Iran-Polska. Umowa Handlowa. Teheran.1927.03.19.

UMOWA HANDLOWA

pomiędzy Najjaśniejszą Rzecząpospolitą Polską a Cesarstwem Perskiem, podpisana w Teheranie, dn. 19 marca 1927 r. ^*

(Ratyfikowana zgodnie z ustawą z dnia 19 grudnia 1928 r. - Dz. U. R. P. z 1929 r. Nr. 3, poz. 25).

Przekład.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dziewiętnastego marca tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego roku podpisana została w Teheranie Umowa Handlowa pomiędzy Najjaśniejszą Rzecząpospolitą Polską a Cesarstwem Perskiem, w dniu zaś czternastym kwietnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku podpisany został w Teheranie Protokół dotyczący zastąpienia pierwotnego tekstu artykułu VI powyższej Umowy przez nowy tekst, oraz wymienione zostały między Rządem Polskim a Rządem Perskim tegoż dnia czternastego kwietnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku noty dotyczące interpretacji pewnych wyrażeń wspomnianej Umowy.

Powyższa Umowa, Protokół i noty brzmią dosłownie jak następuje:

UMOWA HANDLOWA

pomiędzy Najjaśniejszą Rzecząpospolitą Polską a Cesarstwem Perskiem.

PREZYDENT NAJJAŚNIEJSZEJ RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z jednej strony,

a

JEGO CESARSKA MOŚĆ SZACH PERSJI

z drugiej strony,

ożywieni jednakowem pragnieniem rozwoju i poparcia w miarę wszelkiej możności stosunków handlowych pomiędzy obydwoma Państwami w zastosowaniu artykułu V Traktatu Przyjaźni między Polską i Persją,

i uznając, że zasada klauzuli największego uprzywilejowania nie zawiera w sobie dla każdej z Wysokich Układających się Stron na terytorjum drugiej strony praw, przeciwnych zasadom wzajemności i zupełnej równości, na jakich oparte są wogóle stosunki traktatowe, ustalone pomiędzy obydwiema Wysokiemi Układającemi się Stronami,

postanowili zawrzeć Umowę Handlową i mianowali w tym celu:

Prezydent Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej:

Pana Stanisława HEMPLA, Chargé d'Affaires Rzeczypospolitej Polskiej w Persji,

Jego Cesarska Mość Szach Persji:

Jego Ekscelencję Ali Gholi Khana ANSARI, Ministra Spraw Zagranicznych Persji,

KTÓRZY, po przedłożeniu sobie wzajemnie swych pełnomocnictw, uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  I.

Obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron mieć będą w granicach ustaw i przepisów obowiązujących prawo osiedlania się i pobytu na terytorjum drugiej Wysokiej Układającej się Strony i będą mogli bez przeszkód przejeżdżać, wyjeżdżać i przenosić się z miejsca na miejsce.

Artykuł  II.

Obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron mieć będą prawo na terytorium drugiej Strony narówni iż krajowcami, stosując się do ustaw i przepisów obowiązujących, zajmować się wszelkiego rodzaju przemysłem i handlem oraz poświęcać się wszelkim rzemiosłem i zawodom, wyjąwszy takie, które są zastrzeżone dla krajowców na mocy odpowiednich ustaw i przepisów.

Obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron nie będą podlegać na terytorjum drugiej Strony, czy to ze względu na ich majątek, prawa i interesy przy nabyciu, posiadaniu lub korzystaniu z tych majątków, jak również przy przenoszeniu ich własności w drodze cesji, zamiany lub dziedziczenia, żadnym ciężarom, opłatom, podatkom pośrednim lub bezpośrednim innym lub wyższym od tych, jakie są lub mogą być nakładane na własnych obywateli.

Artykuł  III.

Obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron korzystać będą na terytorjum drugiej Strony pod każdym względem z takiej sarniej opieki prawnej i sądowej osób i majątku, jak krajowcy.

Wobec tego będą oni mieli swobodny i łatwy dostęp do trybunałów i będą mogli stawać w sądach w tych samych warunkach, co i krajowcy, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących kaucji Judicatum Solvi i Prawa Ubogich (bezpłatnej pomocy prawnej), które będą uregulowane ewentualnie w drodze osobnej konwencji.

Artykuł  IV.

Obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron mieć będą na terytorjum drugiej Strony, pod warunkiem wzajemności, prawo nabywania, posiadania i zbywania wszelkiego rodzaju majątku ruchomego.

