Wysokość i szczegółowe zasady ustalania kosztów postępowania w sprawach nieletnich.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 13 czerwca 2016 r.
w sprawie wysokości i szczegółowych zasad ustalania kosztów postępowania w sprawach nieletnich

Na podstawie art. 32 § 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r. poz. 382 oraz z 2015 r. poz. 1418 i 1707) zarządza się, co następuje:
§  1. [Rodzaje kosztów postępowania w sprawach nieletnich]
Sąd obciąża rodziców nieletniego lub inne osoby zobowiązane do jego alimentacji albo nieletniego kosztami postępowania, z wyłączeniem kosztów postępowania mediacyjnego, w formie zryczałtowanej należności, kwoty lub kosztów, zwrotu wydatków i opłat kancelaryjnych.
§  2. [Zryczałtowana należność]
1.
Zryczałtowana należność w stosunku miesięcznym z tytułu pobytu nieletniego w policyjnej izbie dziecka, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym lub domu pomocy społecznej wynosi 50% kwoty bazowej dla zawodowych kuratorów sądowych, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa, zwanej dalej "kwotą bazową".
2.
Zryczałtowana kwota w stosunku miesięcznym wynosi:
1)
z tytułu umieszczenia nieletniego w rodzinie zastępczej zawodowej - 50% kwoty bazowej;
2)
z tytułu pobytu nieletniego w ośrodku kuratorskim - 10% kwoty bazowej;
3)
z tytułu ustanowienia nadzoru kuratora - 5% kwoty bazowej.
3.
Z tytułu niepełnego miesiąca pobytu nieletniego w policyjnej izbie dziecka, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, domu pomocy społecznej lub rodzinie zastępczej zawodowej albo sprawowanego nadzoru kuratora osoby zobowiązane do uiszczania kosztów postępowania ponoszą część zryczałtowanej należności lub kwoty proporcjonalnie do okresu pobytu nieletniego lub czasu sprawowania nadzoru przez kuratora, jednak ta część jest nie mniejsza niż opłata za 1 dzień.
4.
Zryczałtowana należność z tytułu zastosowania środka wychowawczego określonego w art. 6 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8 i w art. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich, a także w przypadku umorzenia postępowania w sprawie nieletniego na tej podstawie, że orzeczenie środków wychowawczych lub poprawczych jest niecelowe, w szczególności ze względu na orzeczone już środki w innej sprawie, wynosi 5% kwoty bazowej.
5.
Zryczałtowana należność z tytułu postępowania odwoławczego w razie nieuwzględnienia apelacji wniesionej przez nieletniego, rodziców lub opiekuna nieletniego albo jego obrońcę wynosi 10% kwoty bazowej.
6.
Zryczałtowane koszty przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów wynoszą 15% kwoty bazowej.
§  3. [Obniżenie wysokości kosztów postępowania w przypadku odstąpienia od obciążania kosztami postępowania w części]
Odstępując od obciążania kosztami postępowania w części w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, sąd może w szczególności obniżyć wysokość zryczałtowanej należności, kwoty lub kosztów, o których mowa w § 2.
§  4. [Obniżenie wysokości kosztów postępowania na etapie postępowania wykonawczego]
Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w toku postępowania wykonawczego, z tym że sąd rodzinny może również obniżyć wysokość należności, kwot lub kosztów już orzeczonych lub ustalić te należności, kwoty lub koszty, jeżeli w orzeczeniu kończącym sprawę odstąpiono od obciążenia kosztami postępowania; sąd rodzinny wydaje orzeczenie z urzędu lub na wniosek osoby zobowiązanej do uiszczania kosztów postępowania.
§  5. [Obowiązek oceny sytuacji materialnej osób zobowiązanych do uiszczania kosztów postępowania]
1.
