Złudne jest wrażenie, że jeśli ktoś wykonuje zawód medyczny, ukończył studia, specjalizację, kursy specjalistyczne, to na pewno wie, czym jest przemoc wobec dzieci i jak ją rozpoznać. Ta wiedza jest bardzo nierówna w różnych programach kształcenia i rzadko odświeżana w trakcie pracy – mówi w rozmowie z Prawo.pl Urszula Kubicka-Kraszyńska, specjalistka ds. standardów ochrony dzieci z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.

Wcześniejsze emerytury nauczycieli, odchudzona podstawa programowa i obowiązek szkolny uczniów z Ukrainy - to główne zmiany wchodzące w życie 1 września 2024 roku. MEN pracuje jednak wciąż nad kilkoma istotnymi nowelizacjami prawa oświatowego, między innymi dużymi zmianami dotyczącymi egzaminów i zasad ich przeprowadzania, a także procedury dopuszczania podręczników do użytku szkolnego.

Do konsultacji społecznych przekazano projekt rozporządzenia, które ma zmienić procedury informowania przez ZUS funduszy emerytalnych o obowiązku przekazania środków z OFE na FUS. Chodzi o dostosowanie przepisów do noweli dającej nauczycielom prawo do wcześniejszej emerytury, która wchodzi w życie 1 września 2024 r.

Nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie wyłącznie za zrealizowane godziny ponadwymiarowe. Zwyczajowo w tygodniu, kiedy nauczyciel jest nieobecny w pracy, liczbę godzin ponadwymiarowych ustala się, pomniejszając pensum nauczyciela o jedną piątą tego wymiaru za każdy dzień usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Radny nie może łączyć mandatu z wykorzystaniem w swojej działalności gospodarczej mienia gminnego. Aby się od takiego zarzutu uchronić, trzeba wykazać, iż gmina przeprowadziła przetarg albo w inny sposób udostępniła mienie na zasadach ogólnych - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie myślenickiego radnego.

Choć szkoły i inne podmioty pracujące z dziećmi już od jakiegoś czasu miały pracować nad standardami ochrony małoletnich, od 15 sierpnia 2024 r. można na nie nałożyć kary za uchybienia w tym zakresie. Te pieniężne nie są za wysokie - będzie to maksymalnie tysiąc złotych, dużo gorsze konsekwencje może ponieść dyrektor, który nie dopełni obowiązku odpowiedniego sprawdzenia pracownika.

Pierwsza kara finansowa za niezastosowanie się do wymogów ustawy lex Kamilek to 250 złotych, za drugim razem kara będzie surowsza. Za brak weryfikacji w rejestrze karnym sprawców przez pracodawców będzie grozić kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywna. Jeśli pracownik ma orzeczony przez sąd zakaz opieki nad dziećmi i jest dopuszczony do opieki, to jest przestępstwo przewidziane karą do pięciu lat pozbawienia wolności - wyjaśnia Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Edukacji chce, aby szkoły były wyposażone w sprzęt dobrej jakości i szybki internet. Dlatego pracuje nad nowelizacją rozporządzenia, które określi minimalne wymagania dla sprzętu komputerowego oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych. Wymagania te nie będą jednak dotyczyć szkół kształcących dorosłych. Pojawiają się więc obawy, że w szkołach pogłębią się nierówności dotyczące jakości używanego sprzętu i technologii, a tym samym - jakości nauki.

1 września 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja Prawa oświatowego, która wprowadza nowy podział kwalifikacji - pojawi się definicja kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych. Resort edukacji przygotował nowelę rozporządzenia dostosowującą przepisy wykonawcze do tej zmiany i precyzujących wymogi dla tych kwalifikacji.

Ministra edukacji ogłosiła konkurs na stanowisko dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej - kandydaci mogą składać oferty do 27 sierpnia 2024 r. Wymagane jest od kandydata ukończenie formy doskonalenia obejmującego problematykę dokonywania pomiaru dydaktycznego lub udokumentowany udział w programach lub badaniach związanych z pomiarem dydaktycznym, a także znajomość systemów oceniania w krajach Unii Europejskiej.