Co się tyczy nieruchomości, obywatele każdej z Wysokich Układających się Stron mieć będą, podporządkowując się prawom i przepisom krajowym, prawo dzierżawić i nabywać na zupełną własność domy potrzebne im na mieszkanie, jak również lokale i sklepy dla swego przemysłu i handlu.

Z zastrzeżeniem rozporządzeń, ustaw i przepisów, dotyczących nabywania nieruchomości, przewiduje się, że jeżeli jedna z Wysokich Układających się Stron przyznaje lub przyzna drogą rozporządzenia ustawodawczego obywatelom innych państw zdolność nabywania lub dzierżawienia na swem terytorjum majątków ziemskich, zdolność ta automatycznie przysługiwać będzie obywatelom drugiej Strony.

Artykuł  V.

Towarzystwa akcyjne lub inne, które mają swą siedzibę na terytorjum jednej z Wysokich Układających się Stron i które założone zostały zgodnie z ustawami tej Stromy, uznane zostaną za legalnie istniejące i posiadające zdolność prawną na terytorium drugiej Strony.

Będą one miały prawo na warunkach wzajemności i poddania się ustawom krajowym, odnoszącym się do dopuszczenia takich stowarzyszeń, osiedlać się i wykonywać na terytorjum drugiej Strony wszelkiego rodzaju przemysł, handel lub sprzedaż i nabywać tam wszelkiego rodzaju majątek ruchomy, jak również nieruchomości, z wyjątkiem dóbr ziemskich, potrzebne dla działalności spółek, przyczem rozumie się, że nabywanie to nie stanowi przedmiotu działalności spółki.

Towarzystwa akcyjne i inne każdej z Wysokich Układających się Stron nie będą mogły w żadnym wypadku podlegać z racji wykonywania swych operacyj handlowych, bankowych lub przemysłowych na terytorjum drugiej Strony prawom, opłatom, podatkom i wogóle jakimkolwiek ciężarom, pod jakąkolwiek nazwą, innym lub wyższym od tych, jakie są lub będą wymaganie od spółek krajowych.

Artykuł  VI. ¹

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące i przybywające z terytorjum celnego polskiego będą podlegały, przy przywozie ich do Persji, cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, stosowanej na granicy przywozu, oraz w ustawach obowiązujących. Po opłaceniu tych ceł i opłat, nie będą one, pod żadnym względem, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, importowanych z jakiegokolwiek kraju trzeciego.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące z Persji, przy wywozie ich z Persji z przeznaczeniem do terytorjum celnego polskiego, będą, przy ich wywozie z Persji, podlegały cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej stosowanej i w ustawach, obowiązujących na granicy wywozu z Persji. Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, pod żadnym względem, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, wywożonych do jakiegokolwiek kraju trzeciego.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące i przybywające z Persji, będą podlegały przy ich przywozie do terytorjum celnego polskiego cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, obowiązującej w Polsce. Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, pod żadnym względem, podlegały traktowaniu innemu niż to, które jest stosowane do podobnych produktów, importowanych z jakiegokolwiek kraju trzeciego.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące z terytorjum celnego polskiego, będą przy ich wywozie z terytorjum celnego polskiego z przeznaczeniem do Persji, podlegały przy ich wywozie z terytorjum celnego polskiego, cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, obowiązującej w Polsce, Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, pod żadnym względem, podlegały traktowaniu innemu niż to, które jest stosowane do podobnych produktów, wywożonych do jakiegokolwiek kraju trzeciego.

Artykuł  VII.

Między terytoriami Wysokich Układających się Stron istnieć będzie wzajemna wolność handlu i żeglugi. W następstwie tego Wysokie Układające się Strony zobowiązują się wzajemnie nie krępować swych wzajemnych stosunków handlowych żadnym zakazem lub ograniczeniami przywozu, wywozu lub tranzytu.

Niemniej jednak Wysokie Układające się Strony zastrzegają sobie prawo wydawania zakazów i ograniczeń wwozu i wywozu:

1) w celu zapewnienia sobie zasobów niezbędnych dla wyżywienia oraz dla zabezpieczenia działalności gospodarczej Państwa;

2) ze względu na bezpieczeństwo Państwa;

3) ze względów policyjno - sanitarnych lub dla ochrony zwierząt i roślin przed chorobami, szkodliwemi owadami i pasorzytami, szczególniej, zaś w interesie zdrowia publicznego zgodnie z uznanemi w tym przedmiocie zasadami międzynarodowemi;

4) dla towarów, będących przedmiotem monopolów państwowych.

Artykuł  VIII.

