Rozporządzenie wykonawcze 2025/454 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w odniesieniu do ustanowienia panelu naukowego niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2025/454

z dnia 7 marca 2025 r.

ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w odniesieniu do ustanowienia panelu naukowego niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 ¹ , w szczególności jego art. 68 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Należy ustanowić panel naukowy niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji ("panel naukowy"), aby wspierać działania w zakresie egzekwowania przepisów na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1689 oraz zapewnić Europejskiemu Urzędowi ds. Sztucznej Inteligencji ("Urząd ds. AI") doradztwo i wsparcie w wykonywaniu jego zadań.

(2) Członków panelu naukowego należy powoływać na podstawie obiektywnych kryteriów oraz po opublikowaniu zaproszenia do wyrażenia zainteresowania. Kryteria wyboru stosowane w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania powinny gwarantować, że wybrani zostaną multidyscyplinarni i interdyscyplinarni eksperci o wysokich kwalifikacjach, którzy dysponują wystarczającym poziomem aktualnej fachowej wiedzy naukowej, społecznotechnicznej lub technicznej na temat różnych aspektów związanych ze sztuczną inteligencją ("AI"), skutków sztucznej inteligencji lub aspektów w inny sposób istotnych z punktu widzenia skutecznego egzekwowania rozporządzenia (UE) 2024/1689, w tym, w stosownych przypadkach, posiadający wiedzę fachową z zakresu wybranych sektorów, praw podstawowych i równości, jak również gwarantować, że wybrani eksperci będą w stanie działać w sposób niezależny i w interesie publicznym. W zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania należy określić procedurę składania zgłoszeń przez potencjalnych kandydatów. Dokumenty potwierdzające mogą obejmować oświadczenia wydane przez organ publiczny państwa członkowskiego Unii lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, potwierdzające naukową, społecznotechniczną lub techniczną wiedzę fachową kandydatów.

(3) Aby zapewnić skuteczne funkcjonowanie panelu naukowego przy jednoczesnym zagwarantowaniu różnorodności wiedzy fachowej jego członków, liczba ekspertów, którzy mają zostać powołani do tego panelu, powinna wynosić nie więcej niż 60, zgodnie ustaleniami poczynionymi w ramach konsultacji z Europejską Radą ds. Sztucznej Inteligencji ("Rada"). Liczbę ekspertów, którzy mają zostać powołani do panelu naukowego w każdej kadencji, należy określić i wskazać w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania, biorąc pod uwagę oczekiwaną ilość pracy i potrzebną wiedzę fachową, za każdym razem ustalając tę liczbę w porozumieniu z Radą. Komisja dokona oceny maksymalnej liczby ekspertów na podstawie zdobytego doświadczenia i rozważy jej zmianę w ramach ewentualnego przeglądu niniejszego rozporządzenia.

(4) Należy ustanowić zasady doboru zróżnicowanej grupy ekspertów. Przy wyborze ekspertów Komisja powinna w miarę możliwości zapewnić równowagę płci i sprawiedliwą reprezentację geograficzną. Aby osiągnąć sprawiedliwą reprezentację geograficzną, z każdego państwa członkowskiego Unii i z każdego państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, należy powołać co najmniej jednego eksperta będącego obywatelem danego państwa, pod warunkiem że spośród kandydatów z tych państw można wyłonić osobę, która spełnia kryteria określone w zaproszeniu. W żadnym przypadku nie można powołać więcej niż trzech ekspertów z każdego z tych krajów. W uznaniu tego, jak ważne jest wzbogacenie panelu naukowego o różnorodne perspektywy, powinno być możliwe powoływanie na ekspertów obywateli państw trzecich. Co najmniej cztery piąte ekspertów panelu naukowego powinno być jednak obywatelami państw członkowskich Unii lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

(5) Aby zapewnić skuteczne funkcjonowanie panelu naukowego, Urząd ds. AI i Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej powinny wspólnie prowadzić jego sekretariat.

(6) Panel naukowy powinien być zorganizowany w sposób elastyczny, tak aby możliwe było korzystanie z danego rodzaju wiedzy specjalistycznej w zależności od potrzeb. W tym celu przewodniczący i sekretariat powinni wyznaczyć sprawozdawcę i odpowiednich współpracujących ekspertów w odniesieniu do poszczególnych zadań panelu naukowego, uwzględniając m.in. takie kwestie jak wiedza fachowa, w tym sektorowa wiedza fachowa, dostępność, ewentualne konflikty interesów i obawy związane z bezpieczeństwem.