Według Ministerstwa Edukacji Narodowej po 1 września 2024 r. w polskich szkołach może pojawić się nawet 75 tysięcy nowych uczniów z Ukrainy. To konsekwencja połączenia obowiązku szkolnego z uzyskaniem świadczenia 800 plus. MEN nowelizuje rozporządzenia, aby zwiększyć pojemność klas. Samorządowcy twierdzą, że dziś szacowanie, ile dzieci trafi do ich szkół, jest jak wróżenie z fusów. Większa liczba uczniów może pomóc szkołom na peryferiach, ale będzie wyzwaniem organizacyjnym dla dużych miast - szczególnie w szkołach ponadpodstawowych.

400 mln złotych przeznaczy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju na wsparcie projektów w ramach Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych "Nowe technologie w zakresie energii". Połowę tej kwoty (200 mln zł) przeznaczono na projekty z obszaru Energetyka wiatrowa na lądzie i na morzu; drugą połowę - na kwestie z obszaru Energetyczne wykorzystanie ciepła geotermalnego (tzw. geotermię).

Wśród zadań organów nadzoru pedagogicznego w roku 2024/2025 znalazło się skontrolowanie podstawówek, w których uczniowie uzyskują słabsze wyniki egzaminu ósmoklasisty. Ciekawe jest przy tym kryterium, według którego weryfikowane będą te szkoły - kuratoria sprawdzą, czy pracujący w nich nauczyciele się doskonalą. Budzi to pewne wątpliwości i pytania, czy uwzględnione zostaną także inne czynniki.

Minister Edukacji Barbara Nowacka z dniem 9 sierpnia 2024 r. odwołała ze stanowiska dyrektora Centralnej Komisji Edukacyjnej, Marcina Smolika. Pełnienie obowiązku dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej zostało powierzone Horacemu Dębowskiemu dotychczasowemu wicedyrektorowi CKE, który w latach 2010-2017 był ekspertem w Instytucie Badań Edukacyjnych.

Jest coraz mniej uczniów i zapaść demograficzna jest w szkołach bardzo widoczna - mówiła wiceminister edukacji Joanna Mucha. Wskazała jednak, że nie ma obaw o masowe zamykanie szkół. Myślę, że raczej będzie dochodziło do sytuacji, w których do tej małej szkoły zostanie dołączony oddział przedszkolny, być może żłobkowy - tłumaczyła.

Polskie Stronnictwo Ludowe chce wprowadzenia do szkoły nowego przedmiotu - wychowania patriotycznego. Zwolenniczką tego pomysłu nie jest natomiast minister Barbara Nowacka - poinformowała, że na razie nie ma w planach dodania nowej lekcji. Przypomniała, że wychowanie obywatelskie i wychowanie patriotyczne znalazło się wśród priorytetów polityki oświatowej państwa.

Bardzo chętnie porozmawiam o wakatach, kiedy nauczyciele i nauczycielki oraz dyrektorzy szkół podejmą decyzję, kto w jakiej szkole, w jakim wymiarze uczy. Te ruchy kadrowe właśnie teraz się dzieją. Porozmawiajmy o wakatach, kiedy będzie początek roku szkolnego, bo wtedy wyraźnie będzie widać, jakie są braki - mówiła w czwartek Barbara Nowacka pytana o wakaty w szkołach.

W szkole, która zatrudnia przynajmniej trzech nauczycieli, działa rada pedagogiczna - jej zadaniem jest planowanie i analizowanie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły. Organ sam - w drodze uchwały - opracowuje i zatwierdza regulamin swojej działalności. Rada ma szerokie kompetencje - wpływa zarówno na ocenianie i promocję uczniów, jak i na zatrudnianie nauczycieli.

Rozpoczynam prace legislacyjne dotyczące jednej godziny lekcji religii i planuję wprowadzenie tego w życie 1 września 2025 r. - wskazała minister edukacji Barbara Nowacka. Dodała, że lekcje religii powinny być organizowane na pierwszej lub ostatniej lekcji, ale nie ma możliwości zorganizowania takiego modelu, szczególnie w dużych szkołach, kiedy lekcje religii są dwie.

Resort edukacji zamierza dodać do programu więcej treści prozdrowotnych - uczniowie będą uczyć się pierwszej pomocy, dowiedzą się, jak dbać o swój organizm i komfort psychiczny. Kluczowe zmiany w tym zakresie mają obowiązywać od 2026 r. Wcześniej kwestie te poruszane będą przede wszystkim na lekcjach z wychowawcą.