W tle spór ustrojowy o niezawisłość polskich sądów. Na rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej starły się w czwartek dwa poglądy prawne - ich znaczenie wzrasta po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 4 września br. Rzecznicy dyscyplinarni sędziów sądów powszechnych występują jednocześnie, ale nawzajem siebie nie uznają. Na ławie obrońców – tzw. paleo-sędziowie, stwierdzający, że TSUE przesądził o powołaniach sędziowskich po 2018 roku.

W przestrzeni e-commerce panuje przekonanie, że działanie na rynku unijnym powinno być uproszczone dzięki jednolitej legislacji. Mimo to przepisy sektorowe nadal narzucają przedsiębiorcom obowiązki na poziomie krajowym, co rodzi pytanie - czy znajomość prawa każdego państwa UE przez sklep internetowy to rzeczywiście wymóg racjonalny, czy raczej absurd władzy regulacyjnej? - pisze Mateusz Ostrowski, prawnik, doktorant na Uniwersytecie Warszawskim.

Czy bank ma prawo naliczać frankowiczowi odsetki, gdy strony nawzajem potrącają swoje wzajemne wierzytelności po unieważnieniu umowy kredytu frankowego? A może bank miałby możliwość naliczania odsetek za opóźnienie już od wezwania do zapłaty, nawet gdy nastąpi ono przed zapadnięciem prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność kredytu? - do Trybunału Sprawiedliwości UE trafiły dwa kolejne pytania z Sądu Okręgowego w Warszawie.

W unijnych przepisach dotyczących wykorzystywania informacji poufnych na rynkach kapitałowych jest wyjątek dla mediów, a teraz być może zostanie on rozszerzony również na polityków – decydenci mogliby bez poważniejszych konsekwencji ujawniać ważne informacje o transakcjach, negocjacjach, wynikach finansowych. Byleby robili to w interesie publicznym i sami na tym nie zarabiali – czytamy w opinii rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości UE. To pokłosie głośnej afery z nieudaną prywatyzacją państwowej poczty.

Dzień po wydaniu opinii rzeczniczki generalnej Laily Mediny ws. kredytów z WIBOR w Sądzie Okręgowym w Warszawie mamy już pierwszy wyrok sądowy - niekorzystny dla konsumenta. Do sądów może trafić jednak znacznie więcej pozwów „wiborowych”, gdyż to na ich barki ma spaść - jeśli Trybunał podzieli argumenty rzeczniczki - główny ciężar badania tych spraw. Powództwa te mogą też dotknąć typowe polskie bolączki, czyli długi czas postępowania i kwestia tzw. neosędziów. Zebraliśmy głosy prawników i ekspertów, co czeka w najbliższych miesiącach i latach nadwiślańską Temidę.

Ministerstwo Finansów zaproponowało w projekcie nowelizacji ustawy o CIT szersze niż dotychczas zwolnienie z podatku dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, co ma dostosować polskie przepisy do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Eksperci zwracają jednak uwagę, że mimo iż projekt miał usunąć lukę w przepisach, to nie rozwiązuje problemów rozliczeń za poprzednie lata. Fundusze nadal będą zmuszone do prowadzenia długotrwałych postępowań nadpłatowych.

Unijny Trybunał otwiera szeroko furtkę do transgranicznego badania ojcostwa mężczyzn, którzy już nie żyją. Wszystko przez pozwolenie na otwarcie grobu i pobranie próbek DNA od zmarłego we Francji, gdzie to dotychczas było zakazane, ze względu na postępowanie w innym państwie członkowskim. Precedensowa opinia rzeczniczki generalnej Tamary Ćapeta, jeśli znajdzie za kilka miesięcy potwierdzenie w wyroku TSUE, może ułatwić procedury ustalania ojcostwa, rodzinne i spadkowe, gdy rodzicem - także polskiego dziecka - był cudzoziemiec.

Gold plating, czyli nadtranspozycja prawa unijnego, skrócenie okresu przejściowego na dostosowanie się do regulacji, nadmierne obciążenie polskich przedsiębiorców opłatą na nadzór, zbyt surowe sankcje – m.in. takie zarzuty podnosi opozycja wobec projektu ustawy o rynku kryptoaktywów. Z wypowiedzi prawników znających branżę wynika, że przynajmniej część z nich nie jest wyssana z palca. Podstawowy mankament projektu jest jednak taki, że jest już spóźniony.

Podatki cyfrowe stanowić mają odpowiedź na fakt niedostosowania regulacji podatkowych do nowoczesnych form prowadzenia biznesu. Tzw. "giganci cyfrowi", w szczególności korporacje określane jako GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple i Meta), osiągają w wielu państwach bardzo wysokie przychody. Z uwagi na fakt prowadzenia biznesu w internecie i brak fizycznej obecności w krajach, z których pochodzą ich klienci, podatki, które w nich płacą, wynoszą bardzo niewielki ułamek osiąganych przychodów - pisze Jan Sarnowski, doradca podatkowy, szef praktyki podatkowej w kancelarii Fieldfisher Polska.

