Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie sytuacji byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego (2023/2543(RSP))

P9_TA(2023)0046
Sytuacja byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie sytuacji byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego (2023/2543(RSP))

(2023/C 283/01)

(Dz.U.UE C z dnia 11 sierpnia 2023 r.)

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Gruzji, zwłaszcza z 9 czerwca 2022 r. w sprawie naruszeń wolności prasy i bezpieczeństwa dziennikarzy w Gruzji 1  oraz z 14 grudnia 2022 r. w sprawie wdrażania układu o stowarzyszeniu UE z Gruzją 2 ,

- uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony 3 , oraz priorytety krótko- i średnioterminowe określone w sekcji 1.4 zalecenia nr 1/2022 Rady Stowarzyszenia UE-Gruzja z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie uzgodnienia programu stowarzyszeniowego UE-Gruzja na lata 2021-2027 4 ,

- uwzględniając opinię Komisji z 17 czerwca 2022 r. w sprawie wniosku Gruzji o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2022)0405) oraz konkluzje Rady Europejskiej z 23 i 24 czerwca 2022 r. w sprawie wniosków o członkostwo złożonych przez Ukrainę, Republikę Mołdawii i Gruzję,

- uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, a także Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

- uwzględniając rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ 45/111 w sprawie podstawowych zasad postępowania z więźniami oraz 70/175 w sprawie wzorcowych reguł minimum NZ postępowania z więźniami (reguły Nelsona Mandeli),

- uwzględniając rezolucję nr 2463 (2022) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 13 października 2022 r. w sprawie dalszej eskalacji agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,

- uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że były prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili został zatrzymany w październiku 2021 r., po tym jak po ośmiu latach powrócił do Gruzji z uchodźstwa;

B. mając na uwadze, że w 2018 r. sąd gruziński skazał Micheila Saakaszwilego zaocznie na sześć lat więzienia za nadużycie władzy w czasie pełnienia obowiązków, natomiast on sam zaprzeczył tym zarzutom i uznał je za motywowane politycznie; mając na uwadze, że obecnie toczy się wobec niego proces w sprawie dodatkowych zarzutów;

C. mając na uwadze, że w listopadzie 2021 r. Micheila Saakaszwilego przeniesiono do szpitala więziennego po strajku głodowym i doniesieniach o pogorszeniu stanu jego zdrowia; mając na uwadze, że w maju 2022 r. został on przeniesiony do szpitala cywilnego zakontraktowanego przez służbę więzienną w następstwie opinii niezależnych lekarzy, którzy stwierdzili, że w przeciwnym razie jego stan się nie poprawi; mając na uwadze, że od tego czasu stan zdrowia byłego prezydenta stale się pogarsza, bardzo schudł, a z najnowszych raportów lekarskich wynika, że nadal nie otrzymuje odpowiedniej opieki, co rodzi obawy o jego życie;

D. mając na uwadze, że dr David E. Smith i jego współpracownicy stwierdzili w raporcie toksykologicznym z 28 listopada 2022 r., że badanie próbek włosów i paznokci pobranych od Micheila Saakaszwilego wykazało obecność metali ciężkich i innych substancji, a wiele stwierdzonych u niego objawów patologicznych pasuje do zatrucia metalami ciężkimi, do którego doszło w czasie uwięzienia i które przyczyniło się do szybkiego pogorszenia stanu jego zdrowia; mając na uwadze, że w grudniu 2022 r. gruzińska organizacja pozarządowa Empathy zajmująca się rehabilitacją ofiar tortur opublikowała raport o stanie zdrowia Micheila Saakaszwilego na podstawie badania lekarskiego przeprowadzonego przez komisję składającą się z 10 ekspertów gruzińskich i 6 ekspertów zagranicznych; mając na uwadze, że w raporcie zdiagnozowano u Micheila Saakaszwilego ponad 20 zaburzeń - w tym 10 poważnych - i stwierdzono, że stan jego zdrowia nie pozwala na pobyt w więzieniu; mając na uwadze, że w raporcie uznano też, że bez odpowiedniego leczenia wskutek niektórych schorzeń może dojść do nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, skrócenia życia, a nawet śmierci;

E. mając na uwadze, że zgodnie z opinią przekazaną sądowi okręgowemu w Tbilisi przez Obrońcę Publicznego stan zdrowia Micheila Saakaszwilego dramatycznie się pogorszył w ostatnich miesiącach i ocenia się go jako poważny, w związku z czym powinien zostać zwolniony, aby podjąć leczenie, zgodnie z art. 283 gruzińskiego kodeksu postępowania karnego; mając na uwadze, że 6 lutego 2023 r. sędzia sądu okręgowego w Tbilisi odrzucił wniosek Micheila Saakaszwilego o zwolnienie lub odroczenie wyroku ze względów zdrowotnych;

F. mając na uwadze, że Micheil Saakaszwili wielokrotnie prosił o umożliwienie wyjazdu za granicę w celu uzyskania odpowiedniego leczenia;