(7) Biorąc pod uwagę wkład, jaki panel naukowy wnosi w osiąganie celów polityki unijnej przez wspieranie prowadzonych na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1689 działań w zakresie egzekwowania przepisów, eksperci powinni otrzymywać odpowiednie wynagrodzenie za wykonywanie zadań panelu naukowego na wniosek Urzędu ds. AI. Wysokość tego wynagrodzenia należy ustalać zgodnie z przepisami obowiązującymi w Komisji, w szczególności zgodnie z art. 237 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1046 ² .

(8) W celu uniknięcia konfliktu interesów podczas wykonywania swoich zadań eksperci panelu naukowego powinni być niezależni od wszelkich dostawców systemów AI lub modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz powinni działać w sposób samodzielny, bezstronny i obiektywny. Aby zapewnić zaufanie do prac panelu naukowego, eksperci powinni sporządzić deklarację interesów i deklarację zobowiązania do działania w interesie publicznym, przy czym dokumenty te powinny być ogólnodostępne. W tym samym celu zadania panelu naukowego powinny być wykonywane w sposób przejrzysty, a jego skład powinien być podawany do wiadomości publicznej.

(9) Aby umożliwić wzmocnienie krajowych zdolności niezbędnych do skutecznego egzekwowania rozporządzenia (UE) 2024/1689, organy nadzoru rynku państw członkowskich powinny mieć możliwość zwrócenia się do panelu naukowego o wsparcie w odniesieniu do prowadzonych przez nie działań w zakresie egzekwowania przepisów na podstawie tego rozporządzenia. Urząd ds. AI powinien zapewnić praktyczne środki umożliwiające państwom członkowskim składanie wniosków o takie wsparcie. Wnioski te powinny być konieczne i proporcjonalne, a Urząd ds. AI powinien je rozpatrywać w odpowiednim czasie.

(10) Aby umożliwić panelowi naukowemu skuteczne wydawanie ostrzeżeń kwalifikowanych skierowanych do Urzędu ds. AI zgodnie z art. 90 rozporządzenia (UE) 2024/1689, należy określić warunki, procedury i szczegółowe zasady wydawania takich ostrzeżeń kwalifikowanych. Urząd ds. AI powinien zapewnić bezpieczny interfejs, za pośrednictwem którego panel naukowy będzie mógł przekazywać ostrzeżenia kwalifikowane i dowody na ich poparcie. Biorąc pod uwagę znaczenie i możliwe konsekwencje ostrzeżenia kwalifikowanego dla dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia, do wydania takiego ostrzeżenia konieczna powinna być decyzja podjęta co najmniej zwykłą większością głosów członków panelu naukowego.

(11) Aby upoważnić panel naukowy do skutecznego wykonywania zadań określonych w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689, należy określić warunki, procedury i szczegółowe zasady, zgodnie z którymi panel naukowy i jego członkowie będą mogli zwracać się do Urzędu ds. AI o pomoc w wykonywaniu swoich zadań. W szczególności należy określić, w jaki sposób panel naukowy może zwrócić się do Komisji, aby skierowała do dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia wniosek o przedstawienie informacji na podstawie art. 91 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689.

