Grażyna J. Leśniak

Wszyscy pracodawcy, także ci zatrudniający choćby jednego pracownika, będą musieli dokonać wartościowania stanowisk pracy i określić kryteria służące ustaleniu wynagrodzeń pracowników, poziomów wynagrodzeń i wzrostu wynagrodzeń. Jeszcze więcej obowiązków będą mieli średni i duzi pracodawcy, którzy będą musieli raportować lukę płacową. Zdaniem prawników, dla mikro, małych i średnich firm dostosowanie się do wymogów w zakresie wartościowania pracy czy ustalenia kryteriów poziomu i wzrostu wynagrodzeń wymagać będzie zewnętrznego wsparcia.

Dokonanie oceny wartości pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku oraz określenie kryteriów służących ustaleniu wynagrodzeń pracowników, poziomów wynagrodzeń i wzrostu wynagrodzeń w sposób obiektywny oraz neutralny pod względem płci, a także wykluczający wszelką bezpośrednią lub pośrednią dyskryminację ze względu na płeć - to nowe obowiązki pracodawców. Wprowadzi je ustawa, która ma dostosować polskie prawo do unijnej dyrektywy.

Według obecnych założeń 1 stycznia 2026 roku ma wejść w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która może znacznie wstrząsnąć rynkiem pracy w Polsce. Reforma może odmienić sytuację wielu osób zatrudnionych dotychczas na umowę zlecenie lub B2B, zleceniodawców narazić na poważne konsekwencje finansowe, a gospodarkę na potencjalne wzrosty kosztów towarów i usług. Najdotkliwiej jednak zmianę mogą odczuć cudzoziemcy, którzy na mocy decyzji inspektora mogą stracić prawo do legalnej pracy w Polsce.

Do Państwowej Inspekcji Pracy zgłoszone zostały w 2024 roku 243 spory zbiorowe. To o 65 mniej niż w 2023 roku – podał Główny Urząd Statystyczny, powołując się na dane Państwowej Inspekcji Pracy. W 2024 r., w całym kraju zostało natomiast zawartych 29 zakładowych układów zbiorowych pracy. To mniej niż w 2023 r., kiedy zakładowych układów zbiorowych pracy było 46.

Pielęgniarki i położne nieposiadające wykształcenia wyższego i specjalizacji, wykonując taką samą pracę, pracę o takiej samej jakości, co pielęgniarki posiadające to wykształcenie, otrzymują znacznie niższe wynagrodzenie. Zdaniem Czytelniczki, która ten problem zgłosiła do naszej akcji „Poprawmy prawo”, to treść obowiązującej ustawy prowadzi do nierówności w zakresie wypłacanych wynagrodzeń pielęgniarkom i położnym. W opinii prawników, to niewłaściwe stosowanie przepisów jest źródłem problemu.