między związkami zawodowymi, organizacjami dziecięcymi, młodzieżowymi, kobiecymi i innymi organizacjami społecznymi i masowymi oraz przedsiębiorstwami, instytucjami, zakładami, a także między współpracującymi województwami i miastami obu krajów.

Artykuł  18

Umawiające się Strony będą informowały się wzajemnie o organizowanych w obu krajach międzynarodowych kongresach, konferencjach, festiwalach, konkursach, wystawach i innych imprezach w zakresie objętym niniejszą umową oraz będą popierały udział w tych imprezach przedstawicieli drugiego kraju.

Będą one popierać dalsze doskonalenie i koordynowanie dwu- i wielostronnej współpracy ideologicznej, kulturalnej, naukowej i oświatowej między krajami socjalistycznymi.

Artykuł  19

Umawiające się Strony w celu realizacji niniejszej umowy będą zawierać pięcioletnie plany współpracy kulturalnej i naukowej, określające również warunki finansowe tej współpracy.

W oparciu o te plany właściwe ministerstwa, instytucje i organizacje zawierać mogą bezpośrednie porozumienia i plany międzyresortowe.

Artykuł  20

Umawiające się Strony będą przykładać szczególną wagę do działalności Polsko-Węgierskiej Komisji Mieszanej do Spraw Współpracy Kulturalnej i Naukowej, która będzie czuwać nad realizacją niniejszej umowy i przygotowywać wieloletnie plany jej realizacji.

Artykuł  21

Umawiające się Strony będą popierać działalność Ośrodka Informacji i Kultury Polskiej w Budapeszcie i działalność Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie.

Artykuł  22

Z dniem wejścia w życie niniejszej umowy traci moc Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej, podpisana w dniu 31 października 1968 r. Zachowują moc obowiązującą dotychczas zawarte porozumienia między instytucjami i organizacjami kulturalnymi i naukowymi Umawiających się Stron, o ile nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszej umowy.

Artykuł  23

Niniejsza umowa podlega przyjęciu zgodnie z prawem każdej z Umawiających się Stron i wejdzie w życie w dniu wymiany not stwierdzających to przyjęcie.

Umowa zostaje zawarta na okres dziesięciu lat i ulega automatycznemu przedłużeniu każdorazowo na okres pięcioletni, jeżeli żadna z Umawiających się Stron nie wypowie jej w drodze notyfikacji na sześć miesięcy przed upływem danego okresu.

Sporządzono w Warszawie dnia 9 lipca 1980 r. w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i węgierskim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc.

Po zaznajomieniu się z powyższą umową Rada Państwa uznała ją i uznaje za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych; oświadcza, że jest ona przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, oraz przyrzeka, że będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dano w Warszawie dnia 13 listopada 1980 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1981.19.91

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Węgry-Polska. Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej. Warszawa.1980.07.09.
Data aktu: 09/07/1980
Data ogłoszenia: 30/07/1981
Data wejścia w życie: 13/01/1981