(12) Stosowny wniosek powinien zostać złożony przez członka panelu naukowego, który został wyznaczony na sprawozdawcę do celów określonego zadania panelu naukowego, a jego złożenie powinna popierać co najmniej jedna trzecia członków panelu. We wniosku należy zawrzeć należyte uzasadnienie, dlaczego wniosek o przedstawienie informacji i dostęp do żądanych informacji są niezbędne do wykonywania zadań panelu naukowego. Urząd ds. AI powinien ocenić konieczność i proporcjonalność wniosku, uwzględniając potrzebę ochrony tajemnic przedsiębiorstwa i poufnych informacji handlowych. Jeżeli Urząd ds. AI przychyli się do wniosku, powinien przygotować wniosek o przedstawienie informacji przez dostawcę, który ma zostać wydany przez Komisję, oraz udostępnić otrzymane informacje odpowiednim członkom panelu naukowego. Urząd ds. AI powinien wprowadzić bezpieczne środki techniczne, które powinny być funkcjonalne i działać zgodnie z odpowiednio wysokimi standardami, aby zapewnić dostęp do takich informacji, przy czym dostęp ten powinien ograniczać się do członków panelu naukowego występujących z wnioskiem, którymi powinni być wyznaczony sprawozdawca oraz współpracujący eksperci wyznaczeni do realizacji danego zadania panelu naukowego. Przed otrzymaniem informacji członkowie występujący z wnioskiem powinni złożyć oświadczenia własne, w których poświadczą swój zamiar wykorzystania informacji będących przedmiotem wniosku wyłącznie we wskazanym w nim celu oraz opiszą sposoby i zabezpieczenia zapewniające poufne traktowanie tych informacji. Urząd ds. AI powinien mieć możliwość odrzucenia wniosku, jeżeli na podstawie informacji przedłożonych przez członka panelu naukowego ma podstawy, by przypuszczać, że istnieje racjonalnie przewidywalne ryzyko dotyczące bezpieczeństwa lub poufności informacji.

(13) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu do spraw Sztucznej Inteligencji,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ  I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł  1

Przedmiot i zakres stosowania

W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy dotyczące:

a) ustanowienia i funkcjonowania panelu naukowego niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji;

b) warunków, procedur i szczegółowych zasad w zakresie wydawania ostrzeżeń kwalifikowanych przez panel naukowy i jego członków oraz zwracania się do Urzędu ds. AI o pomoc w realizacji zadań panelu naukowego.

ROZDZIAŁ  II

USTANOWIENIE I FUNKCJONOWANIE PANELU NAUKOWEGO

Artykuł  2

Ustanowienie panelu naukowego

Niniejszym ustanawia się panel naukowy niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji ("panel naukowy").

Artykuł  3

Kryteria wyboru i skład panelu naukowego

1. Ekspertów powołuje się do panelu naukowego po opublikowaniu zaproszenia do wyrażenia zainteresowania, uwzględniając kryteria wyboru określone w tym zaproszeniu.

2. Komisja, w porozumieniu z Europejską Radą ds. Sztucznej Inteligencji ("Rada"), określa liczbę ekspertów na każdą kadencję, o której mowa w art. 4, i wskazuje ją w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania, o którym mowa w ust. 1. Liczba ekspertów wchodzących w skład panelu naukowego w żadnym przypadku nie może przekraczać 60.

3. Wyboru ekspertów dokonuje się w taki sposób, aby zapewnić:

a) odpowiednią i aktualną multidyscyplinarną i interdyscyplinarną fachową wiedzę naukową, techniczną lub społecznotechniczną w dziedzinie sztucznej inteligencji, skutków sztucznej inteligencji lub aspektów w inny sposób istotnych z punktu widzenia skutecznego egzekwowania rozporządzenia (UE) 2024/1689, w tym, w stosownych przypadkach, wiedzę fachową z zakresu wybranych sektorów, praw podstawowych i równości;

b) niezależność od wszelkich dostawców systemów AI lub modeli AI ogólnego przeznaczenia, jak określono w art. 68 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2024/1689;

c) bezstronność i obiektywizm, jak określono w art. 68 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1689;

d) zdolność do wykonywania zadań w sposób staranny, dokładny i obiektywny.

4. Komisja zapewnia, aby przy wyborze ekspertów do panelu naukowego powołano co najmniej jednego obywatela z każdego państwa członkowskiego Unii i z każdego państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ale nie więcej niż trzech obywateli z każdego z tych państw, pod warunkiem że spośród kandydatów z danego państwa można wyłonić osoby spełniające kryteria określone w zaproszeniu oraz że dzięki temu odpowiednio reprezentowane będą poszczególne obszary wiedzy fachowej. Obywatele państw członkowskich Unii i państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które są członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego, stanowią co najmniej cztery piąte ekspertów wchodzących w skład panelu naukowego.

5. Komisja zapewnia w miarę możliwości równowagę płci przy wyborze ekspertów. W tym celu w każdym przypadku, gdy należy podjąć decyzję w kwestii wyboru między dwoma kandydatami o równorzędnych kwalifikacjach, Komisja przyznaje pierwszeństwo płci niedostatecznie reprezentowanej.

