Kierowanie kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów samochodowych na badania lekarskie i psychologiczne.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 17 grudnia 1973 r.
w sprawie kierowania kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów samochodowych na badania lekarskie i psychologiczne.

Na podstawie art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 1961 r. Nr 53, poz. 295 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) oraz § 222 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 1968 r. Nr 27, poz. 183 i z 1972 r. Nr 55, poz. 382) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Kierowanie na badania lekarskie.

§  1.
1.
Skierowania na badania lekarskie wydają:
1)
kierowcom - jeżeli stan ich zdrowia nasuwa zastrzeżenia - zakłady pracy lub organy Milicji Obywatelskiej; organy te wydają również skierowania kierowcom, którzy uczestniczyli w wypadku drogowym z ofiarami w ludziach,
2)
kandydatom na kierowców i kierowcom:
a)
w czynnej służbie wojskowej lub zatrudnionym w jednostkach wojskowych - właściwe organy wojskowe,
b)
pełniącym służbę lub zatrudnionym w jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych z wyjątkiem przedsiębiorstw - właściwe organy tych jednostek.
2.
Kandydaci na kierowców i kierowcy ubiegający się o prawo jazdy wyższej kategorii oraz kierowcy, którym zwraca się prawo jazdy cofnięte na okres dłuższy niż rok, zgłaszają się na badania lekarskie bez skierowania.
§  2.
1.
Skierowania na badania okresowe kierowcom zawodowym wydają zakłady pracy, z wyjątkiem kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwach nie uspołecznionych transportu publicznego, którym skierowania wydają wojewódzkie związki zrzeszeń prywatnego handlu i usług właściwe ze względu na miejsce pracy kierowcy.
2.
Kierowcom wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 2 skierowania na badania okresowe wydają właściwe organy wojskowe lub organy podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
§  3.
1.
Właściwy zakład służby zdrowia przeprowadza badanie i wydaje badanemu świadectwo lekarskie, pozostawiając jego kopię u siebie.
2.
Jeżeli zakład służby zdrowia stwierdzi niezadowalający stan zdrowia kandydata na kierowcę lub kierowcy, przesyła niezwłocznie kopię świadectwa lekarskiego do urzędu powiatowego.
3.
Świadectwa lekarskiego nie wydaje się w wyniku badania kandydatów na kierowców poborowych i przedpoborowych, przewidzianych do szkolenia na potrzeby wojska; wpisy w książeczkach wojskowych o uznaniu badanej osoby przez właściwą powiatową (miejską, dzielnicową) komisję poborową za zdolną do służby wojskowej (kategoria "A") należy traktować jako odpowiadające orzeczeniom lekarskim, wystawianym przez zakłady społeczne służby zdrowia.
§  4.
Na podstawie świadectwa lekarskiego zakład pracy i inne jednostki (§ 2) wpisują wyniki badań okresowych do karty kontrolnej badań okresowych; świadectwo wydane w wyniku badania okresowego jest ważne do następnego badania okresowego, chyba że lekarz wyznaczy termin wcześniejszy.
§  5.
Zakład pracy i inne jednostki (§ 2) przechowują karty kontrolne badań okresowych w aktach kierowcy.
§  6.
1.
W razie przejścia kierowcy zawodowego do innego zakładu pracy, zakład ten zawiadamia o tym poprzedni zakład, który z kolei przekazuje nowemu zakładowi kartę kontrolną badań okresowych kierowcy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wojewódzkiego związku zrzeszeń prywatnego handlu i usług w razie przejścia kierowcy zatrudnionego w nie uspołecznionym przedsiębiorstwie transportu publicznego do innego przedsiębiorstwa oraz w razie przeniesienia siedziby takiego przedsiębiorstwa.

Rozdział  2

Kierowanie na badania psychologiczne.

