Wiesława Moczydłowska

Pracodawca, aby dochować należytej staranności w zakresie rozliczeń VAT, powinien kontrolować komputery swoich pracowników, na których wystawiane są faktury VAT. Takie wnioski płyną z wtorkowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrującego sprawę, która wróciła z Trybunału Sprawiedliwości UE. Zdaniem prawników uzasadnienie wyroku może jednak wzbudzać wątpliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny w poniedziałkowej uchwale w siedmioosobowym składzie opowiedział się za obniżoną, 5-proc. stawką VAT dla sprzedaży realizowanej na wynos w systemach takich jak drive in, walk through, in-store oraz food court. Podkreślił, że organy podatkowe mają obowiązek interpretować prawo, stosując wykładnię językową. Podatnicy nie mogą domyślać się, co ewentualnie ustawodawca miał na myśli.

Skoro cedent nie dysponował lokalem jak właściciel, to nie mógł w drodze cesji na tym etapie rozporządzić nim jak właściciel. Przedmiotem cesji w tych okolicznościach jest prawo majątkowe, nie towar. Zatem nie można do cesji zastosować stawki obniżonej 8 proc. VAT jak do dostawy lokalu mieszkalnego – stwierdził w poniedziałek Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym siedmioosobowym składzie.

Karta Praw Podatnika powinna być przyjęta w drodze odrębnej ustawy jako zasady ogólne. Warto podjąć wysiłek, żeby sformułować specyficzny interes podatnika i skonstruować prawa, które będą ten interes chroniły w tej szczególnej relacji podatnika z fiskusem. Doradcy podatkowi stoją na straży praw podatnika, a ich samorząd popiera opracowanie karty – wynika z konferencji zorganizowanej przez korporację doradców podatkowych z okazji Dnia Doradcy Podatkowego.

Nadpłata powstaje zwykle w przypadku, gdy korzystamy z preferencji w zeznaniu rocznym. Jednak mimo złożenia wniosku o zwrot podatku, podatnik może nie otrzymać pieniędzy. Nadpłaty, wraz z ewentualnymi odsetkami, mogą być bowiem automatycznie zaliczone na poczet zaległości podatkowych. Poza tym wierzytelność z tytułu nadpłaty może zostać zajęta w procesie egzekucyjnym – przypominają eksperci.

Doradcy podatkowi często ponoszą wydatki przed faktycznym rozpoczęciem działalności gospodarczej, np. na wizytówki, strony internetowe, remont pomieszczeń, zakup mebli biurowych czy też narzędzi informatycznych. Wydatki te mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, o ile przedsiębiorca jest w stanie wykazać, że zostały one poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła - mówi Tomasz Kaczyński, doradca podatkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny odmówił podjęcia uchwały rozstrzygającej, czy cesję uprawnień z umowy deweloperskiej należy traktować jako usługę opodatkowaną stawką 23 proc., czy jako czynność związaną z dostawą lokalu mieszkalnego opodatkowaną stawką 8 proc. NSA sprawę skierował do rozpoznania w siedmioosobowym składzie, podkreślając, że wyrok w powiększonym składzie będzie miał walor ujednolicający dotychczasowe orzecznictwo.

Wydatki na zakup klimatyzacji, która jest pompą ciepła lub ma wbudowaną taką pompę, nie stanowią przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Podatnik nie może więc odliczyć ich w ramach ulgi termomodernizacyjnej. Takie niekorzystne interpretacje wydają organy skarbowe od niemal roku, po zmianie stanowiska w tym zakresie. Według ekspertów, takie podejście nie nadąża za rozwojem technologii.

Wciąż nie ma oficjalnego stanowiska samorządu zawodowego doradców podatkowych w sprawie żeńskiej formy „doradczyni podatkowa”. Do Komisji Ochrony Zawodu, Etyki i Spraw Wewnątrzkorporacyjnych przy Krajowej Radzie Doradców pismo w tej sprawie trafiło w sierpniu 2023 r. Wcześniej za stosowaniem formy „adwokatka” i "radczyni prawna" opowiedziały się samorządy zawodowe adwokatów i radców prawnych.

Ustawodawca nie definiuje pojęcia wytworzenia rzeczy przez podatnika, zaś skarbówka podchodzi do niego bardzo restrykcyjnie. Przyjmuje, że kryterium to zostaje spełnione jedynie wówczas, gdy cały proces produkcyjny jest przeprowadzany w działalności podatnika. Stanowisko fiskusa znacznie ogranicza dostępność ulgi dla przedsiębiorców z szeroko pojmowanej branży produkcyjnej - mówi Natalia Majewska, doradca podatkowy.