Szczegółowe zasady ochrony powierzchni ziemi.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 23 stycznia 1987 r.
w sprawie szczegółowych zasad ochrony powierzchni ziemi.

Na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 i z 1983 r. Nr 44, poz. 201) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa szczegółowe zasady ochrony powierzchni ziemi, łącznie z glebą i rzeźbą terenu, w celu zachowania jej wartości i wykorzystania zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska.
§  2.
1.
Powierzchnię ziemi można wykorzystywać jedynie zgodnie z planami społeczno-gospodarczymi i planami zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem przepisów o ochronie środowiska i ochronie gruntów rolnych i leśnych.
2.
Powierzchnia ziemi podlega ochronie polegającej na zapobieganiu i przeciwdziałaniu jej niekorzystnym zmianom, a w razie uszkodzenia lub zniszczenia - na przywróceniu do właściwego stanu.
3.
Zapobieganie i przeciwdziałanie zmianom powierzchni ziemi, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, polega na niedopuszczaniu do:
1)
zanieczyszczania, niszczenia lub uszkadzania powierzchni ziemi, gleby i rzeźby terenu przez niekorzystne przekształcanie ich budowy oraz niewłaściwe składowanie odpadów i odprowadzanie ścieków,
2)
niszczenia szaty roślinnej, w szczególności przez jej wydeptywanie i wypalanie, i nawiewania mas ziemnych, przesuszania i zawadniania gleby oraz zubożania w próchnicę i składniki pokarmowe dla roślin,
3)
stosowania środków chemicznych i biologicznych wprowadzanych bezpośrednio lub pośrednio do gleby w ilościach i w sposób naruszający równowagę przyrodniczą oraz stwarzający zagrożenie dla życia ludzkiego,
4)
wznoszenia obiektów budowlanych lub zespołów tych obiektów oraz urządzeń w sposób szkodliwie wpływający na powierzchnię ziemi,
5)
prowadzenia działalności gospodarczej w sposób powodujący naruszenie wartości przyrodniczych i produkcyjnych powierzchni ziemi, gleby i rzeźby terenu.
4.
Przywrócenie do właściwego stanu powierzchni ziemi w razie jej uszkodzenia może w szczególności polegać na:
1)
doprowadzeniu do naturalnego ukształtowania rzeźby terenu,
2)
odtworzenia wartości przyrodniczych i użytkowych zniszczonej w wyniku działalności gospodarczej lub klęsk żywiołowych powierzchni ziemi, łącznie z glebą i rzeźbą terenu,
3)
wykorzystaniu nieużytków w sposób określony w planach zagospodarowania przestrzennego,
4)
stosowaniu metod rekultywacji, zapewniających optymalne ukształtowanie krajobrazu, warunków środowiska i gospodarczej przydatności terenów przekształconych.
§  3.
W razie stwierdzenia przez terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony środowiska stopnia wojewódzkiego, że jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna prowadzi działania sprzeczne z § 2 ust. 3, organ ten wyda decyzję zobowiązującą ją do przywrócenia powierzchni ziemi do właściwego stanu w sposób wskazany w § 2 ust. 4 i określającą termin rozpoczęcia i zakończenia prac.
§  4.
Jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność planistyczną, projektową bądź gospodarczą mającą wpływ na stan powierzchni ziemi są obowiązane podejmować wszelkie przedsięwzięcia w celu zapobieżenia, w toku tej działalności, nieracjonalnemu wykorzystaniu powierzchni ziemi, a w szczególności:
1)
ograniczać wielkości powierzchni ziemi objętych zabudową,
2)
zachowywać lub tworzyć powierzchnie biologicznie czynne, zdolne do łagodzenia degradującego działania obszarów zabudowanych i zanieczyszczeń środowiska,
3)
ulepszać właściwości gleb słabej jakości w celu zwiększenia odporności środowiska na działania degradacyjne,
4)
zapewnić w projektowaniu urządzeń terenów zieleni w miastach, wsiach o zwartej zabudowie i obiektach przemysłowych dużego udziału tych terenów w stosunku do powierzchni zabudowanej.