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził nieważność decyzji Komisji Europejskiej zatwierdzającej pomoc na rzecz elektrowni jądrowej Paks II, w której budowę nowych reaktorów powierzono bez przetargu firmie rosyjskiej. Z wyroku wynika, że KE powinna była wziąć pod uwagę nie tylko przepisy o pomocy państwa, ale też przepisy UE dotyczące zamówień publicznych.

Ochrona praw osób niepełnosprawnych przed dyskryminacją pośrednią obejmuje również rodziców dzieci z niepełnosprawnościami Pracodawca powinien dostosować warunki zatrudnienia i pracy rodziców takich dzieci w taki sposób, żeby mogli oni sprawować opiekę nad swoimi dziećmi bez obawy, że będą przez to narażeni na dyskryminację pośrednią. Potwierdził to w czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE.

Rzeczniczka generalna Trybunału Laila Medina uznała w swojej opinii dla sędziów, że stosowanie WIBOR-u nie tylko podlega badaniu sądowemu, ale brak pełnej informacji o nim dla konsumenta-kredytobiorcy może być nieuczciwy i naruszać dobre obyczaje. Nie ma natomiast podstaw do podważania WIBOR-u jako takiego i metodologii jego ustalania. Ciężar decyzyjności spadnie więc na krajowych sędziów w konkretnych sprawach. Wyrok TSUE w tej sprawie jest spodziewany na przełomie roku.

Medialna cisza po lipcowym posiedzeniu Sądu Najwyższego, podczas którego zawieszono postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na kilka pytań prejudycjalnych polskich sądów w sprawie sankcji kredytu darmowego, może sugerować, że w takich sprawach niewiele się dzieje. Nic bardziej mylnego, gdyż są kolejne pytania do TSUE, jak również projekt nowej ustawy – pisze Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.

Sąd Unii Europejskiej unieważnił decyzje Komisji Europejskiej nakładające na Meta (Facebook i Instagram) oraz TikTok opłaty nadzorcze za 2023 r. na podstawie Aktu o usługach cyfrowych (DSA), uznając, że przyjęta metodologia obliczeń była nieprawidłowo ustanowiona. Jednocześnie utrzymał jednak w mocy skutki tych decyzji w okresie przejściowym, aby zapewnić pobór opłat do czasu przyjęcia nowych regulacji przez Komisję.

Niektóre rodzaje działalności gospodarczej związane z energią jądrową i gazem ziemnym mogą, po spełnieniu pewnych warunków, wnosić istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu i w adaptację do tych zmian – uznała Komisja Europejska. Zgodził się z tym Sąd UE, który oddalił skargę Austrii przeciwko włączeniu atomu i gazu do systemu zrównoważonych inwestycji.

W czwartek rzeczniczka generalna Laila Medina z Łotwy opublikuje swoją opinię w sprawie pytań Sądu Okręgowego z Częstochowy, dotyczących kredytu złotowego z WIBOR. Opinia może mieć decydujący wpływ na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE, który zapadnie za kilka miesięcy, a przez to na dalsze orzecznictwo polskich sądów, losy kredytobiorców i rynek prawniczy nad Wisłą.

Aktualna wersja projektowanych regulacji zagrożonych sankcją jest niewystarczającą gwarancją zmiany podejścia w rekrutacji kobiet na stanowiska menadżerskie. Efektywność przepisów będzie stanowić pokłosie m.in. dobrej woli ze strony podmiotów uprawnionych do powołania danego piastuna w spółce – pisze o tzw. ustawie o równowadze płci dr hab. Iwona Gębusia, radca prawny w kancelarii Legal Insight.

Redakcja art. 183ca kodeksu pracy wywołuje wątpliwość, czy pracodawca będzie miał obowiązek poinformowania kandydata do pracy o przedziale wynagrodzenia (płacy) w ogóle, czy też o przedziale płacy początkowej. Różnica jest istotna – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. I podkreśla, że praktyka stosowania prawa pracy w Polsce przemawia za wykładnią prounijną, a przedmiotem informowania powinien być przedział płacy początkowej, nie zaś płacy w ogóle.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, komentując czwartkowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE, podkreślił, że jest on ważny i pokazuje, że legalny sędzia może nie widzieć rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w systemie prawa. Przypomnijmy, według TSUE sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyły wyrok sądu wyższej instancji, który nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz nie został ustanowiony zgodnie z ustawą.

Google naruszyło unijne prawo konkurencji, nadużywając dominującej pozycji na rynku technologii reklamowej AdTech i faworyzując własne usługi kosztem konkurentów, reklamodawców i wydawców internetowych – stwierdziła Komisja Europejska. W decyzji nałożyła na firmę karę finansową w wysokości 2,95 miliarda euro. Google zapowiada odwołanie, a sprawę przedstawia jako przykład "nieproporcjonalnych działań Europy wobec amerykańskich firm".