6. Eksperci, którzy spełniają kryteria określone w zaproszeniu, lecz których nie powołano do panelu naukowego, zostają wpisani na listę rezerwową dostępnych ekspertów ("lista rezerwowa"), która jest ważna przez czas trwania kadencji panelu naukowego, o której mowa w art. 4.

Artykuł  4

Kadencja

1. Ekspertów powołuje się na członków panelu naukowego na okres dwóch lat, z możliwością ponownego powołania.

2. W przypadku gdy ekspert składa rezygnację lub przestaje spełniać warunki określone w art. 10 i 13 niniejszego

rozporządzenia lub w art. 339 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Komisji przysługuje prawo do jego odwołania.

3. W przypadku odwołania eksperta przed końcem kadencji Komisja powołuje eksperta zastępującego go przez okres pozostający do końca kadencji, korzystając z listy rezerwowej lub, w razie potrzeby, po opublikowaniu zaproszenia do wyrażenia zainteresowania. Wyznaczając takiego eksperta, Komisja dąży do zapewnienia ciągłości wiedzy fachowej, reprezentacji geograficznej i równowagi płci.

Artykuł  5

Przewodniczący i wiceprzewodniczący

1. Na początku każdej kadencji, o której mowa w art. 4, Komisja mianuje przewodniczącego i wiceprzewodniczącego spośród członków panelu naukowego. W tym celu panel naukowy, stanowiąc zwykłą większością głosów swoich członków, rekomenduje przewodniczącego i wiceprzewodniczącego spośród swoich członków.

2. Kadencja przewodniczącego i wiceprzewodniczącego pokrywa się z kadencją panelu naukowego, o której mowa w art. 4, przy czym istnieje możliwość jej jednokrotnego przedłużenia na kolejny okres. Możliwe jest zastąpienie przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego przed końcem kadencji zgodnie z procedurą opisaną w ust. 1, przy czym osoba zastępująca pełni daną funkcję przez okres pozostający do końca kadencji.

Artykuł  6

Sekretariat

1. Urząd ds. AI i Wspólne Centrum Badawcze wspólnie prowadzą sekretariat ("sekretariat") panelu naukowego.

2. Sekretariat odpowiada za zapewnienie panelowi naukowemu wsparcia koniecznego do skutecznego

funkcjonowania. W szczególności sekretariat:

– określa potencjalne konflikty interesów i zarządza nimi;

– monitoruje przestrzeganie regulaminu wewnętrznego, o którym mowa w art. 8, oraz stosowanie się do wniosków o wykonanie zadań zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689;

– rozpatruje wnioski organów nadzoru rynku do panelu naukowego o zapewnienie dodatkowej wiedzy fachowej;

– rozpatruje wnioski państw członkowskich o wsparcie ze strony ekspertów w celu egzekwowania przez nie

rozporządzenia (UE) 2024/1689 na szczeblu krajowym.

Artykuł  7

Wykonywanie zadań i przygotowywanie dokumentów

1. Komisja, w porozumieniu z przewodniczącym, wskazuje członków panelu naukowego do wykonywania zadań panelu z uwzględnieniem wiedzy fachowej, dostępności i innych czynników istotnych z punktu widzenia skutecznego wykonania danego zadania, w tym ewentualnych konfliktów interesów i obaw związanych z bezpieczeństwem. Przeprowadza się konsultacje z członkami panelu naukowego przed ich potencjalnym wskazaniem oraz umożliwia im wyrażenie zainteresowania przewidzianymi dla nich zadaniami.

2. W odniesieniu do każdego zadania, o którym mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689, Komisja, w porozumieniu z przewodniczącym, może wyznaczyć sprawozdawcę i dwóch współpracujących ekspertów. Członkowie panelu naukowego mogą w dowolnym momencie podjąć decyzję o przygotowaniu z własnej inicjatywy ostrzeżeń kwalifikowanych zgodnie z art. 90 rozporządzenia (UE) 2024/1689 lub innych zadań panelu naukowego.

3. Jeżeli ekspert nie jest już w stanie skutecznie wykonywać powierzonego mu zadania, powiadamia o tym Komisję, która w porozumieniu z przewodniczącym wyznacza innego członka panelu naukowego na warunkach określonych w ust. 1.