Postanowienia artykułu VI nie stosują się:

1) do specjalnego systemu, ustanowionego lub mogącego być ustanowionym dla sąsiedzkiego obrotu w strefie, nie mogącej przekraczać 25 kilometrów w głąb kraju na terytorjum Persji i 15 kilometrów na terytorium Polski;

2) do tymczasowego systemu celnego między polską a niemiecką częścią Górnego Śląska;

3) do specjalnych ułatwień, wynikających z unij celnych.

Artykuł  IX.

Obydwie Wysokie Układające się Strony obowiązują się przyznać sobie wzajemnie na swych terytorjach prawo do powrotnego wywozu i do tranzytu dla osób, bagażów, towarów i wszelkiego rodzaju przedmiotów, zapewniając sobie pod względem traktowania stopę narodu najbardziej uprzywilejowanego.

Wszelkiego rodzaju towary, przebywające tranzytem terytorjum celne jednej z Wysokich Układających się Stron, opłacać winny, co się tyczy magazynowania i tranzytu, wyłącznie opłaty i pobory, przeznaczone na pokrycie kosztów nadzoru i administracji, bez uszczerbku jednak dla opłat skarbowych, odnoszących się do tranzakcyj, którym przedmioty te mogłyby ulec w czasie znajdowania się ich na składzie.

Żadna z Wysokich Układających się Stron nie będzie jednak obowiązana zabezpieczyć tranzytu podróżnym, którym wstęp na jej terytorjum zostałby wzbroniony,

Tranzyt towarów będzie mógł być zakazany:

a) ze względów bezpieczeństwa publicznego oraz bezpieczeństwa Państwa,

b) ze względów zdrowotnych oraz celem zapobiegania zarazom zwierząt i roślin.

Artykuł  X.

Rząd Polski, do którego należy prowadzenie biegu spraw zagranicznych Wolnego Miasta Gdańska na mocy artykułu 104 Traktatu Wersalskiego i artykułów 2 i 6 Konwencji Paryskiej pomiędzy Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem z dnia 9 listopada 1920 roku, zastrzega sobie prawo oświadczenia, że Wolne Miasto jest Umawiającą się Stroną w niniejszej Umowie i że przyjmuje zobowiązania i nabywa prawa, z Umowy wynikające.

Zastrzeżenie powyższe nie odnosi się do przepisów niniejszej Umowy, które Rzeczpospolita Polska zaciąga w stosunku do Wolnego Miasta Gdańska, zgodnie ze swemi prawami, wynikającemi z odnośnych Traktatów.

Artykuł  XI.

Umowa niniejsza będzie ratyfikowania i ratyfikacje wymienione zostaną w Warszawie. Umowa niniejsza uzyska moc obowiązującą po upływie 15 dni od daty wymiany ratyfikacyj i pozostanie w mocy na przeciąg dwóch lat. O ile Umowa powyższa nie zostanie wypowiedziana przez jedną lub drugą z Wysokich Układających się Stron co najmniej na sześć miesięcy przed upływem pierwszego okresu dwuletniego, pozostanie oma w mocy do terminu wypowiedzenia, przyczem skutki tego wypowiedzenia nastąpić powinny dopiero po upływie sześciomiesięcznego okresu.

Artykuł  XII.

Umowa niniejsza sporządzona zostanie w dwóch egzemplarzach w każdym z języków: polskim, perskim i francuskim.

W razie różnicy zdań, język francuski będzie miarodajny.

NA DOWÓD CZEGO odnośni Pełnomocnicy, należycie upoważnieni w tym celu, podpisali niniejszą Umowę i opatrzyli ją swemi pieczęciami.

Sporządzono w dwóch egzemplarzach w Teheranie, dnia dziewiętnastego marca tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego roku Ery Chrześcijańskiej a dnia dwudziestego siódmego Esphanda tysiąc trzysta piątego Roku Słonecznego.

(-) S. Hempel (-) Aligholikhan Ansari

PROTOKÓŁ

w sprawie zastąpienia pierwotnego tekstu artykułu VI Konwencji Handlowej, podpisanej między Polską a Persją dnia 19 marca 1927 r. w Teheranie, przez nowy tekst.

Wysokie Układające się Stromy, zgodziwszy się na zmianę tekstu artykułu VI Konwencji Handlowej, podpisanej między Polską a Persją dnia 19 marca 1927 r. w Teheranie, postanowiły zastąpić wspomniany artykuł nowym tekstem, który będzie stanowił część integralną wyżej wspomnianej Konwencji i mianowały w tym celu swych Pełnomocników:

Prezydent Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej:

Pana Stanisława HEMPLA, Chargé d'Affaires Rzeczypospolitej Polskiej w Persji,

Jego Cesarska Mość Szach Persji:

Jego Ekscelencję Mirza Fatoullah Khan PAKREVAN, Kierownika Ministerstwa Spraw Zagranicznych,

KTÓRZY, po zakomunikowaniu sobie wzajemnie pełnomocnictw, uznanych za dobre i należyte co do formy, zgodzili się na następujące postanowienia:

1. Tekst artykułu VI Konwencji Handlowej podpisanej między Polską a Persją dnia 19 marca 1927 r. w Teheranie, jest zniesiony za obopólnem porozumieniem.

