Memorandum of understanding w sprawie wdrażania Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2021-2028. Warszawa.2025.04.23.
MEMORANDUM OF UNDERSTANDINGw sprawie wdrażania Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2021-2028 między Rzecząpospolitą Polską a Islandią, Księstwem Liechtensteinu i Królestwem Norwegii,podpisane w Warszawie dnia 23 kwietnia 2025 r.
MEMORANDUM OF UNDERSTANDING
W SPRAWIE WDRAŻANIA MECHANIZMU FINANSOWEGO EOG
NA LATA 2021-2028
między
RZECZĄPOSPOLITĄ POLSKĄ, zwaną dalej "Państwem-Beneficjentem" a
ISLANDIĄ,
KSIĘSTWEM LIECHTENSTEINU, KRÓLESTWEM NORWEGII, zwanymi dalej "Państwami-Darczyńcami"
zwanymi dalej łącznie "Stronami",
ZWAŻYWSZY, że Protokół 38d do Umowy o EOG, włączony do Umowy o EOG za pośrednictwem Umowy pomiędzy Unią Europejską, Islandią, Księstwem Liechtensteinu oraz Królestwem Norwegii w sprawie Mechanizmu Finansowego EOG na lata 2021-2028 ustanawia mechanizm finansowy (zwany dalej "Mechanizmem Finansowym EOG 2021-2028"), poprzez który Państwa-Darczyńcy przyczyniać się będą do zmniejszania różnic gospodarczych i społecznych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
ZWAŻYWSZY, że Mechanizm Finansowy EOG 2021-2028 ma na celu umocnić stosunki pomiędzy Państwami-Darczyńcami a Państwem-Beneficjentem, ku obopólnej korzyści ich mieszkańców;
ZWAŻYWSZY, że decyzją Stałego Komitetu Państwa EFTA Nr 4/2024/SC z 24 października 2024 roku Państwa-Darczyńcy upoważniły Komitet Mechanizmu Finansowego, ustanowiony na podstawie decyzji Stałego Komitetu Państw EFTA Nr 4/2004/SC z dnia 3 czerwca 2004 roku, do zarządzania Mechanizmem Finansowym EOG 2021-2028;
ZWAŻYWSZY, że wzmocniona współpraca pomiędzy Państwami-Darczyńcami a Państwem- Beneficjentem będzie przyczyniać się do zapewnienia stabilnej, spokojnej i dostatniej Europy, opartej na dobrym rządzeniu, instytucjach demokratycznych, praworządności, poszanowaniu praw człowieka i zrównoważonym rozwoju;
ZWAŻYWSZY, że Strony zgadzają się na ustanowienie ram współpracy w celu zapewnienia skutecznego wdrażania Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028;
UZGODNIŁY, co następuje:
Cele
Ramy prawne
Niniejsze Memorandum of Understanding jest stosowane łącznie z następującymi dokumentami, które razem z niniejszym Memorandum of Understanding stanowią ramy prawne dla Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028:
Ramy finansowe
Zakres funkcji i obowiązków
Wyznaczenie instytucji odpowiedzialnych
Państwo-Beneficjent upoważnia Krajowy Punkt Kontaktowy do działania w jego imieniu. Krajowy Punkt Kontaktowy ponosi całkowitą odpowiedzialność za osiąganie celów wyznaczonych dla Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028 oraz za realizację Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028 w Państwie-Beneficjencie zgodnie z Regulacjami. Zgodnie z artykułem 5.2 Regulacji, w Załączniku A wskazano instytucje pełniące funkcje Krajowego Punktu Kontaktowego, Instytucji Certyfikującej oraz
Instytucji Audytu.
Wieloletnie ramy programowe
Fundusze współpracy dwustronnej
Raport krajowy
Zgodnie z artykułem 2.6 Regulacji Krajowy Punkt Kontaktowy co roku przedkłada do KMF raport krajowy dotyczący wdrażania Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028 w Państwie-Beneficjencie. Raport krajowy przesyła się do KMF nie później niż 10 marca każdego roku.
Spotkania roczne
Zgodnie z artykułem 2.7 Regulacji spotkanie roczne będzie organizowane z udziałem KMF i Krajowego
Punktu Kontaktowego. Spotkanie roczne umożliwi KMF i Krajowemu Punktowi Kontaktowemu zbadanie postępu we wdrażaniu Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028 poczynionego w ostatnich okresach sprawozdawczych, omówienie ryzyk i uzgodnienie, jakie działania należy podjąć. Spotkanie roczne stanowi forum do dyskusji nad sprawami stanowiącymi przedmiot obustronnego zainteresowania.