4. W przypadku gdy Komisja powołuje eksperta z panelu naukowego do przeprowadzenia ocen w jej imieniu zgodnie z art. 92 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1689, sprawdza, czy takie powołanie mogłoby wpłynąć na zdolność tego eksperta do wykonywania obecnie przydzielonego mu zadania w ramach panelu naukowego w sposób niezależny, bezstronny i obiektywny. W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że takie powołanie mogłoby negatywnie wpłynąć na zdolność do wykonywania przedmiotowego zadania, ekspert zostaje zwolniony z obecnie przydzielonego mu zadania, które zostaje przypisane innemu członkowi panelu naukowego na warunkach określonych w ust. 1.

5. Panel naukowy może organizować wysłuchania tematyczne z udziałem zainteresowanych stron, aby zebrać dowody na potrzeby przygotowania swoich zadań zgodnie z art. 68 ust. 3 i art. 90 rozporządzenia (UE) 2024/1689. W tym celu przewodniczący, na wniosek co najmniej trzech członków panelu, może zwrócić się do sekretariatu o zorganizowanie takich wysłuchań. Informacje na temat uczestników wysłuchań oraz wniosków z tych wysłuchań podaje się do wiadomości publicznej na specjalnej stronie internetowej Komisji.

Artykuł  8

Regulamin wewnętrzny

1. Na wniosek sekretariatu i w porozumieniu z nim panel naukowy przyjmuje regulamin wewnętrzny zwykłą większością głosów swoich członków.

2. Regulamin wewnętrzny panelu naukowego określa w szczególności:

a) procedury wykonywania zadań panelu naukowego, o których to zadaniach mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689;

b) postanowienia zapewniające stosowanie zasad określonych w art. 10-13 niniejszego rozporządzenia;

c) postanowienia dotyczące głosowania, w tym za pomocą procedury milczącej zgody.

3. Co najmniej raz na dwa lata panel naukowy, w porozumieniu z sekretariatem, dokonuje przeglądu regulaminu wewnętrznego pod kątem jego wkładu w skuteczne funkcjonowanie panelu naukowego oraz, w razie potrzeby, aktualizuje ten regulamin.

4. Regulamin wewnętrzny jest publicznie dostępny na specjalnej stronie internetowej Komisji.

Artykuł  9

Wynagrodzenie

1. Ekspertom przysługuje wynagrodzenie, jeżeli wyznaczono ich do pełnienia roli sprawozdawcy lub współpracującego eksperta na potrzeby wykonywania zadań panelu naukowego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Komisji, w przypadku gdy o wykonanie tych zadań wystąpił Urząd ds. AI zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689.

2. Komisja zwraca koszty podróży oraz - w przypadkach, gdy sekretariat uzna to za stosowne - koszty utrzymania poniesione przez ekspertów w związku z działalnością panelu naukowego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Komisji. Koszty te zwracane są w zakresie dostępnych środków przeznaczonych dla danych służb Komisji w ramach procedury rocznego przydziału środków.

Artykuł  10

Niezależność, bezstronność, obiektywizm

1. Eksperci są powoływani lub wyznaczani ad personam. Nie mogą oni przekazywać swoich obowiązków innym osobom.

2. Eksperci muszą być niezależni od wszelkich dostawców systemów AI lub modeli AI ogólnego przeznaczenia w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, co oznacza, że ekspert nie może w czasie kadencji, o której mowa w art. 4, być pracownikiem takiego dostawcy ani nie może pozostawać z takim dostawcą w stosunku umownym, który mógłby wpływać na jego niezależność, bezstronność i obiektywizm.

3. Eksperci składają deklarację interesów, w której wskazują wszelkie interesy, które mogą zagrażać lub mogą być zasadnie postrzegane za zagrażające ich niezależności, bezstronności i obiektywizmowi, a także informują o wszystkich istotnych okolicznościach dotyczących bliskich członków rodziny. Wzór takiej deklaracji interesów udostępnia się jako załącznik do zaproszenia do wyrażenia zainteresowania, a samą deklarację przedkłada się jako jeden z elementów zgłoszenia złożonego przez kandydata.

4. Eksperci aktualizują swoje deklaracje interesów:

– przed powołaniem ich do panelu naukowego lub wpisaniem na listę rezerwową;

– za każdym razem, gdy nastąpi zmiana okoliczności.

5. W przypadku niespełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, Urząd ds. AI może podjąć wszelkie odpowiednie działania, w tym odwołać eksperta z panelu naukowego.

