Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Absolwenci studiów na kierunku „ratownictwo medyczne” powinni mieć automatyczne potwierdzenie kompetencji w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) - to postulat interpelacji poselskiej skierowanej do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Pojawiła się też internetowa petycja, aby ratownicy medyczni automatycznie otrzymywali specjalizację pielęgniarską.

Podwyższenie z 5 tys. zł do 30 tys. zł maksymalnej grzywny za stworzenie zagrożenia pożarowego oraz górnej kwoty mandatów z 500 zł do 5 tys. zł - przewiduje nowelizacja kodeksu wykroczeń i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, która wchodzi w życie 2 stycznia. Stawki grzywny i mandatów nie były zmieniane od blisko ćwierć wieku. Ale, aby kary były skuteczne, potrzebne są też inne działania.

Pracownicy niekiedy spóźniają się do pracy, co może nie jest jakimś szczególnym ewenementem, ale w naszej sytuacji powoduje znaczące problemy praktyczne. Ze względu na rodzaj działalności pracownicy mają planowaną pracę każdego dnia roku – w tym także w święta, Sylwestra itp. - w sposób ciągły, tzn. na trzy zmiany. Pracownicy spóźniają się na poranną zmianę lub nawet wcale się nie pokazują, często po dniu świątecznym lub innym, który połączony jest zwyczajowo z zabawą (Sylwester). Czy można nakazać dłuższą pracę osobie, która pracowała na nocną zmianę czy też konieczne byłoby wezwanie innego pracownika?

Danymi osobowymi są wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (pośrednio lub bezpośrednio) – przypomina Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, składając zażalenie na postanowienie prokuratury. Ta już kilkukrotnie odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie opublikowania przez posła wizerunku osoby o ciemnym kolorze skóry, wraz ze szczegółami umożliwiającymi jej identyfikację.

Od 1 stycznia 2026 r. będzie obowiązywać nowy wzór formularza wniosku o jednorazową pomoc finansową dla repatriantów. Nowy wzór ma nie tylko uporządkować procedury, ale przede wszystkim przyspieszyć i uprościć dostęp do wsparcia dla osób powracających do ojczyzny po latach życia za granicą.

Do rzecznika praw obywatelskich zgłosił się obywatel. Zwraca on uwagę na potrzebę wprowadzenia przepisów umożliwiających ochronę przed hałasem powodowanym w obszarach zurbanizowanych przez zwierzęta domowe, zwłaszcza psy. Postuluje on wprowadzenie regulacji zobowiązującej posiadaczy zwierząt do zapewnienia im opieki w sposób niepowodujący nadmiernego hałasu czy długotrwałego zakłócania spokoju otoczenia.

Długoterminowa prognoza dla funduszu emerytalnego do 2080 roku wskazuje na stabilność finansową systemu, mimo postępujących zmian demograficznych – poinformował w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prognozowany deficyt roczny funduszu emerytalnego (w kwotach zdyskontowanych inflacją na 2024 r.) w wariancie pośrednim wyniesie w 2026 r. 98,3 mld zł, a w 2080 r. wzrośnie o 37,7 mld zł do 136,1 mld zł.

Kwestię używania materiałów pirotechnicznych regulują przepisy lokalne - na ogół 31 grudnia i 1 stycznia są wyłączone spod zakazu używania fajerwerków, ale warto to sprawdzić, bo na terenie niektórych gmin te wyjątki nie obowiązują. Nigdzie i nigdy nie można natomiast sprzedawać petard, rac, a nawet zimnych ogni nieletnich - jest to przestępstwem.

Po trudnym roku 2025 jest szansa na większą stabilność na rynku pracy, ale pod warunkiem, że polityka gospodarcza będzie realizowana w dialogu z przedsiębiorcami, a obok zapowiedzi wielkich inwestycji w bezpieczeństwo i zbrojenia oraz w infrastrukturę przygotowane zostaną rozwiązania pobudzające wzrost inwestycji, a otoczenie prawne będzie w miarę stabilne – uważa prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Przepisy powszechnie nie przewidują dodatkowej gratyfikacji za realizowanie obowiązków w takich szczególnych terminach. Ewentualne extra świadczenia mogą wynikać z przepisów wewnętrznych. Sam dyżur w sylwestrową noc może nie wiązać się z jakąkolwiek rekompensatą, o ile pracodawca nie wprowadził bardziej korzystnych rozwiązań niż kodeksowe. Praca w tę dosyć szczególną noc związana będzie – dokładnie tak samo jak w każdą inną noc w roku – jedynie ze skromnym raczej dodatkiem.

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

W sytuacji zbiegu praw do tytułowych świadczeń rodzinnych, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z przysługującego już specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje przed ustaniem prawa do zasiłku opiekuńczego - tego typu świadczenie rodzinne można pobierać od momentu ustania prawa do poprzedniego świadczenia.

Mijający 2025 rok pod względem wydarzeń prawnych upłynął pod znakiem wet prezydenckich, prób uporządkowania sądownictwa przez nowego ministra sprawiedliwości, przygotowań do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, a także - zastąpienia „ozusowania” wszystkich umów zleceń i nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Używanie marihuany ma negatywne skutki zdrowotne i prawne, dotyczy to zwłaszcza młodzieży, której łatwo jest wejść w konflikt z prawem. W Polsce co do zasady legalne jest tylko stosowanie marihuany leczniczej dostępnej jedynie na receptę, choć i ona nie jest zalecana innym pacjentom niż dorośli.

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy, który upraszcza zasady ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Zdaniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które przygotowało projekt, obecne zasady nie przystają do dzisiejszych realiów. W dobie dynamicznego rozwoju technologicznego państwo nie może pozostawać w tyle.