W każdej sprawie sąd rodzinny jest obowiązany z urzędu w toku postępowania wykonawczego co najmniej raz w roku oceniać, czy z uwagi na sytuację materialną osób zobowiązanych do uiszczania kosztów postępowania nie zachodzi potrzeba zmiany wysokości tych kosztów.
2.
Oceniając sytuację materialną osób zobowiązanych do uiszczania kosztów postępowania, sąd rodzinny kieruje się możliwościami zarobkowymi i majątkowymi tych osób, w szczególności wynikającymi z:
1)
ich oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach;
2)
innych danych dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych ujawnionych w postępowaniu w sprawie nieletniego.
§  6. [Przypadki wyłączenia poboru zryczałtowanej należności lub kwoty]
Nie pobiera się zryczałtowanej należności lub kwoty w razie:
1)
umieszczenia nieletniego poza placówką lub zakładem, o których mowa w § 2 ust. 1 i ust. 2, jeżeli rodzice lub inne osoby ponoszą koszty jego utrzymania albo nieletni pokrywa je z własnych dochodów;
2)
pozostawania nieletniego na urlopie lub w szpitalu powyżej 3 dni;
3)
innych przypadków nieobecności nieletniego w schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, domu pomocy społecznej lub rodzinie zastępczej zawodowej, trwającej dłużej niż miesiąc.
§  7. [Obniżenie zryczałtowanej należności lub kwoty w przypadku ponoszenia opłat za pobyt nieletniego w domu pomocy społecznej lub rodzinie zastępczej zawodowej]
1.
Jeżeli nieletni lub inne osoby zobowiązane do uiszczania kosztów postępowania ponoszą opłatę za pobyt nieletniego w domu pomocy społecznej lub rodzinie zastępczej zawodowej na podstawie odrębnych przepisów, sąd rodzinny wykonujący orzeczenie zmniejsza wysokość zryczałtowanej należności lub kwoty ponoszonej z tytułu zastosowania tych środków wychowawczych o wysokość ponoszonej przez te osoby opłaty. Zryczałtowanej należności lub kwoty nie pobiera się, jeżeli wysokość opłaty jest równa wysokości zryczałtowanej należności lub kwoty lub od niej wyższa.
2.
Jeżeli nieletni przebywający w schronisku dla nieletnich lub zakładzie poprawczym z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę pokrywa częściowo koszty swojego utrzymania, sąd rodzinny wykonujący orzeczenie zmniejsza odpowiednio wysokość zryczałtowanej należności ponoszonej przez osobę zobowiązaną do uiszczania kosztów postępowania.
§  8. [Koszty postępowania mediacyjnego]
1.
W skład kosztów postępowania mediacyjnego wchodzą zryczałtowana kwota za przeprowadzenie postępowania mediacyjnego oraz ryczałt za doręczenia pism związanych z przeprowadzeniem mediacji.
2.
Zryczałtowana kwota za przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wynosi 10% kwoty bazowej.
3.
Ryczałt za doręczenia pism związanych z przeprowadzeniem mediacji wynosi 20 złotych niezależnie od liczby doręczonych pism.
4.
Jeżeli podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia mediacji jest podatnik zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług, wysokość kosztów postępowania mediacyjnego, o którym mowa w ust. 1, podwyższa się o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług.
§  9. [Przepisy stosowane do wydatków i opłat kancelaryjnych]
1.
Do wydatków w postępowaniu w sprawach nieletnich w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w postępowaniu cywilnym lub w postępowaniu karnym.
2.
Do opłat kancelaryjnych w postępowaniu w sprawach nieletnich stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące opłat kancelaryjnych w sprawach cywilnych.
§  10. [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1
1 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2001 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad ustalania kosztów postępowania w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2013 r. poz. 643), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. U. poz. 1418).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2016.863

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wysokość i szczegółowe zasady ustalania kosztów postępowania w sprawach nieletnich.
Data aktu: 13/06/2016
Data ogłoszenia: 16/06/2016
Data wejścia w życie: 01/07/2016