Artykuł  11

Zobowiązanie

1. Eksperci zobowiązują się do działania w interesie publicznym oraz przestrzegania zasad wymienionych w art. 10-13. W tym celu podpisują oni deklarację zobowiązań.

2. Eksperci odpowiadają na wnioski oraz inne zawiadomienia przewodniczącego i sekretariatu. Dokładają oni także niezbędnych starań, aby wykonać przydzielone zadania w możliwie najlepszy sposób i w terminach wskazanych w regulaminie wewnętrznym, o którym mowa w art. 8.

Artykuł  12

Przejrzystość

Panel naukowy prowadzi prace z zachowaniem przejrzystości. Sekretariat niezwłocznie udostępnia publicznie na specjalnej stronie internetowej Komisji:

– imiona i nazwiska ekspertów powołanych do panelu naukowego;

– życiorysy oraz deklaracje interesów, poufności i zobowiązań złożone przez ekspertów powołanych do panelu naukowego;

– regulamin wewnętrzny panelu naukowego, o którym to regulaminie mowa w art. 8;

– opinie lub zalecenia przedstawione podczas realizacji zadań, o których mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689, z wyjątkiem sytuacji, w których wiązałoby się to z ujawnieniem poufnych informacji handlowych, tajemnic przedsiębiorstwa lub strategicznych interesów Unii;

– informacje na temat uczestników wysłuchań tematycznych, o których mowa w art. 7 ust. 4, oraz wniosków z tych wysłuchań.

Artykuł  13

Poufność

1. Eksperci nie ujawniają żadnych informacji poufnych, które uzyskali w ramach swojej pracy w panelu naukowym lub w wyniku innych działań regulowanych niniejszym rozporządzeniem. W tym celu podpisują oni deklarację poufności.

2. Eksperci są zobowiązani przestrzegać postanowień art. 339 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

3. Eksperci są zobowiązani przestrzegać zasad poufności dotyczących ochrony informacji niejawnych UE i szczególnie

chronionych informacji jawnych określonych w decyzjach Komisji (UE, Euratom) 2015/443 ³  i (UE, Euratom) 2015/444 ⁴ .

4. W przypadku niespełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, 2 i 3, Komisja może podjąć wszelkie odpowiednie działania, w tym odwołać eksperta z panelu naukowego.

ROZDZIAŁ  III

WSPARCIE ORGANÓW NADZORU RYNKU

Artykuł  14

Wnioski o wsparcie składane przez organy nadzoru rynku

1. Urząd ds. AI udostępnia organom nadzoru rynku praktyczne środki, dzięki którym organy te mogą zwrócić się do panelu naukowego o pomoc w odniesieniu do działań w zakresie nadzoru rynku, które wykonują na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1689.

2. Każdy wniosek o wsparcie ze strony panelu naukowego musi jasno wskazywać cel wnioskowanej pomocy i może dotyczyć jedynie działań w zakresie nadzoru rynku prowadzonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1689 oraz zawierać uzasadnienie konieczności i proporcjonalności wystąpienia do panelu naukowego o pomoc.

3. Urząd ds. AI ocenia konieczność i proporcjonalność wniosku o wsparcie, biorąc pod uwagę dostępną zdolność panelu naukowego oraz konieczność zapewnienia skutecznego dostępu do ekspertów wszystkim państwom członkowskim.

4. Jeżeli po przeprowadzeniu oceny, o której mowa w ust. 3, Urząd ds. AI stwierdzi, że wniosek jest konieczny i proporcjonalny, Komisja wyznacza sprawozdawcę i dwóch współpracujących ekspertów do wykonania tego zadania zgodnie z art. 7.

5. Jeżeli Urząd ds. AI ustali, że wsparcie, którego dotyczy wniosek, nie jest konieczne i proporcjonalne, powiadamia o tym wnioskujący organ nadzoru rynku, podając powody odmowy.

6. Urząd ds. AI rozpatruje wniosek w terminie dwóch tygodni od otrzymania pełnego wniosku. W dowolnym momencie przed podjęciem decyzji Urząd ds. AI może zażądać od wnioskującego organu nadzoru rynku przedstawienia dodatkowych informacji w celu uzasadnienia wniosku. W takim przypadku wniosek uznaje się za niepełny do czasu dostarczenia dodatkowych informacji.

