Krzysztof Sobczak

W opublikowanej właśnie opinii Komisja Wenecka przyznaje, że polski Trybunał Konstytucyjny wymaga naprawy, ale wyznacza granice działań sanacyjnych. Odwołuje się do konstytucyjnej zasady nieodwołalności sędziów, sugeruje również doprecyzowanie zasad karencji wobec działalności politycznej przed powołaniem, granic immunitetu i odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w tym jaśniejsze wskazanie, jakie przewinienia dyscyplinarne mogą prowadzić do usunięcia z urzędu – mówi prof. Ewa Łętowska, sędzia TK w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje uproszczenie procedury wnoszenia do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy odmawia tego prokuratura. Ma być krócej i łatwiej, ale przede wszystkim zniesione ma zostać nadane w 2019 r. prokuratorowi nadrzędnemu, a nie sądowi, prawo do rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia lub umorzenie postępowania przygotowawczego.

Zmiany proponowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego mają ograniczyć nadużywanie w Polsce tymczasowego aresztowania. Jednak najbardziej krytykowana z przesłanek stosowania tego środka zapobiegawczego, czyli zagrożenie wysoką karą, ma zostać w kodeksie. Zdaniem wielu prawników, a także rzecznika praw obywatelskich, proponowane ograniczenia nie wystarczą i należy z tej przesłanki zrezygnować.

Na pewno wpisanie do kodeksu karnego osobnej przesłanki „tożsamość płciowa” zapewniałoby solidniejszą ochronę grupie osób transpłciowych, które są szczególnie narażone na przestępstwa motywowane uprzedzeniami. Również ze względu na potrzeby edukacyjne i dawanie przez państwo jasnego sygnału społeczeństwu – mówi Karolina Kędziora, radca prawny, członkini zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje usunięcie z procedury karnej przepisu uzależniającego od decyzji prokuratury dostęp stron, ale też organizacji społecznych i dziennikarzy, do akt zakończonych postępowań przygotowawczych. Nowelizacja sprzed trzech lat miała służyć zwalczaniu terroryzmu, ale też skutecznie ograniczyła społeczną kontrolę nad postępowaniami karnymi.