Sprawa C-565/08: Skarga wniesiona w dniu 19 grudnia 2008 r. - Komisja przeciwko Republice Włoskiej.

Skarga wniesiona w dniu 19 grudnia 2008 r. - Komisja przeciwko Republice Włoskiej

(Sprawa C-565/08)

(2009/C 55/19)

(Dz.U.UE C z dnia 7 marca 2009 r.)

Język postępowania: włoski

Strony

Strona skarżąca: Komisja Wspólnot Europejskich (przedstawiciele: E. Traversa i L. Prete, pełnomocnicy)

Strona pozwana: Republika Włoska

Żądania strony skarżącej

– stwierdzenie, że ustanawiając przepisy nakładające na adwokatów obowiązek przestrzegania taryf maksymalnych, Republika Włoska uchybiła obowiązkom ciążącym na niej na mocy art. 43 WE i 49 WE,

– obciążenie Republiki Włoskiej kosztami postępowania.

Zarzuty i główne argumenty

Ustalenie obowiązkowych taryf maksymalnych dla działalności sądowej i pozasądowej adwokatów stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości w rozumieniu art. 43 WE, oraz ograniczenie swobody świadczenia usług w rozumieniu art. 49 WE. Obowiązkowy próg maksymalny, który musi zostać zastosowany niezależnie od jakości świadczonej pracy, wymaganego nakładu pracy i kosztów poniesionych przy jej realizacji, może czynić włoski rynek usług prawniczych mniej atrakcyjnym dla podmiotów zagranicznych. Adwokaci mający siedziby w innych państwach członkowskich są zatem zniechęcani do ustanowienia siedziby we Włoszech lub do czasowego świadczenia tam ich usług.

W pierwszej kolejności znajduje to wyjaśnienie w okoliczności, że konieczność zastosowania się do nowego systemu taryfikacji (ponadto niezwykle złożonego) prowadzi do dodatkowych kosztów, które mogą utrudniać wykonywanie podstawowych swobód przewidzianych w traktacie.

W drugiej kolejności, maksymalny limit progu stanowi inne ograniczenie swobody przepływu usług prawniczych na rynku wewnętrznym, gdyż utrudnia to prawidłowe wynagradzanie jakości działalności prowadzonej przez adwokatów mających siedzibę w innych państwach członkowskich niż Włochy, co odwodzi w konsekwencji pewnych adwokatów stosujących honoraria wyższe od ustalonych we włoskich przepisach na podstawie charakterystyki rynku włoskiego, od czasowego świadczenia ich usług we Włoszech lub założenia siedziby w tym państwie.

Wreszcie brak elastyczności włoskiego systemu taryfikacji utrudnia adwokatom (w tym mającym siedzibę za granicą) składanie ofert ad hoc w szczególnych sytuacjach i/lub szczególnym klientom, na przykład, proponowanie ryczałtu w zakresie określonych usług prawniczych za ustaloną cenę, lub proponowanie na podstawie wspólnego cennika zespołu usług prawniczych świadczonych w różnych państwach członkowskich. Ustawodawstwo włoskie może zatem prowadzić do spadku konkurencyjności adwokatów mających siedzibę za granicą, gdyż pozbawia ich skutecznych technik penetracji włoskiego rynku usług prawniczych.

Ponadto, sporny środek nie wydaje się ani właściwy do osiągnięcia w ogólnym interesie celów przywołanych przez władze włoskie, ani najmniej ograniczający spośród środków prowadzących do tego celu. W szczególności, nie jest on właściwy dla zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom najmniej uprzywilejowanym, lub zagwarantowania ochrony adresatom usług prawniczych lub zapewnienia dobrego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Nie jest on też proporcjonalny w świetle okoliczności, że istnieją inne środki znacznie mniej ograniczające wobec adwokatów mających siedzibę zagranicą i równie (lub bardziej) odpowiednie dla osiągnięcia celów w zakresie ochrony przywołanych przez władze włoskie.

Wreszcie władze włoskie nie wyjaśniły czy te alternatywne środki mające mniej ograniczający charakter w odniesieniu do adwokatów mających siedzibę w innym państwie członkowskim, zostały zbadane, ani nie przedstawiły powodów dla których realizowany interes ogólny nie jest już chroniony przez przepisy regulujące zawód adwokata w innych państwach członkowskich Wspólnoty.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2009.55.12

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-565/08: Skarga wniesiona w dniu 19 grudnia 2008 r. - Komisja przeciwko Republice Włoskiej.
Data aktu: 07/03/2009
Data ogłoszenia: 07/03/2009