Zmiana Załączników
Kontrola i dostęp do informacji
Komitet Mechanizmu Finansowego, Komisja Audytorów EFTA i ich przedstawiciele mają prawo do przeprowadzenia kontroli merytorycznej lub finansowej, koniecznej, ich zdaniem, do weryfikacji wypełniania warunków planowania, wdrażania i monitorowania programów i projektów, jak również wykorzystania środków. Państwo-Beneficjent zapewni wszelką konieczną pomoc, informacje i dokumentację.
Zasady zarządzania
Wejście w życie
Niniejsze Memorandum of Understanding wchodzi w życie w dniu następującym po dniu jego podpisania przez ostatnią ze Stron.
********
Niniejsze Memorandum of Understanding zostało podpisane w czterech egzemplarzach w języku angielskim.
ZAŁĄCZNIK AKrajowe struktury zarządzania i kontroli
Krajowe struktury zarządzania i kontroli
Departament Programów Pomocowych w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej pełni funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego. Kierującym Krajowym Punktem Kontaktowym jest Dyrektor Departamentu Programów Pomocowych.
Dyrektor Departamentu Programów Pomocowych podlega Podsekretarzowi Stanu odpowiedzialnemu za wdrażanie Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Podsekretarz Stanu podlega bezpośrednio Ministrowi Funduszy i Polityki Regionalnej.
Zakres funkcji i obowiązków Krajowego Punktu Kontaktowego został określony w Regulacjach, w szczególności w artykule 5.3.
Ponadto Krajowy Punkt Kontaktowy:
- pełni funkcję Instytucji Certyfikującej, z wyjątkiem programów, w przypadku których pełni rolę Operatora Programu;
- pełni funkcję Operatora Programu dla Programu Rozwój Lokalny.
2. Instytucja Certyfikująca
Wydział Monitorowania Pomocy Zagranicznej w Departamencie Programów Pomocowych w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej pełni funkcję Instytucji Certyfikującej, z wyjątkiem programów, w przypadku których rolę Operatora Programu pełni Krajowy Punkt Kontaktowy. Kierującym Instytucją Certyfikującą jest Naczelnik Wydziału Monitorowania Pomocy Zagranicznej.
Rozdzielenie zadań pomiędzy Krajowym Punktem Kontaktowym a Instytucją Certyfikującą jest zapewnione poprzez wyłączenie Dyrektora i Zastępców Dyrektora w Departamencie Programów Pomocowych z zadań związanych z funkcją Instytucji Certyfikującej. W odniesieniu do tych zadań Naczelnik Wydziału Monitorowania Pomocy Zagranicznej działa niezależnie zarówno od Zastępców Dyrektora, jak i od Dyrektora Departamentu i podlega bezpośrednio Podsekretarzowi Stanu.
W przypadku gdy Krajowy Punkt Kontaktowy przyjmuje rolę Operatora Programu, Departament Zgodności Rozliczeń Środków Europejskich w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej pełni funkcję Instytucji Certyfikującej.
W takim przypadku, kierującym Instytucją Certyfikującą jest Dyrektor Departamentu Zgodności Rozliczeń Środków Europejskich. Dyrektor Departamentu Zgodności Rozliczeń Środków Europejskich podlega bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, który podlega Ministrowi Funduszy i Polityki Regionalnej.
Krajowy Punkt Kontaktowy zapewni należyte funkcjonalne rozdzielnie funkcji związanych z płatnościami od innych funkcji Krajowego Punktu Kontaktowego jak również, że certyfikacja wykonywana przez niego w ramach obowiązków Instytucji Certyfikującej, będzie w pełni zgodna z artykułem 5.4 ustęp 1 Regulacji.
Zakres funkcji i obowiązków Instytucji Certyfikującej został określony w Regulacjach, w szczególności w artykule 5.4.
Ponadto Instytucja Certyfikująca jest odpowiedzialna za przygotowanie i składanie raportów dotyczących nieprawidłowości. Zadanie to jest wykonywane przez Wydział Monitorowania Pomocy Zagranicznej w Departamencie Programów Pomocowych. W przypadku, gdy Krajowy Punkt Kontaktowy przyjmuje rolę Operatora Programu, zadanie to wykonuje Departament Zgodności Rozliczeń i Środków Europejskich.
3. Instytucja Audytu
Szef Krajowej Administracji Skarbowej pełni funkcję Instytucji Audytu. Szefem Krajowej Administracji Skarbowej jest Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów. Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Monitor Polski - 8 - Poz. 865
wykonuje swoje zadania za pośrednictwem Departamentu Audytu Środków Publicznych oraz 16 Izb Administracji Skarbowej, Odpowiedzialność za realizację tych zadań spoczywa na Instytucji Audytu.
Zakres funkcji i obowiązków Instytucji Audytu został określony w Regulacjach, w szczególności w artykule 5.5.
