Dariusz P. Kała

Debata nad zakresem podmiotowym Karty Rodziny Mundurowej w odniesieniu do strażaków ochotników wymaga rozróżnienia między formalnym członkostwem w OSP, a rzeczywistym, udokumentowanym zaangażowaniem w realizację zadań publicznych. Kryterium aktywności – operacyjnej, organizacyjnej lub statutowej – powinno decydować o dostępie do uprawnień, tak aby instrument wsparcia trafiał do strażaków ochotników realnie współtworzących system bezpieczeństwa - pisze dr Dariusz P. Kała.

Państwo dokłada ochotniczym strażom pożarnym nowe zadania. W związku z odbudowywanym systemem obrony cywilnej, OSP stały się podmiotami tego systemu z nowymi, trudnymi zadaniami do wykonania z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny. Ochotnicy nie zawiedli podczas pandemii, w chwili ataku Rosji na Ukrainę czy podczas powodzi na Dolnym Śląsku w 2024 r. Jednak w ostatnich dwóch latach państwo nie dostrzega ich poświęcenia i zapomina, aby ich docenić. Ochotników obecnie ustawia się w pozycji „roszczeniowych osób” - pisze dr Dariusz P. Kała.

Mimo że w 2023 r. gotowy był projekt ustawy dotyczący obrony cywilnej, zaakceptowany przez stroną samorządową na Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, oraz skonsultowany w szeroko prowadzonych konsultacjach społecznych, został całkowicie odrzucony przez nowo wybrane władze państwa po wyborach 15 października 2023 r. Nowy projekt ustawy przygotowany przez nową koalicję rządową, wszedł w życie dopiero po około 1,5 roku po wyborach, a proces wydawania rozporządzeń wykonawczych wciąż nie jest ukończony - pisze dr Dariusz Kała.

Miliony środków na ochotnicze straże pożarne marnotrawi się na poziomie samorządów lokalnych. Państwo, samorządy terytorialne i branżowe, podmioty systemu ochrony przeciwpożarowej w ostatnich dwóch latach nie podejmują praktycznie żadnych działań systemowych w kierunku zapobieżenia temu zjawisku. Jednocześnie państwo nie znajduje pieniędzy na zwolnienie dodatku emerytalnego OSP z podatku, który stanowi iluzoryczne zasilenie kasy państwa - pisze dr Dariusz Kała.

Podatek pobierany przez państwo od dodatku emerytalnego dla strażaków ochotniczych straży pożarnych prawdopodobnie nie pokrywa kosztów sporządzenia i wysłania strażakom PIT-11 przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Pomimo to jest on pobierany wbrew pierwotnym założeniom ustawodawcy. Nie zmienia tego nowelizacja przepisów o dodatku wprowadzona z dniem 1 stycznia 2025 r. Dodatkowo MSWiA pracuje obecnie nad nowym dodatkiem mieszkaniowym dla funkcjonariuszy służb mundurowych, który ma być zwolniony z podatku.