G. mając na uwadze, że podczas kilku spotkań z władzami gruzińskimi szef delegatury UE i szefowie misji państw członkowskich UE obecni w Gruzji wyrażali zaniepokojenie pogarszającym się stanem zdrowia Micheila Saakaszwilego i podkreślali odpowiedzialność gruzińskich władz za ochronę jego praw;

H. mając na uwadze, że wiele ważnych gruzińskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego podpisało oświadczenia wzywające rząd, aby wziął odpowiedzialność za ratowanie życia i zdrowia Micheila Saakaszwilego, np. oświadczenie z 14 grudnia 2022 r. pt. "Rząd powinien ponieść odpowiedzialność za stan zdrowia Micheila Saakaszwilego" oraz z 2 lutego 2023 r. pt. "Oświadczenie w sprawie procesu Micheila Saakaszwilego";

I. mając na uwadze, że wielu przedstawicieli społeczności międzynarodowej wezwało do natychmiastowego uwolnienia Micheila Saakaszwilego, np. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy uczyniło to w rezolucji nr 2463 (2022);

J. mając na uwadze, że władze gruzińskie dotychczas odrzucają liczne publiczne apele o uwolnienie Micheila Saakaszwilego i umożliwienie mu leczenia za granicą; mając na uwadze, że odrzuciły też wnioski posłów do Parlamentu Europejskiego, ekspertów międzynarodowych, a nawet gruzińskiego Obrońcy Publicznego o możliwość odwiedzenia Micheila Saakaszwilego w więzieniu; mając na uwadze, że czołowi politycy gruzińskiej partii rządzącej niejednokrotnie czynili niedopuszczalne uwagi o stanie zdrowia i sytuacji byłego prezydenta;

1. jest głęboko zaniepokojony pogarszającym się stanem zdrowia Micheila Saakaszwilego i dotychczas nieodpowiednią reakcją gruzińskich władz; uważa, że sposób traktowania więźniów, w tym byłego prezydenta Micheila Saakaszwilego, to papierek lakmusowy przywiązania rządu Gruzji do wartości europejskich i deklarowanych przez niego aspiracji europejskich, łącznie z chęcią uzyskania statusu państwa kandydującego do członkostwa w UE;

2. ponownie wzywa władze Gruzji, aby uwolniły byłego prezydenta Micheila Saakaszwilego i umożliwiły mu odpowiednie leczenie za granicą ze względów humanitarnych i w celu zmniejszenia polaryzacji politycznej; przyjmuje do wiadomości niedawne oświadczenie prezydent Gruzji, w którym wezwała ona wszystkie strony do rozwiązania sprawy Micheila Saakaszwilego, aby w centrum polityki ponownie znalazły się postępy tego kraju w reformach mających przybliżyć go do UE, i zachęca prezydent do skorzystania z konstytucyjnego prawa do ułaskawienia Micheila Saakaszwilego;

3. przypomina władzom gruzińskim, że spoczywa na nich obowiązek zadbania o zdrowie i dobrostan byłego prezydenta, zapewnienia mu odpowiedniego leczenia i poszanowania jego praw podstawowych i godności ludzkiej zgodnie z konstytucją i międzynarodowymi zobowiązaniami Gruzji;

4. wzywa Radę Europejską i Komisję, aby aktywniej zaangażowały się w działania na rzecz uwolnienia byłego prezydenta Micheila Saakaszwilego i umożliwienia mu odpowiedniego leczenia za granicą;

5. podkreśla fakt, że utrzymujący się brak poprawy sytuacji byłego prezydenta będzie dalej szkodzić reputacji Gruzji i ograniczać jej perspektywy na członkostwo w Unii Europejskiej; jest zdania, że śmierć Micheila Saakaszwilego w areszcie byłaby ciosem dla gruzińskiej demokracji i reputacji Gruzji na arenie międzynarodowej;

6. podkreśla, że w Gruzji panuje już spolaryzowany klimat polityczny, a ciągłe przetrzymywanie Micheila Saakaszwilego jedynie pogłębia rozdźwięk między rządem a opozycją i niszczy zaufanie publiczne do instytucji demokratycznych;

7. podkreśla, że sprawa Micheila Saakaszwilego jeszcze bardziej uwypukla potrzebę przeprowadzenia prawdziwej reformy wymiaru sprawiedliwości;

8. wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i Komisję do dalszego systematycznego monitorowania rozpraw sądowych Micheila Saakaszwilego dotyczących zarówno postawionych mu zarzutów, jak i jego wniosku o przeniesienie za granicę;

9. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, a także prezydent, rządowi i parlamentowi Gruzji.

1 Dz.U. C 493 z 27.12.2022, s. 104.
2 Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0442.
3 Dz.U. L 261 z 30.8.2014, s. 4.
4 Dz.U. L 218 z 23.8.2022, s. 40.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2023.283.2

Rodzaj: Rezolucja
Tytuł: Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie sytuacji byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego (2023/2543(RSP))
Data aktu: 15/02/2023
Data ogłoszenia: 11/08/2023