ROZDZIAŁ  IV

WNIOSKI O POMOC

Artykuł  15

Wniosek o pomoc składany do Urzędu ds. AI

1. W przypadku gdy panel naukowy zwraca się, zgodnie z art. 91 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689, do Komisji, aby wystąpiła do dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia z wnioskiem o przedstawienie dokumentacji lub informacji oraz aby udzieliła panelowi naukowemu dostępu do otrzymanych informacji w zakresie, w jakim jest to konieczne i proporcjonalne do realizacji zadania, o którym mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689 ("wniosek o pomoc"), należy odpowiednio uwzględnić potrzebę ochrony tajemnic przedsiębiorstwa i poufnych informacji handlowych.

2. Wniosek o pomoc może zostać złożony do Urzędu ds. AI przez członka panelu naukowego, który został wyznaczony przez sekretariat na sprawozdawcę w odniesieniu do zadania panelu naukowego. Wniosek taki składa się wyłącznie w przypadku, gdy co najmniej jedna trzecia członków panelu naukowego upoważniła sprawozdawcę do jego złożenia.

3. We wniosku o pomoc wyraźnie wskazuje się imiona i nazwiska wnioskującego sprawozdawcy i współpracujących ekspertów oraz cel wnioskowanej pomocy i może on dotyczyć wyłącznie realizacji zadań panelu naukowego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689. Aby wykazać konieczność i proporcjonalność takiego wniosku, zgodnie z wymogami art. 91 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689, we wniosku konieczne jest uzasadnienie:

a) że odmowa udzielenia wnioskowanej pomocy uniemożliwi sprawozdawcy występującemu z wnioskiem wykonywanie zadania, o którym mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689;

b) że ilość, zakres, poziom szczegółowości i rodzaj żądanych dokumentów i informacji nie wykraczają poza to, co jest konieczne do wykonania zadania.

Artykuł  16

Rozpatrywanie wniosku o pomoc

1. Urząd ds. AI ocenia, czy wystąpienie do dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia z wnioskiem o przedstawienie dokumentacji lub informacji jest konieczne i proporcjonalne do realizacji zadań panelu naukowego, biorąc pod uwagę potrzebę ochrony tajemnic przedsiębiorstwa i poufnych informacji handlowych.

2. W przypadku gdy po przeprowadzeniu oceny, o której mowa w ust. 1, Urząd ds. AI stwierdzi, że wniosek o pomoc jest konieczny i proporcjonalny, może przygotować skierowaną do Komisji decyzję o wystosowaniu do dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia wniosku o przedstawienie dokumentacji lub informacji zgodnie z art. 91 rozporządzenia (UE) 2024/1689 i udzielić panelowi naukowemu dostępu do otrzymanej dokumentacji lub otrzymanych informacji.

3. Jeżeli Urząd ds. AI ustali, że wnioskowana pomoc nie jest konieczna i proporcjonalna, powiadamia o tym panel naukowy, podając powody odmowy.

4. Urząd ds. AI regularnie informuje Radę o otrzymanych wnioskach i podjętych w związku z nimi decyzjach.

5. Urząd ds. AI rozpatruje wniosek w terminie dwóch tygodni od otrzymania kompletnego wniosku. W dowolnym

momencie przed podjęciem decyzji Urząd ds. AI może zażądać od wnioskującego członka panelu naukowego przedstawienia dodatkowych informacji w celu uzasadnienia wniosku. W takim przypadku wniosek uznaje się za niepełny do czasu dostarczenia dodatkowych informacji.

Artykuł  17

Warunki udzielenia dostępu do otrzymanej dokumentacji lub otrzymanych informacji

1. Urząd ds. AI zapewnia bezpieczne środki, za pomocą których może udostępnić wnioskującemu sprawozdawcy panelu naukowego otrzymaną dokumentację lub otrzymane informacje, o które Komisja wystąpiła po złożeniu wniosku o pomoc.

2. Dostęp do żądanych informacji mają wyłącznie wyznaczony sprawozdawca i współpracujący eksperci i jest on ograniczony czasowo, z możliwością przedłużenia po złożeniu należycie uzasadnionego wniosku.

