Agnieszka Matłacz

Ponad trzy lata temu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że decyzja ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego z 2020 r., zobowiązująca Pocztę Polską do przygotowania wyborów korespondencyjnych, rażąco naruszyła prawo. W wyniku skargi kasacyjnej sprawa trafiła następnie do NSA. Termin jej rozpoznania został właśnie wyznaczony na 28 czerwca br. w składzie trojga sędziów z Izby Ogólnoadministracyjnej.

Przed wyborami w 2023 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich oceniło dostępność 143 lokali wyborczych i jedynie w 36 nie stwierdzono żadnego uchybienia. Pomimo zmian w prawie i prac na poziomie samorządów, problem pozostaje aktualny i wciąż ma charakter systemowy. RPO apeluje przed kolejnymi wyborami do samorządów, aby skorzystały z przygotowanych rekomendacji i umożliwiły tej grupie obywateli udział w wyborach.

W ostatnich latach systematycznie rośnie liczba ataków cyberprzestępców. Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak na takie zagrożenia przygotowane są gminy w województwie zachodniopomorskim. Wynik kontroli jest miażdżący. Zaniedbania są wieloletnie, nieświadomość ogromna, brakuje skutecznych procedur reagowania na zagrożenia, a wykorzystywane oprogramowanie ma krytyczne luki. Samorządy nie są więc w stanie zapewnić skutecznej ochrony przed potencjalnymi atakami cyberprzestępców.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące zmian ustawy o obronie Ojczyzny, dokonanych ustawą z 17 sierpnia 2023 r., które zakazały fotografowania i filmowania m.in. obiektów uznanych za szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. Grozi za to kara aresztu lub grzywny, a także utrata aparatu, kamery czy drona. RPO uważa, że nowe przepisy naruszają konstytucyjne wolności i pisze w sprawie ich zmiany do ministra obrony narodowej.

NIK zaprezentowała we wtorek wyniki kontroli "Wsparcie finansowe samorządów przez państwo w okresie reform podatkowych i odbudowy gospodarki po epidemii COVID-19". Z ustaleń wynika, że w ostatnich latach duże miasta były dyskryminowane przy podziale środków przez rząd, nierówno traktowano samorządy, a ich finanse uzależniano od decyzji rządu. Dużym ciosem były zmiany podatkowe wprowadzone przez Polski Ład, kiedy samorządy utraciły dochody z PIT bez trwałej rekompensaty.