Krzysztof Sobczak

Prowadzone w ministerstwach zdrowia i sprawiedliwości prace nad zmianami zasad izolacji osób z zaburzeniami psychicznymi, stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej, przewidują przyznanie im pewnych uprawnień, w tym możliwości weryfikacji statusu. Jednak pod znakiem zapytania jest poszerzenie tego katalogu o szersze działania resocjalizacyjne, w tym edukację i zdobywanie kwalifikacji przydatnych po wyjściu na wolność. Obecne przepisy tego nie przewidują, a w odniesieniu do przyszłości projektodawcy unikają tego tematu.

Sąd w demokratycznym państwie prawnym, w którym obowiązuje hierarchia źródeł prawa, czyli są akty stojące wyżej niż ustawy, a więc Konstytucja i ratyfikowane umowy międzynarodowe, w sytuacji gdy ustawy są sprzeczne z tymi aktami wyższego rzędu, powinien pominąć przepisy ustawy. Jeśli tego nie robi, to dokonuje „samokastracji” interpretacyjnej – twierdzi prof. Szymon Tarapata, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pomysł, by postępowania w sprawach gospodarczych uwzględniały wiedzę i doświadczenie wynikające z aktywnego uczestniczenia w obrocie gospodarczym, a więc by w orzekaniu w tych sprawach uczestniczyli ławnicy z takimi kwalifikacjami, zasługuje na docenienie i rozwinięcie – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie. Przypomina jednak, że obecne przepisy proceduralne nie pozwalają na opieranie się przez sąd na własnej wiedzy specjalistycznej z innych dziedzin niż prawo.

Nadużywanie instytucji tymczasowego aresztowania to w Polsce wciąż problem. Po znacznym wzroście w tej dziedzinie w czasie rządów Zbigniewa Ziobro jako ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, obecnie rządząca koalicja deklarowała powrót do dobrych i zgodnych z europejskimi standardami praktyk, ale spadek liczby tymczasowo aresztowanych jest mniejszy niż oczekiwano. Ważnym krokiem w tym kierunku mają być zaproponowane przez rząd zmiany w procedurze karnej, ale czy przyniosą pożądane skutki?

Po głośnej niedawno debacie o rzekomym torturowaniu księdza podejrzanego o udział w nadużyciach na szkodę Funduszu Sprawiedliwości, jest szansa na wprowadzenie przepisów zobowiązujących policję do zapewnienia posiłków i przerw na odpoczynek osobom zatrzymanym i przez wiele godzin poddawanym czynnościom śledczym. Trzeba jednak zmienić przepisy, bo obecne tego nie przewidują.