Rzesza Niemiecka-Polska. Układ w sprawie pomocy dla pozbawionych zarobku i ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. Berlin.1927.07.14.

UKŁAD
pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Niemieckiej w sprawie pomocy dla pozbawionych zarobku i ubezpieczenia na wypadek bezrobocia.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Rzeszy Niemieckiej postanowiły uregulować wzajemne stosunki w dziedzinie pomocy dla pozbawionych zarobku i ubezpieczenia na wypadek bezrobocia i w tym celu mianowały swymi Pełnomocnikami:

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej:

Pana dr. Witolda Prądzyńskiego, Członka Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej i

Pana dr. Hermana Horowitza, Naczelnika Wydziału w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej,

Rząd Rzeszy Niemieckiej:

Pana Dr. Georg Martius, Radcę Legacyjnego-Referendarza w Urzędzie Spraw Zagranicznych i

Pana dr. Bernhard Lehfeldt, Radcę Ministerialnego w Ministerstwie Pracy Rzeszy Niemieckiej,

którzy po zbadaniu swych pełnomocnictw, uznanych za sporządzone w dobrej i należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  1.

Obywatelom polskim przyznane zostają na obszarze Rzeszy Niemieckiej świadczenia pomocy dla pozbawionych zarobku, a po wprowadzeniu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia świadczenia tegoż na tych samych warunkach i w takim samym zakresie, jak obywatelom Rzeszy. Tak samo obywatelom Rzeszy Niemieckiej przysługuje na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prawo do świadczeń zabezpieczenia na wypadek bezrobocia na tych samych warunkach i w takim samym zakresie, jak obywatelom polskim.

Artykuł  2.

Obywatelom polskim przyznane zostają na Obszarze Rzeszy Niemieckiej świadczenia pomocy na wypadek kryzysów gospodarczych na tych samych warunkach i w takim samym zakresie, jak obywatelom Rzeszy. Tak samo obywatelom Rzeszy Niemieckiej przysługuje na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prawo ci i świadczeń państwowej pomocy doraźnej dla bezrobotnych na tych samych warunkach i w tym samym zakresie, jak obywatelom polskim.

Artykuł  3.

Świadczenia, udzielane stosownie do art. 1 i 2 niniejszego układu, nie pociągają za sobą skutków opieki społecznej (pomocy dla ubogich).

Artykuł  4.
1)
Rządy Polski i Niemiecki zobowiązują się do wzajemnego zawiadamiania się możliwie spiesznie o każdej istotnej zmianie form pomocy dla bezrobotnych (pomocy dla pozbawionych zarobku), wymienionych w art. 1 i 2 niniejszego układu.
2)
Istotną jest zmiana, o ile:
1)
dotyczy ustawy albo rozporządzenia lub
2)
zarządzona zostaje uchwałą Rady Ministrów

lub

3)
rozciąga się na cały obszar państwa albo na wielkie miasta lub obwody przemysłowe.
Artykuł  5.

Dla tych uprawnionych do roszczeń, którym na mocy niniejszego układu winny być udzielane świadczenia, uważa się bieg okresu wyczekiwania za rozpoczęty również przez zgłoszenie, które dokonana zostało przed wejściem w życie niniejszego układu. Dotyczy to również wypadku, kiedy na podstawie wcześniejszego zgłoszenia roszczenie zostało oddalone z powodu obcej przynależności państwowej.

Artykuł  6.
1)
Układ niniejszy wchodzi w życie z dniem 18 lipca 1927 r. i obowiązuje narazie na rok. Okres jego ważności przedłuża się każdorazowo na rok następny, o ile nie zostaje wypowiedziany na trzy miesiące przed upływem tego okresu ważności.
2)
Jeśli w jednem z układających się państw zmieni się istotnie (art. 4) stan prawny jednej z wymienionych w art. 1 i 2 form pomocy dla bezrobotnych (pomocy dla pozbawionych zarobku), to Rząd drugiego państwa, o ile upatrywać będzie w tej zmianie znaczne pogorszenie świadczeń, może układ wypowiedzieć w terminie dwóch miesięcy od czasu otrzymania zawiadomienia, mającego nastąpić zgodnie z art. 4. Wypowiedzenie dopuszczalne jest jedynie z końcem miesiąca kalendarzowego; termin wypowiedzenia jest trzymiesięczny.
3)
Aby uniknąć wypowiedzenia w razie zmiany stanu prawnego, układające się Rządy w takim wypadku wpierw dążyć będą, o ile to będzie potrzebne, do osiągnięcia porozumienia w drodze rokowań.
Artykuł  7.

Układ niniejszy sporządzony zostaje w języku polskim i niemieckim i to w dwóch egzemplarzach, z których każdy z układających się Rządów otrzymuje jeden egzemplarz w języku polskim i niemieckim. Teksty polski i niemiecki są zgodne i autentyczne.

Berlin, dnia 14 lipca 1927 r.

(-) Dr. Witold Prądzyński

(-) Dr. Herman Horowitz

PROTOKÓŁ KOŃCOWY.

I.
Układające się Rządy zgodne są co do tego, że sezonowi robotnicy rolni, obywatele polscy, nie podlegają postanowieniom niniejszego układu i nie otrzymują zatem świadczeń pomocy dla pozbawionych zarobku, dopóki na podstawie porozumienia pomiędzy Rządami Polskim i Niemieckim mocą ósmego rozporządzenia wykonawczego z dnia 24 marca 1927 r. (Reichsgesetzbl. I. S. 81) do rozporządzenia o pomocy dla pozbawionych zarobku lub mocą innego przepisu, który zmieni to rozporządzenie wykonawcze, zwolnieni są od obowiązku płacenia na obszarze Rzeszy Niemieckiej składek na rzecz pomocy dla pozbawionych zarobku. To samo stosuje się odpowiednio po wprowadzeniu na obszarze Rzeszy Niemieckiej ubezpieczenia na wypadek bezrobocia.
II.
Układające się Rządy zgodne są następnie co do tego, że układ niniejszy nie narusza polsko-niemieckiej Konwencji Górnośląskiej z dnia 15 maja 1922 r., o ile bezrobotnym (pozbawionym zarobku) na zasadzie niniejszego układu nie zostają przyznane dalej idące prawa.
III.
Wreszcie układające się Rządy zgodne są co do tego, że spór dotyczący ustawy polskiej o zabezpieczeniu na wypadek bezrobocia, toczący się obecnie w Komisji Mieszanej dla Górnego Śląska na wniosek Rządu Niemieckiego na podstawie art. 2 § I ust. I polsko-niemieckiej Konwencji Górnośląskiej z dn. 15 maja 1922 r., przez zawarcie niniejszego układu zostaje zakończony. Po podpisaniu niniejszego układu polecą One swoim przedstawicielom przy Komisji Mieszanej dla Górnego Śląska zakomunikowanie tego w drodze urzędowej we wspólnem piśmie Panu Prezydentowi Komisji Mieszanej dla Górnego Śląska.

Berlin, dnia 14 lipca 1927 r.

(-) Dr. Witold Prądzyński

(-) Dr. Herman Horowitz

Powyższy układ wraz z protokółem końcowym potwierdzam i ratyfikuję.

W Warszawie, dn. 20 października 1927 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.101.877

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Rzesza Niemiecka-Polska. Układ w sprawie pomocy dla pozbawionych zarobku i ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. Berlin.1927.07.14.
Data aktu: 14/07/1927
Data ogłoszenia: 19/11/1927
Data wejścia w życie: 18/07/1927