Rafał Kubiak

Ustawodawca za pomocą norm dewizowoprawnych wprowadza reglamentację w sferze obrotw dewizowych. Przebiega ona dwutorowo: poprzez zakazy dewizowe (nazywane w obecnej ustawie ograniczeniami dewizowymi) oraz obowiązki dewizowe. Na gruncie aktualnej ustawy te ostatnie zostały ujęte w dwie grupy: obowiązki związane z transferowaniem wartości dewizowych i krajowych środkw płatniczych (rozdziały 57) oraz powinności sprawozdawcze, o ktrych mowa w rozdziale 8. Kształt tych przepisw został nadany przede wszystkim w wyniku nowelizacji ustawy, ktra nastąpiła z dniem 21 kwietnia 2007 r.1, a ktra znacząco zmniejszyła sferę powinnościową. Uzupełnieniem tej regulacji są akty wykonawcze, sankcje zaś za niedopełnienie ciążących obowiązkw przewidziano w Kodeksie karnym skarbowym.Obowiązki dewizowe związane z transferem wartości dewizowych i krajowych środkw płatniczych będą przedmiotem rozważań w pierwszej części opracowania, natomiast obowiązki sprawozdawcze zostaną omwione w części drugiej.

W system koncesyjnym prawa dewizowego rwnolegle z obowiązkami występują ograniczenia dewizowe. Niedopuszczalne jest ich uchylenie w drodze zezwoleń dewizowych. W niniejszym komentarzu autor prezentuje ograniczenia w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą oraz obrotu wartościami dewizowymi w kraju przewidziane w polskim systemie prawnym. W pierwszej części przedstawione zostaną ograniczenia zwykłe, w drugiej zaś ograniczenia szczegłowe.

Cechą prawa dewizowego jest występowanie wielu ograniczeń i obowiązkw, dlatego też aparat państwowy został wyposażony w uprawnienia kontrolne. Kontrola dewizowa jest realizowana przez rżne podmioty według odmiennych procedur. W niniejszym komentarzu autor charakteryzuje poszczeglne organy uprawnione do kontroli czynności obrotu dewizowego oraz ich zakres przedmiotowy.

Prawo dewizowe chroni skarbowe interesy państwa, stąd też zawiera szereg ograniczeń i obowiązkw, kierowanych do uczestnikw obrotu dewizowego. Unormowania te są często w małym stopniu internalizowane przez ich adresatw. Oznacza to, iż podmioty nie rozumieją ich wprowadzenia i w związku z tym mają naturalną tendencję do ich nieprzestrzegania albo omijania. Chcąc zatem wymusić posłuch dla prawa, ustawodawca zaopatruje normy prawa dewizowego w liczne sankcje.