Grażyna J. Leśniak

W 2022 r., podobnie jak i w 2021 r., najliczniejszą grupą pobierających emerytury z ZUS były osobowy w wieku 65-69 lat (29,9 proc.), a średni wiek osób przechodzących na emeryturę wyniósł ponad 62 lata. W 2022 r. 96,5 proc. kobiet uzyskało emeryturę w wieku 60-64 lata, a 98 proc. mężczyzn w wieku 65 lat lub więcej. Resort pracy nie dysponuje jednak ekspertyzami na temat skutków ewentualnego zrównania wieku emerytalnego na poziomie 62, 63, 64 lat lub innym dla wydolności systemu emerytalnego.

Nie wszyscy młodzi ludzie, zwłaszcza ci, którzy już pracują, wiedzą o istnieniu Platformy Usług Elektronicznych ZUS. Tymczasem portal to narzędzie, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki niemu można załatwić większość spraw przez internet. I to nie tylko będąc przedsiębiorcą, ale także pracownikiem. Można np. sprawdzić, czy pracodawca odprowadza za nas składki albo jakie zwolnienie wystawił nam lekarz.

Według danych na dzień 30 czerwca 2023 r. pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych wykonywało w Polsce 2332,5 tys. osób. Spośród nich 1008,8 tys. osób równolegle wykonywało pracę kwalifikującą je do pracujących w gospodarce narodowej – podał w czwartek GUS. Aż 9 na 10 osób wykonujących umowy zlecenia i pokrewne było związanych z sektorem prywatnym.

Na stanowisko okręgowego inspektora pracy nie ma konkursów, bo ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy nie określa takiego wymogu prawnego. Okręgowych inspektorów pracy powołuje i odwołuje główny inspektor pracy, po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy. Może też powierzyć obowiązki OIP wybranemu pracownikowi. W ten sposób w 9 z 16 okręgowych inspektoratach pracy są osoby pełniące obowiązki, najdłużej od 17 czerwca 2019 r.

Zmiany na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej odbywają się bez procedury konkursowej. MF twierdzi, że ustawa o KAS nie daje obecnie możliwości wyłonienia kandydata na stanowiska kierownicze w drodze konkursu. I zapewnia, że przy nowelizacji ustawy będzie rozważana możliwość wprowadzenia procedury konkursowej. Sytuację analizuje też Kancelaria Premiera. Zmiana prawa jest konieczna, bo problem występuje także w urzędach państwowych, sądach i prokuraturze - wskazują prawnicy.