Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Uchylenie wyroków sądów dwóch instancji przez Sąd Najwyższy rozpoznający kasację, „dokonane w oparciu o nieaktualną i niestanowiącą źródła prawa uchwałę” połączonych Izb: Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. oraz w nieznanej ustawie procedurze o charakterze inkwizycyjnym, stanowi oczywiste i rażące naruszenie Prawa o ustroju sądów powszechnych i Konstytucji RP – orzekł skład tzw. neo-sędziów.

Żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. W takiej sytuacji stosuje się per analogiam art. 53(1) par. 2 i 3 kodeksu postępowania cywilnego. W razie uwzględnienia żądania lub wniosku, postanowienie o wyłączeniu sędziego podlega uchyleniu – taką uchwałę podjęła Izba Cywilna SN w składzie siedmiorga sędziów.

W razie przyznania kuratorowi wynagrodzenia na jego wniosek jedynie w części, sąd oddala ten wniosek w pozostałym zakresie. Sąd nie musi orzekać odrębnie o oddaleniu wniosku - taką uchwałę podjęła 8 października br. Izba Cywilna Sądu Najwyższego, odpowiadając na pytanie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zezwoliła na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w stanie spoczynku. Prokurator nie ustąpiła pierwszeństwa pieszej. Przez moment wiozła ją na masce, następnie poszkodowana upadła na asfalt. Czyn prokurator nie cechował się znikomym stopniem społecznej szkodliwości – podkreślił Sąd Najwyższy.

Postępowanie wobec oskarżonego miało liczne błędy, które wytknął prokurator, składając kasację na korzyść. Chodziło o oszustwo mniejszej wagi, gdy zarzuty postawiono z innego przepisu, ponadto oskarżony był początkowo przesłuchiwany jako świadek, a wreszcie sąd I instancji nie uwzględnił zmian w terminach przedawnienia i postępowanie powinno zostać umorzone.

Blisko pięć miesięcy niepłacenia alimentów żonie i dzieciom wskazuje, że wina i społeczna szkodliwość czynu radcy prawego nie są znaczne - uznał Sąd Najwyższy. Ponadto okres braku alimentacji nie był znaczny, dlatego kara wymierzona przez sąd dyscyplinarny powinna być mniej dolegliwa. SN był związany orzeczeniem sądu karnego, który stwierdził, że zachowanie radcy to „incydentalne w gruncie rzeczy popadnięcie w konflikt z prawem”.

Brak doręczenia sędziemu Sądu Najwyższego postanowienia Prezydenta RP o wyznaczeniu sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie powoduje, że nie rozpoczęła się w stosunku do niego 5-letnia kadencja. Niewyrażenie zgody przez sędziego na orzekanie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie jest podstawą do skrócenia okresu jego kadencji - taką uchwałę podjęło 7 sędziów SN.

Prezydent zadecydował o skierowaniu dwóch procedowanych ustaw o Trybunale Konstytucyjnym do TK w trybie kontroli następczej. Zgodnie z aktami prawnymi przyjętymi niedawno przez Sejm, skrócona zostanie kadencja prezesa Trybunału, sędziowie będą wybierani przez Sejm większością kwalifikowaną 3/5 głosów. Z kolei wyroki wydane przy udziale tzw. dublerów i ich następców mają być nieważne i nie wywoływać skutków prawnych.

Co najmniej trzy organy państwa zajmują się problemem smrodu na wsi: dwa ministerstwa i RPO. Głośno zrobiło się wokół tematu po wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który ukarał hodowcę świń za powodowanie emisji uciążliwych dla sąsiadów zapachów. Teraz minister rolnictwa zapowiada stworzenie nowej ustawy anty-zapachowej, która będzie chronić rolników przed pozwami cywilnymi. Do tej pory prawo karne i cywilne określało granice zakłócania niezakłóconego korzystania z mieszkania i środowiska.

Adwokat nie może powierzyć osobie trzeciej powiadomienia sądu o wygaśnięciu pełnomocnictwa – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Ma to istotne znaczenie proceduralne, gdyż jeszcze przez dwa tygodnie adwokat ten jest obowiązany pełnić swe obowiązki, jeśli nie wyznaczono jego następcy. Wyrok II instancji uchylono jednak z powodu naruszenia zasady domniemania niewinności.