§  5.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego w trakcie opracowywania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określi założenia biologicznego zagospodarowania nieużytków nie przeznaczonych do rekultywacji na cele rolnicze i leśne.
§  6.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony środowiska stopnia podstawowego w razie stwierdzenia, że na skutek prowadzonej przez posiadaczy gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze lub nieleśne działalności gospodarczej nastąpiło zakwaszenie lub alkalizacja gleby albo inne jej niekorzystne przekształcenie powodujące zakłócenie równowagi przyrodniczej, nałoży na tych posiadaczy obowiązek likwidacji stwierdzonych ujemnych skutków ich działalności.
§  7.
Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, w toku prowadzenia robót ziemnych lub budowlanych, są obowiązane:
1)
chronić próchniczą warstwę gleby przed degradacją lub zniszczeniem,
2)
zapobiegać rozmywaniu i rozwiewaniu gruntu na terenie swojej działalności oraz zamulaniu i zasypywaniu gruntów przyległych.
§  8.
Terenowe organy administracji państwowej, zobowiązane zgodnie z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych do opracowywania planów gospodarowania na gruntach rolnych w strefach ochronnych zakładów przemysłowych, zapewniają w tych planach również ochronę powierzchni ziemi na pozostałych terenach tej strefy, ze szczególnym uwzględnieniem wymagań ochrony gleby, rzeźby terenu i warunków wodnych.
§  9.
1.
Rzeźba terenu podlega ochronie przed niszczącym działaniem robót budowlanych oraz skutków eksploatacji obiektów budowlanych i innej działalności gospodarczej.
2.
Przekształcenie rzeźby terenu może nastąpić tylko po uprzednim rozpoznaniu bezpośrednich lub pośrednich jego skutków dla środowiska.
§  10.
1.
W projektowaniu inwestycji wymagających trwałego przemieszczania mas ziemnych należy ustalić sposoby zachowania istniejących wartości rzeźby terenu stosownie do potrzeb przyrodniczych, gospodarczych i krajobrazowych.
2.
Plany realizacyjne inwestycji budowlanych powinny określać sposoby przeciwdziałania erozji wodnej i wietrznej podczas prowadzenia robót budowlanych oraz po ich zakończeniu.
3.
W planach realizacyjnych należy przewidzieć wykorzystanie przemieszczanych mas ziemi w taki sposób, aby odtworzyły zniszczone wartości powierzchni ziemi lub przyczyniły się do poprawy jej stanu w innym miejscu. Tak przemieszczane masy ziemi nie są traktowane jako odpady w rozumieniu przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska.
4.
W razie konieczności usunięcia mas ziemi należy je wykorzystać do rekultywacji gruntów oraz do ulepszania gleb słabej jakości. Jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna usuwająca glebę zgłasza tę konieczność terenowemu organowi administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony środowiska stopnia podstawowego, który wskazuje sposób realizacji obowiązku rekultywacji gruntów bądź ulepszania gleb słabej jakości.
§  11.
1.
Organ administracji państwowej wydający decyzję, w wyniku realizacji której może nastąpić przekształcenie powierzchni ziemi naruszające równowagę przyrodniczą, zobowiąże wnioskodawcę do przedstawienia ekspertyzy ekologicznej.
2.
Ekspertyza ekologiczna powinna określać:
1)
charakter i zakres przewidywanych w wyniku realizacji decyzji zmian powierzchni ziemi, przede wszystkim w nawiązaniu do istniejących na danym terenie uwarunkowań przyrodniczych,
2)
konieczne zabiegi profilaktyczne w celu ograniczenia skutków negatywnych,
3)
konieczne zabiegi zmierzające do odtworzenia lub ukształtowania równowagi przyrodniczej na danym terenie,
4)
skutki społeczne i ekonomiczne, które będą wynikiem realizacji decyzji.
3.
Ekspertyza jest wykonywana na koszt wnioskodawcy.
§  12.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do ochrony powierzczhni ziemi na terenach zamkniętych, będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych Ministrom Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 1987 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1987.4.23

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady ochrony powierzchni ziemi.
Data aktu: 23/01/1987
Data ogłoszenia: 20/02/1987
Data wejścia w życie: 01/03/1987