Sprawa C-519/08: Archontia Koukou v. Elliniko Dimosio.

Postanowienie Trybunału (siódma izba) z dnia 24 kwietnia 2009 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Monomeles Protodikeio Athinon - Grecja) - Archontia Koukou przeciwko Elliniko Dimosio

(Sprawa C-519/08)(1)

(Artykuł 104 §3 akapit pierwszy regulaminu Trybunału Sprawiedliwości - Polityka społeczna - Dyrektywa 1999/70/WE - Klauzule 5 i 8 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony - Umowy o pracę na czas określony w sektorze publicznym - Kolejne umowy o pracę na czas określony - Obniżenie ogólnego poziomu ochrony pracowników - Środki mające na celu zapobieżenie nadużyciom - Sankcje - Całkowity zakaz przekształcania umów o pracę na czas określony w umowy o pracę na czas nieokreślony w ramach sektora publicznego - Skutki nienależytej transpozycji dyrektywy - Wykładnia zgodna)

(2009/C 205/31)

Język postępowania: grecki

(Dz.U.UE C z dnia 29 sierpnia 2009 r.)

Sąd krajowy

Monomeles Protodikeio Athinon

Strony w postępowaniu przed sądem krajowym

Strona skarżąca: Archontia Koukou

Strona pozwana: Elliniko Dimosio

Przedmiot

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym - Monomeles Prodikeio Athinon - Wykładnia klauzuli 5 i 3 załącznika do dyrektywy Rady 1990/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (Dz. U. L 175, s 43) - Obiektywne powody, uzasadniające nieograniczone odnawianie umów o pracę na czas określony - Nałożony przez przepisy krajowe, obowiązek zawierania takich umów - Zakaz ustanawiania przepisów, mających na celu transpozycję porozumienia, które powodowałyby obniżenie poziomu ochrony pracowników - Pojęcie obniżenia

Sentencja

1) Klauzulę 5 pkt 1 lit. a) Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999r., które stanowi załącznik do dyrektywy Rady 1990/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie zawieraniu kolejnych umów o pracę na czas określony, dla którego jedynym uzasadnieniem jest okoliczność, że odbywa się to na podstawie przepisów ustawodawczych lub ogólnych przepisów wykonawczych państwa członkowskiego. Pojęcie "obiektywnych powodów" w rozumieniu rzeczonej klauzuli wymaga aby zawarcie tego szczególnego rodzaju stosunków pracy, w takim kształcie w jakim stanowią przepisy krajowe było uzasadnione istnieniem konkretnych okoliczności związanych, w szczególności z działalnością, o którą chodzi i z warunkami jej wykonywania.

2) Klauzulę 5 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie przyjęciu przepisów krajowych takich jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym i które, tytułem środków mających zapobiegać nadużywaniu kolejnych umów o pracę na czas określony, ustanawiają obowiązek przestrzegania limitu odnoszącego się do maksymalnego czasu trwania tych umów, przewidując jednocześnie wyjątki od tego ograniczenia dotyczące określonych kategorii pracowników, jeśli pracownicy ci mogą korzystać z przynajmniej jednego z wymienionych w rzeczonej klauzuli środków mających zapobiec nadużywaniu kolejnych umów o pracę na czas określony.

3) Klauzulę 5 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie przyjęciu przepisów krajowych takich jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym i które, tytułem środków zaradczych w przedmiocie kolejnych umów o pracę na czas określony, ustanawiają obowiązek zapłaty wynagrodzenia i odszkodowania a także sankcje karne i dyscyplinarne, jeśli warunki stosowania i rzeczywiste wprowadzenie w życie mających znaczenie przepisów prawa wewnętrznego są odpowiednie dla zapewnienia karalności nadużywania przez administracje publiczną kolejnych umów o pracę na czas określony, która to kwestia podlega zbadaniu przez sąd krajowy.