2. Tekst następujący zastąpi tekst zniesiony artykułu VI i będzie uważany na jego miejscu za część integralną Konwencji Handlowej, podpisanej między Polską a Persją dnia 19 marca 1927 r. w Teheranie.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące i przybywające z terytorjum celnego polskiego, będą podlegały, przy przywozie ich do Persji, cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, stosowanej na granicy przywozu oraz w ustawach obowiązujących. Po opłaceniu tych ceł i opłat, nie będą one, w żadnym razie, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, importowanych z jakiegokolwiek innego kraju.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące z Persji, przy wywozie ich z Persji z przeznaczeniem do terytorjum celnego polskiego, będą, przy ich wywozie z Persji, podlegały cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, stosowanej i w ustawach, obowiązujących na granicy wywozu z Persji. Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, w zadym razie, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, wywożonych do jakiegokolwiek innego kraju.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące i przybywające z Persji, będą podlegały przy ich przywozie do terytorjum celnego polskiego cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, obowiązującej w Polsce. Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, w żadnym razie, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, importowanych z jakiegokolwiek - innego kraju.

Produkty gleby i produkty przemysłowe, pochodzące z terytorjum celnego polskiego, przy ich wywozie z terytorjum celnego polskiego z przeznaczeniem do Persji, będą przy ich wywozie z terytorjum celnego polskiego, podlegały cłom i opłatom minimalnym, przewidzianym w taryfie celnej, obowiązującej w Polsce. Po opłaceniu tych ceł i opłat nie będą one, w żadnym razie, podlegały traktowaniu innemu niż to, które zostanie zastosowane do podobnych produktów, wywożonych do jakiegokolwiek innego kraju.

Jeżeli, w jakimkolwiek czasie, Persja wprowadziłaby taryfę celną autonomiczną, zastosowanie taryfy minimalnej, przyznanej produktom polskim, przywożonym do Persji, wymienionym w ustępie 1 oraz produktom perskim, wywożonym do Polski, wymienionym w ustępie 2, nie będzie się rozciągało poza termin dwuletni, zaczynając od wejścia w życie niniejszej Konwencji, nawet gdyby miała ona pozostawać w mocy w drodze milczącej zgody.

Jeżeli opłaty i stawki minimalne, przewidziane w powyżej wspomnianej taryfie i w ustawach, stosowanych na granicach przejścia, stanowiłyby przedmiot jakichkolwiek całkowitych lub częściowych redukcyj, każda z obu Wysokich Układających się Stron obowiązuje się przyznać drugiej Stronie te redukcje na okres dwuletni, zaczyniający się od wejścia w życie niniejszej Konwencji.

Dla zapewnienia towarom, pochodzącym i przybywającym z terytorjum jednej z obu Wysokich Układających się Stron, korzyści wynikających z niniejszej Konwencji, Wysokie Układające się Strony będą mogły żądać, by towary te były zaopatrzone, przy ich przywozie, w świadectwa pochodzenia.

3. Tekst Konwencji Handlowej zostanie przedłożony do ratyfikacji w całości, włącznie z nowym tekstem artykułu VI, mającym zastąpić tekst zniesiony.

W DOWÓD CZEGO odnośni Pełnomocnicy, należycie upoważnieni w tym celu, podpisali niniejszy protokół i opatrzyli go swemi pieczęciami.

Sporządzono w dwóch egzemplarzach w Teheranie, dnia 14 kwietnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku Ery Chrześcijańskiej i dnia 25 farvardine tysiąc trzysta siódmego Roku Słonecznego.

(-) Stanisław Hempel (-) F. Pakrevan

Przekład.

Nr. 402/28. dn. 14 kwietnia 1928.

Ekscelencjo,

Mam zaszczyt potwierdzić odbiór noty Nr. 873 z dn. 25 farvardine 1307, w której Rząd Perski prosi, aby Rząd Polski zechciał potwierdzić następującą interpretację pewnych wyrażeń w postanowieniach Umowy Handlowej między Polską a Persją, podpisanej dn. 19.III. 1927 r. w Teheranie:

1. Postanowienia artykułu I Umowy Handlowej nie zmniejszają w niczem praw każdej z Wysokich Umawiających się Stron w celu zapobieżenia wjazdowi i pobytowi na ich terytorjach osób niepożądanych.