3. Przed udzieleniem dostępu do otrzymanej dokumentacji lub otrzymanych informacji Urząd ds. AI wymaga od sprawozdawcy przedłożenia:

a) oświadczenia własnego, w którym zobowiązuje się on wykorzystać informacje wyłącznie do określonych celów, o których mowa w art. 15 ust. 3 niniejszego rozporządzenia;

b) opisu sposobów i zabezpieczeń zapewniających poufne traktowanie otrzymanych informacji.

4. Urząd ds. AI może odmówić dostępu do żądanych informacji, jeżeli na podstawie informacji przekazanych zgodnie z ust. 3 ma podstawy przypuszczać, że istnieje racjonalnie przewidywalne ryzyko dotyczące bezpieczeństwa lub poufności danych.

ROZDZIAŁ  V

WYDAWANIE OSTRZEŻEŃ KWALIFIKOWANYCH

Artykuł  18

Procedura wydawania ostrzeżeń kwalifikowanych

1. Do wydania ostrzeżenia kwalifikowanego skierowanego do Urzędu ds. AI zgodnie z art. 90 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1689 konieczna jest decyzja podjęta co najmniej zwykłą większością głosów członków panelu naukowego. Panel naukowy może wprowadzić bardziej szczegółowe procedury do swojego regulaminu wewnętrznego, o którym mowa w art. 8.

2. Ostrzeżenia kwalifikowane muszą być należycie uzasadnione i zawierać co najmniej informacje określone w art. 90 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1689.

3. Urząd ds. AI zapewnia specjalny interfejs na potrzeby bezpiecznego przekazywania ostrzeżeń kwalifikowanych. Interfejs ten musi być wyposażony co najmniej w funkcje umożliwiające:

a) wysyłanie ostrzeżeń kwalifikowanych zgodnie z art. 90 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1689;

b) wycofywanie ostrzeżeń kwalifikowanych, korygowanie informacji zawartych w ostrzeżeniach kwalifikowanych oraz modyfikowanie ostrzeżeń kwalifikowanych;

c) zamykanie ostrzeżeń kwalifikowanych.

Artykuł  19

Postępowanie z ostrzeżeniami kwalifikowanymi

1. Urząd ds. AI ocenia ostrzeżenia kwalifikowane wydane na podstawie art. 90 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1689 i podejmuje decyzję, czy zastosować jakiekolwiek środki przewidziane w art. 91-93 tego rozporządzenia. Jeżeli Urząd ds.

A postanowi nie stosować żadnych środków przewidzianych w art. 91-93, zamyka ostrzeżenie kwalifikowane.

2. Urząd ds. AI rozpatruje ostrzeżenie kwalifikowane w terminie dwóch tygodni od otrzymania kompletnego ostrzeżenia kwalifikowanego. W dowolnym momencie przed podjęciem decyzji Urząd ds. AI może zażądać od wnioskującego członka panelu naukowego przedstawienia dodatkowych informacji w celu uzasadnienia wniosku. W takim przypadku ostrzeżenie kwalifikowane uznaje się za niepełne do czasu dostarczenia dodatkowych informacji.

3. Przed zastosowaniem środków, o których mowa w ust. 1, Urząd ds. AI informuje Radę zgodnie z art. 90 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1689.

4. W przypadku gdy Urząd ds. AI podejmie decyzję o zastosowaniu środka na podstawie art. 91-93 rozporządzenia (UE) 2024/1689, sekretariat, w porozumieniu z przewodniczącym panelu naukowego, wyznacza sprawozdawcę i dwóch współpracujących ekspertów odpowiedzialnych za doradzanie Komisji przy przyjmowaniu środków.

ROZDZIAŁ  VI

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł  20

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 7 marca 2025 r.

1 Dz.U. L, 2024/1689, 12.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj.

2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1, ELI: http://data. europa.eu/eli/reg/2018/1046/oj).

3 Decyzja Komisji (UE, Euratom) 2015/443 z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie bezpieczeństwa w Komisji (Dz.U. L 72 z 17.3.2015, s. 41, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2015/443/oj).

4 Decyzja Komisji (UE, Euratom) 2015/444 z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (Dz.U. L 72 z 17.3.2015, s. 53, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2015/444/oj).

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2025.454
• Rodzaj: Rozporządzenie
• Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2025/454 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 w odniesieniu do ustanowienia panelu naukowego niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji
• Data aktu: 07/03/2025
• Data ogłoszenia: 10/03/2025
• Data wejścia w życie: 30/03/2025