Krzysztof Sobczak

Wprowadzony dziesięć lat temu do procesu karnego kontradyktoryjny model, w którym sędzia miał być tylko arbitrem, a postępowanie dowodowe miały prowadzić strony, został szybko wycofany. Duża nowelizacja prawa karnego z 2013 roku weszła w życie w 2015 r., ale już po kilku miesiącach, gdy władzę przejęło Prawo i Sprawiedliwość, a ministrem sprawiedliwości został Zbigniew Ziobro, rozpoczął się demontaż tej reformy. Jedną z jego pierwszych ofiar stały się wtedy elementy kontradyktoryjnego procesu.

Projekt tzw. ustawy naprawczej, mającej usunąć największe deformacje wprowadzone do postępowania cywilnego w ostatnich latach, jest już prawie gotowy i może być wkrótce uchwalony – mówi prof. Marek Safjan, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ma jednak wątpliwości, czy jest szansa na uchwalenie i podpisane tej ustawy jeszcze w trakcie obecnej kadencji prezydenta.

Prezydent Andrzej Duda podpisał budżet na 2025 r. oraz przesłał część przepisów do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Chodzi m.in. o fundusze dla Trybunału Konstytucyjnego i Krajowej Rady Sądownictwa i te przepisy obowiązują aż do ewentualnego orzeczenia – komentuje prof. Grzegorz Kuca z Katedry Prawa Ustrojowego Porównawczego i Centrum Interdyscyplinarnych Studiów Konstytucyjnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Do Unii Europejskiej Polska wstąpiła po decyzji większości uczestników ogólnonarodowego referendum, a o wystąpieniu może zdecydować zwykła większość parlamentarna. Co najmniej od kilku lat toczy się dyskusja o potrzebie podniesienia tego progu, szczególnie w związku z licznymi eurosceptycznymi wypowiedziami przedstawicieli obozu rządzącego przez dwie minione kadencje. Mówił o tym zresztą marszałek Sejmu Szymon Hołownia, który teraz zapowiada projekt ustawy komplikujący proces ewentualnego Polexitu.

Nie żyje Mariusz Trynkiewicz, z powodu którego wprowadzono przepisy powołujące Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie. Inni pacjenci ośrodka zawiesili, rozpoczęty w listopadzie 2024 roku, strajk głodowy, bo obiecano poprawę warunków bytowych, ale przede wszystkim właściwy kontakt i informację, która ma im przywracać podmiotowość i godność - informuje prof. Monika Płatek z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jak podkreśla, to nadal jednak nierozwiązany problem polskiej praworządności.