2. Rozumie się, że w myśl art. II Umowy Handlowej odnośne Rządy są upoważnione również i na przyszłość do zastrzeżenia pewnych przemysłów, zajęć handlowych, rzemiosł i zawodów tylko dla swoich krajowców.

3. Wyrażenie "inne Państwa" użyte w art. IV Umowy Handlowej nie ma zastosowania, o ile chodzi o Persję, do Państw muzułmańskich.

4. Możność nabywania nieruchomości potrzebnych do działalności spółki, o czem jest mowa w ust. 2 art. V nie przewyższa tego sarniego prawa przyznanego osobom fizycznym w ust. 2 art. IV.

5. Postanowienia art. IX Umowy Handlowej dotyczące tranzytu będą również miały zastosowanie do składowania towarów.

Z polecenia mego Rządu mam zaszczyt zakomunikować, że Rrząd Polski, po przyjęciu do wiadomości wspomnianej noty, zgadza się na potwierdzenie Rządowi Perskiemu powyższej interpretacji.

Zechce Pan przyjąć, Ekscelencjo, zapewnienie mojego wielce wysokiego poważania.

(-) S. Hempel

Jego Ekscelencja

Mirza Fatoullah Khan Pakrevan

Kierownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych

w Teheranie.

Przekład.

Teheran, dn. 14 kwietnia 1928 r. 25 farvardine 1307,

Nr. 873.

Panie Chargé d'Aiffaires,

W celu sprecyzowania pewnych wyrażeń w postanowieniach Umowy Handlowej, podpisanej między Persją a Polską dn. 19 marca 1927 r. w Teheranie, Rząd Perski prosi aby Rząd Polski zechciał mu potwierdzić następującą interpretację wspomnianych wyrażeń:

1. Postanowienia artykułu I Umowy Handlowej nie zmniejszają w niczem praw każdej z Wysokich Umawiających się Stron w celu zapobieżenia wjazdowi i pobytowi na ich terytorjach osób niepożądanych.

2. Rozumie się, że w myśl art. II Umowy Handlowej odnośne Rządy są upoważnione również i na przyszłość do zastrzeżenia pewnych przemysłów, zajęć handlowych, rzemiosł i zawodów tylko dla swoich krajowców.

3. Wyrażenie "inne Państwa" użyte w art. IV Umowy Handlowej nie ma zastosowania, o ile chodzi o Persję, do Państw muzułmańskich.

4. Możność nabywania nieruchomości potrzebnych do działalności spółki, o czem jest mowa w ust. 2 art. V nie przewyższa tego samego prawa przyznanego osobom fizycznym w ust. 2 art. IV.

5. Postanowienia art. IX Umowy Handlowej dotyczące tranzytu będą również miały zastosowanie do składowania towarów.

Rząd Jego Cesarskiej Mości Szacha prosi, aby Rząd Polski zechciał mu potwierdzić odbiór niniejszej noty.

Zechce Pan, Panie Chargé d'Affaires, przyjąć zapewnienia mego szczególnego poważania.

(-) F. Pakrevan

Do

Pana Stanisława Hempla

Chargé d'Affaires Polski

w Teheranie.

Zaznajomiwszy się z powyższemi Umową, Protokółem i notami, uznaliśmy je i uznajemy za słuszne zarówno w całości jak i każde z zawartych w nich postanowień; oświadczamy, że są przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone i przyrzekamy, że będą niezmiennie zachowywane.

NA DOWÓD CZEGO wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 23 stycznia 1929 r.

* Z dniem 28 czerwca 1931 r. Umowa handlowa została uzupełniona przez układ dodatkowy z dnia 4 listopada 1930 r. (Dz.U.31.59.478).

1 Art. VI zmieniony przez Protokół zmieniający polsko-perski Protokół z dnia 14 kwietnia 1928 r. o zastąpieniu przez nowy tekst dawnego tekstu art. VI Umowy Handlowej między Polską a Persją z dnia 19 marca 1927 r. (Dz.U.35.45.303) z dniem 29 czerwca 1935 r.

• Identyfikator: Dz.U.1930.73.582
• Rodzaj: Umowa międzynarodowa
• Tytuł: Iran-Polska. Umowa Handlowa. Teheran.1927.03.19.
• Data aktu: 19/03/1927
• Data ogłoszenia: 29/10/1930
• Data wejścia w życie: 22/10/1930