4) Klauzulę 5 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że, w sytuacji gdy wewnętrzny porządek prawny państwa członkowskiego nie przewiduje w ramach sektora publicznego innych skutecznych środków mających zapobiegać i ewentualnie prowadzić do karalności nadużywania kolejnych umów o pracę na czas określony, która to kwestia podlega zbadaniu przez sąd krajowy, stoi ona na przeszkodzie przyjęciu takich przepisów krajowych jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, jeśli nie stosuje się ich ratione temporis do kolejnych umów o pracę na czas określony, które zostały zawarte lub odnowione po upływie terminu transpozycji dyrektywy 1999/70 lecz utraciły ważność w dniu wejścia w życie tych przepisów lub w jakimkolwiek momencie w trakcie trzech miesięcy poprzedzających ten dzień.

5) W takich okolicznościach jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, klauzulę 5 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że, w sytuacji gdy wewnętrzny porządek prawny państwa członkowskiego przewiduje w ramach sektora publicznego inne skuteczne środki mające zapobiegać i ewentualnie prowadzić do karalności nadużywania kolejnych umów o pracę na czas określony w rozumieniu tegoż pkt 1, nie stoi ona przeszkodzie stosowaniu przepisów prawa krajowego, które, wyłącznie w ramach sektora publicznego, całkowicie zakazują przekształcania w umowę o pracę na czas nieokreślony kolejnych umów o pracę na czas określony, które mając na celu zaspokojenie zwyczajnych i trwałych potrzeb pracodawcy powinny być uważane za nadużycie. Do sądu krajowego należy ocena w jakim stopniu warunki stosowania i rzeczywiste wprowadzenie w życie mających znaczenie przepisów prawa wewnętrznego są odpowiednie dla celów zapobiegania i ewentualnie zapewnienia karalności nadużywania przez administrację publiczną kolejnych umów o pracę na czas określony.

6) Klauzulę 5 pkt 1 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że co do zasady nie stoi ona na przeszkodzie temu aby spory związane z nadużywaniem umów o pracę na czas określony w sektorze publicznym wchodziły w zakres wyłącznej właściwości sądów administracyjnych. Do sądu krajowego należy jednak zbadanie czy zagwarantowane zostało prawo do skutecznej ochrony sądowej przy poszanowaniu zasad skuteczności i równoważności.

7) Klauzulę 8 pkt 3 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie przyjęciu przepisów krajowych takich jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym i które, dla celów stwierdzenia nadużycia umów o pracę na czas określony ustanawiają dodatkowe przesłanki w porównaniu z tymi, które ustanawiały uprzednio obowiązujące przepisy prawa wewnętrznego takie jak w szczególności art. 8 ust. 3 ustawy 2112/1920, dotyczący obowiązkowego rozwiązania umowy o prace pracowników z sektora prywatnego, jeśli przesłanki te odnoszą się do ograniczonego kręgu pracowników, którzy zawarli umowy o pracę na czas określony lub na rzecz których przyjęto środki mające na celu zapobieganie nadużywaniu umów o pracę na czas określony w rozumieniu klauzuli 5 pkt 1 rzeczonego Porozumienia ramowego, która to kwestia podlega zbadaniu przez sąd krajowy.

8) Do sądu krajowego należy dokonanie w największym możliwym stopniu takiej wykładni prawa wewnętrznego, która będzie zgodna z klauzulą 5, pkt 1 i klauzulą 8 pkt 3 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony i ustalenie w tych ramach czy przepis prawa wewnętrznego taki jak art. 8 ust. 3 ustawy 2112/1920 powinien znaleźć zastosowanie w postępowaniu przed sądem krajowym zamiast pewnych innych przepisów tego prawa.

______

(1) Dz.U. C 44 z 21.02.2009.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2009.205.17/2

Rodzaj: Postanowienie
Tytuł: Sprawa C-519/08: Archontia Koukou v. Elliniko Dimosio.
Data aktu: 24/04/2009
Data ogłoszenia: 29/08/2009