§  7.
Badanie psychologiczne ma na celu sprawdzenie przydatności psychofizjologicznej badanego do kierowania pojazdami samochodowymi.
§  8.
Badaniu psychologicznemu podlegają:
1)
kandydaci na kierowców zawodowych - przed rozpoczęciem szkolenia,
2)
kierowcy autobusów, samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 14 ton lub używanych do przewozu materiałów niebezpiecznych, pojazdów uprzywilejowanych w ruchu oraz taksówek osobowych:
a)
przed podjęciem pracy na takim pojeździe,
b)
w związku z badaniem stanu zdrowia, jeżeli lekarz uzna to za wskazane,
c)
jeżeli zakład pracy zatrudniający kierowcę uzna to za wskazane,
3)
kierowcy zawodowi, którym zwraca się prawo jazdy cofnięte na okres dłuższy niż rok,
4)
kierowcy, którzy uczestniczyli w wypadku drogowym z ofiarami w ludziach,
5)
kandydaci na kierowców niezawodowych oraz kierowcy - jeżeli lekarz uzna to za wskazane.
§  9.
1.
Skierowania na badania psychologiczne wydają:
1)
kandydatom na kierowców zawodowych - dyrektorzy szkół lub kierownicy ośrodków kursowego szkolenia, a kandydatom szkolonym na potrzeby wojska - powiatowe (miejskie, dzielnicowe) sztaby wojskowe,
2)
kierowcom określonym w § 8 pkt 2 lit. a) i c) - zakłady pracy i inne jednostki określone w § 2,
3)
w związku z badaniem stanu zdrowia - właściwy zakład służby zdrowia, w którym przeprowadzane jest badanie lekarskie,
4)
kierowcom, którzy uczestniczyli w wypadku drogowym z ofiarami w ludziach - organ Milicji Obywatelskiej lub inny organ prowadzący postępowanie w sprawie wypadku,
5)
kandydatom na kierowców i kierowcom w czynnej służbie wojskowej - właściwe organy wojskowe, a pełniącym służbę w jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych - właściwe organy tych jednostek.
2.
Kandydaci na kierowców niezawodowych i kierowcy, którzy dobrowolnie poddają się badaniu psychologicznemu, oraz kierowcy zawodowi, którym zwraca się prawo jazdy cofnięte na okres dłuższy niż rok, zgłaszają się na to badanie bez skierowania.
§  10.
1.
Badania psychologiczne przeprowadzają:
1)
Zakład Psychologii Instytutu Transportu Samochodowego,
2)
uspołecznione placówki psychologiczne posiadające odpowiednie warunki do przeprowadzania tych badań, stwierdzone zaświadczeniem Ministerstwa Komunikacji.
2.
Badania psychologiczne kandydatów na kierowców w czynnej służbie wojskowej lub przewidzianych do szkolenia na potrzeby wojska oraz kandydatów na kierowców i kierowców pełniących służbę lub zatrudnionych w jednostkach resortu spraw wewnętrznych przeprowadzają odpowiednio wojskowe pracownie psychologiczne lub pracownie psychologiczne resortu spraw wewnętrznych.
3.
Badania osób skierowanych przez lekarzy zakładów przemysłowej służby zdrowia mogą przeprowadzać ponadto pracownie psychologii pracy w wojewódzkich przychodniach przemysłowych.
4.
Badania przeprowadza psycholog upoważniony przez Ministra Komunikacji; nie dotyczy to psychologów jednostek wojskowych i jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
§  11.
1.
Pracownia psychologiczna wystawia zaświadczenie z badania w dwóch lub trzech egzemplarzach, z których jeden zatrzymuje u siebie, drugi zaś:
1)
przesyła niezwłocznie do wskazanego w skierowaniu na badania:
a)
zakładu społecznego służby zdrowia przeprowadzającego badanie lekarskie kandydata na kierowcę lub kierowcy albo
b)
zakładu pracy zatrudniającego kierowcę (wojewódzkiego związku zrzeszeń prywatnego handlu i usług), albo
2)
doręcza badanej osobie, w razie gdy badaniu poddała się dobrowolnie.
2.
Jeżeli badanie dało wynik negatywny - dodatkowy (trzeci) egzemplarz zaświadczenia przesyła się do zakładu pracy kierowcy albo do urzędu powiatowego.
§  12.
1.
W razie kwestionowania przez kandydata na kierowcę lub kierowcę orzeczenia pracowni psychologicznej, pracownia ta skieruje badanego na badanie komisyjne do innej pracowni lub do Zakładu Psychologii Instytutu Transportu Samochodowego.
2.
W razie kwestionowania orzeczeń wydanych przez wojskowe pracownie psychologiczne lub przez pracownie psychologiczne resortu spraw wewnętrznych - pracownie te skierują osoby kwestionujące na badanie odpowiednio do wojskowej okręgowej pracowni psychologicznej lub do Centralnej Pracowni Psychologicznej Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej albo do Pracowni Psychologicznej Centralnej Poradni Zdrowia Psychicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
§  13.
1.
Koszty badań psychologicznych ponoszą:
1)
publiczne lub przyzakładowe zasadnicze szkoły zawodowe kierowców samochodowych za badania swych uczniów,
2)
zakłady pracy za badania:
a)
kandydatów na kierowców zawodowych skierowanych do szkolenia przez te zakłady,
b)
kierowców zawodowych - z wyjątkiem dobrowolnie poddających się badaniu,
3)
badane osoby, jeżeli:
a)
nie są kandydatami na kierowców zawodowych wymienionych w pkt 1 oraz pkt 2 lit. a),
b)
nie wykonują zawodu kierowcy,
c)
dobrowolnie poddały się badaniom.
2.
Badania psychologiczne poborowych i przedpoborowych przewidzianych do szkolenia na potrzeby wojska są bezpłatne.

Rozdział  3

Przepisy końcowe.

§  14.
Traci moc zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 29 października 1965 r. w sprawie kierowania kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów samochodowych na badania lekarskie (Monitor Polski Nr 62, poz. 330).
§  15.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1973.56.322

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Kierowanie kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów samochodowych na badania lekarskie i psychologiczne.
Data aktu: 17/12/1973
Data ogłoszenia: 29/12/1973
Data wejścia w życie: 01/01/1974