Instytucja Audytu jest organizacyjnie niezależna od Krajowego Punktu Kontaktowego oraz Instytucji Certyfikującej.
4. Schemat organizacyjny
ZAŁĄCZNIK BRamy Wdrażania
Ramy Wdrażania
1. Finansowe aspekty ram wdrażania
| Rzeczpospolita Polska | Wkład MF EOG | Wkład krajowy | |
| Programy | |||
| 1. | Badania stosowane i innowacje | 80 000 000 EUR | 14 117 647 EUR |
| 2. | Badania podstawowe | 60 000 000 EUR | 10 588 235 EUR |
| 3. | Zielona transformacja | 160 000 000 EUR | 28 235 294 EUR |
| 4. | Kultura | 80 000 000 EUR | 14 117 647 EUR |
| Pozostałe alokacje | |||
| Pomoc techniczna dla Państwa-Beneficjenta (Art. 1. 10) | 6 193 493 EUR | nie dotyczy | |
| Fundusz Współpracy Dwustronnej na poziomie krajowym (Art. 4. 7) | 5 987 769 EUR | nie dotyczy | |
| Fundusz Współpracy Dwustronnej na poziomie programu (Art. 4. 10) | 2 500 000 EUR | nie dotyczy | |
| Alokacja netto dla Rzeczypospolitej Polskiej | 394 681 262 EUR | 67 058 824 EUR |
2. Kwestie szczególne
Wysokość środków w ramach funduszy współpracy dwustronnej przydzielonych do każdego programu zostanie wskazana we właściwej umowie w sprawie programu.
Uzgodnione alokacje na programy oraz fundusze współpracy dwustronnej obejmują wkład związany z wyzwaniami, jakie pojawiły się w wyniku inwazji na Ukrainę. W ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego wkład ten wynosi łącznie 46 525 980 EUR. Sprawozdawczość z wykorzystania wkładu związanego z wyzwaniami, jakie pojawiły się w wyniku inwazji na Ukrainę zostanie uwzględniona w raportach krajowych i raportach końcowych dla programów.
Równość płci i cyfryzacja zostaną uwzględnione i będą stanowić część odpowiednich obszarów programowych.
Możliwość współpracy z Międzynarodowymi Organizacjami Partnerskimi (MPO) w ramach odpowiednich programów zostanie zbadana podczas opracowywania koncepcji programu. Fundusz na rzecz budowania potencjału i współpracy z międzynarodowymi organizacjami partnerskimi i instytucjami będzie finansował działalność MPO.
3. Merytoryczne aspekty ram wdrażania
Programy opisane poniżej będą wdrażane po zatwierdzeniu przez KMF, zgodnie z artykułem 6.3 Regulacji.
A. Program Badania stosowane i Innowacje
| Cel programu: | Zwiększenie doskonałości w badaniach naukowych i innowacjach opartych na badaniach, wzmocnienie fundamentów zielonej i cyfrowej transformacji, demokracji, praworządności, praw człowieka, włączenia społecznego i odporności społecznej |
| Kwota dofinansowania programu: | 80 000 000 EUR |
| Współfinansowanie programu: | 14 117 647 EUR |
| Operator Programu: Partnerzy Programu z Państw-Darczyńców: | Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Norweska Rada Nauki, Islandzkie Centrum Badań (Rannis) |
| Obszar programowy: | Badania i innowacje |
| Kwestie szczegóine: | Program będzie obejmował działania mające na celu przezwyciężanie barier utrudniających rozwój kariery naukowców na wczesnym etapie kariery oraz kobiet- naukowców. |
| Projekty predefiniowane: | Możliwość realizacji projektów predefiniowanych zostanie zbadana na etapie opracowywania koncepcji programu. |
B. Program Badania podstawowe
| Cel programu: | Zwiększenie doskonałości w badaniach naukowych i innowacjach opartych na badaniach, wzmocnienie fundamentów zielonej i cyfrowej transformacji, demokracji, praworządności, praw człowieka, włączenia społecznego i odporności społecznej |
| Kwota dofinansowania programu: | 60 000 000 EUR |
| Współfinansowanie programu: | 10 588 235 EUR |
| Operator Programu: Partnerzy Programu z Państw-Darczyńców: | Narodowe Centrum Nauki Norweska Rada Nauki, Islandzkie Centrum Badań (Rannis) |
| Obszar programowy: | Badania i innowacje |
| Kwestie szczególne: | Program będzie obejmował między innymi wsparcie badań w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych oraz badań polarnych. Program będzie obejmował działania mające na celu przezwyciężanie barier utrudniających rozwój kariery naukowców na wczesnym etapie kariery oraz kobiet- naukowców. |
| Projekty predefiniowane: | Możliwość realizacji projektów predefiniowanych zostanie zbadana na etapie opracowywania koncepcji programu. |
