Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy - co zmieni projekt MSWiA

Po blisko dekadzie obowiązywania dotychczasowych przepisów MSWiA proponuje nowe regulacje określające zasady funkcjonowania KSRG. Projekt podnosi minimalne standardy dla jednostek chcących działać w systemie i ma poprawić spójność planowania oraz skuteczność działań ratowniczo-gaśniczych na poziomie powiatowym, wojewódzkim i krajowym.

Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG) to jedyne takie rozwiązanie w Europie. Istniejący od 1995 roku system opiera się na integracji Państwowej Straży Pożarnej (PSP), wybranych jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) oraz innych służb, reagując na pożary, klęski żywiołowe i inne miejscowe zagrożenia. KSRG funkcjonuje na trzech poziomach: powiatowym (podstawowy), wojewódzkim (koordynacja) i krajowym. Głównym organem jest Komendant Główny PSP, a nadzór sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zgodnie z danymi MSWiA obecnie w skład krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego wchodzą: 5217 jednostki ochrony przeciwpożarowej. Poza systemem działa 10 936 innych jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Cele rozporządzenia 

Projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego ma zastąpić obowiązujące rozporządzenie z 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Projektowane rozporządzenie ma określić:

• zakres, szczegółowe warunki i tryb włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a–6 i 8 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo­­‑gaśniczego;
• zakres, szczegółowe warunki i tryb wyłączania jednostek ochrony przeciwpożarowej z krajowego systemu ratowniczo­­‑gaśniczego;
• warunki współpracy jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do krajowego systemu ratowniczo­­‑gaśniczego z jednostkami włączonymi.

Zdaniem MSWiA przepisy mają zwiększyć przejrzystość procesu włączania jednostek oraz poprawić spójność planowania i funkcjonowania systemu ratowniczo‑gaśniczego.

Nowe wymagania dla jednostek ubiegających się o włączenie do KRSG

Projekt wskazuje, że jednostka strażacka może zostać włączona do KSRG, jeżeli spełnia minimalne kryteria wyposażenia, gotowości operacyjnej i wyszkolenia ratowników. Kryteria te, są bardziej rozbudowane, niż wynika to z obecnych przepisów. Z projektu wynika, że do systemu może zostać włączona jednostka, która posiada:

1. co najmniej jeden średni lub ciężki samochód ratowniczo‑gaśniczy przystosowany do wyjazdu w 4‑osobowej obsadzie;
2. co najmniej 12 ratowników spełniających wymagania bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych;
3. skuteczny system łączności, powiadamiania i alarmowania;
4. co najmniej 5 urządzeń radiowych spełniających minimalne wymagania techniczno‑funkcjonalne;
5. zestaw R‑1 i AED do kwalifikowanej pierwszej pomocy;
6. co najmniej 4 komplety sprzętu ochrony układu oddechowego;
7. środki ochrony indywidualnej dla minimum 12 ratowników;
8. wyposażenie do ratownictwa technicznego, w tym zestaw narzędzi hydraulicznych.

Projekt określa też dodatkowe wymagania dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych:

• 2 osoby z uprawnieniami do pełnienia funkcji naczelnika OSP lub równorzędnych;
• 3 osoby z uprawnieniami kierowania działami ratowniczymi na poziomie interwencyjnym;
• 4 osoby z uprawnieniami do kierowania pojazdem uprzywilejowanym (w tym 2 kierowców-konserwatorów);
• 8 ratowników z uprawnieniami do udzielania KPP.

Do KSRG mogą być włączone także inne jednostki wyspecjalizowane (np. chemiczne, wysokościowe), jeżeli są przewidziane w powiatowym planie ratowniczym i dysponują odpowiednim wyposażeniem oraz wyszkoleniem. Oceny spełnienia przez jednostki warunków będą dokonywać kolejno, w zakresie swojej właściwości: komendant powiatowy (miejski) PSP, komendant wojewódzki PSP, Komendant Główny PSP.

Zakres współpracy przeciwpożarowej

Projektowane rozporządzenie ma też uregulować zasady współpracy jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do KRSG z tym systemem, zgodnie z delegacją ustawową. W celu usystematyzowania i doprecyzowania dotychczasowych wątpliwości w tym zakresie, wskazano, że współpraca jednostek ochrony przeciwpożarowej włączonych i nie włączonych do KRSG przy działaniach ratowniczych jest objęta regulacjami zawartymi w rozdziale 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz wydanych na tej podstawie przepisach wykonawczych.

MSWiA planuje, że rozporządzenie wejdzie w życie z  lipca 2026 r, bo z tym terminem traci moc obowiązujące rozporządzenie 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.