C. Program Zielona Transformacja
| Cel programu: | Przyspieszenie zielonej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonego społeczeństwa | ||
| Kwota dofinansowania programu: | 160 000 000 EUR | ||
| Współfinansowanie programu: | 28 235 294 EUR | ||
| Operator Programu: | Ministerstwo Klimatu i Środowiska przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej | ||
| Partnerzy Programu z Państw-Darczyńców: | Norweska Agencja Środowiska, Norweska Dyrekcja Zasobów Wodnych i Energii, Islandzkie Centrum Badań (Rannis) | ||
| Międzynarodowa Organizacja Partnerska: | Potencjalna rola OECD jako Międzynarodowej Organizacji Partnerskiej zostanie zbadana na etapie opracowywania koncepcji programu. | ||
| Obszar programowy: | Zielona transformacja | ||
| Kwestie szczególne: | Działania związane z wychwytywaniem CO2 w celu jego składowania i wykorzystania, które wchodzą w zakres obszaru wsparcia "Zarządzanie emisją dwutlenku węgla w przemyśle", zostaną uzgodnione na etapie opracowywania koncepcji programu. | ||
| Projekty predefiniowane: | Na etapie opracowywania koncepcji programu zostanie zbadana możliwość realizacji projektu/projektów predefiniowanych, m.in. z udziałem Międzynarodowych Organizacji Partnerskich, przyczyniających się do realizacji obszaru wsparcia "Zielone zarządzanie" oraz dialogu opartego na dowodach. Na etapie opracowywania koncepcji programu zbadana zostanie możliwość realizacji projektu predefiniowanego we współpracy z Agencją ds. Kształcenia Międzynarodowego w Liechtensteinie (AIBA). Możliwość realizacji kolejnych projektów predefiniowanych zostanie zbadana na etapie opracowywania koncepcji programu. | ||
D. Program Kultura
| Cel programu: | Zwiększenie uczestnictwa, zrównoważonego rozwoju i różnorodności w sztuce, kulturze i dziedzictwie kulturowym |
| Kwota dofinansowania programu: | 80 000 000 EUR |
| Współfinansowanie programu: | 14117 647 EUR |
| Operator Programu: Partnerzy Programu z Państw-Darczyńców: | Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Norweski Dyrektoriat ds. Kultury, Norweski Dyrektoriat ds. Dziedzictwa Kulturowego (RA), Islandzkie Centrum Badań (Rannis) |
| Obszar programowy: | Kultura |
| Kwestie szczególne: | Maksymalny poziom finansowania inwestycji w infrastrukturę i sprzęt (działania twarde) zostanie określony w umowie w sprawie programu. Co najmniej 20% całkowitych kwalifikowalnych wydatków programu zostanie przeznaczone na projekty wspierające "twórczość kulturalną i artystyczną oraz współpracę, budowanie potencjału, działania edukacyjne i wymianę, ze szczególnym uwzględnieniem różnorodności kulturowej". W tych projektach partnerstwo między podmiotami z Polski a Państwami- Darczyńcami jest obowiązkowe. |
| Projekty predefiniowane: | Na etapie opracowywania koncepcji programu zbadana zostanie możliwość realizacji projektu predefiniowanego dotyczącego Polskich Stolic Kultury (Bielsko-Biała, Katowice, Kołobrzeg) z dofinansowaniem w wysokości około 3 000 000 EUR. Na etapie koncepcji programu zbadana zostanie możliwość realizacji projektu predefiniowanego z udziałem Bibliotek Narodowych Polski i Norwegii oraz Narodowej i Uniwersyteckiej Biblioteki Islandii, dotyczącego roli bibliotek jako miejsc debat publicznych, edukacji obywatelskiej i edukacji medialnej, z możliwością współpracy z instytucjami edukacyjnymi, Międzynarodowymi Organizacjami Partnerskimi i/lub innymi podmiotami z Państw-Darczyńców, z dofinansowaniem w wysokości około 2 000 000 EUR. Możliwość realizacji kolejnych projektów predefiniowanych zostanie zbadana na etapie opracowywania koncepcji programu. |
Program będzie realizowany w połączeniu z programem Kultura wdrażanym w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2021-2028.
MEMORANDUM OF UNDERSTANDING ON THE IMPLEMENTATION OF THE EEA FINANCIAL MECHANISM 2021-2028
| Identyfikator: | M.P.2025.865 |
| Rodzaj: | umowa międzynarodowa |
| Tytuł: | Memorandum of understanding w sprawie wdrażania Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2021-2028. Warszawa.2025.04.23. |
| Data aktu: | 2025-04-23 |
| Data ogłoszenia: | 2025-08-29 |
| Data wejścia w życie: | 2025-04-24 |
