Specjalizacja indywidualnych gospodarstw rolnych i zespołów rolników oraz kooperacja w rolnictwie.

UCHWAŁA Nr 107
RADY MINISTRÓW
z dnia 4 sierpnia 1978 r.
w sprawie specjalizacji indywidualnych gospodarstw rolnych i zespołów rolników oraz kooperacji w rolnictwie.

W celu zapewnienia warunków dalszego wzrostu produkcji rolnej w indywidualnych gospodarstwach rolnych w drodze organizowania i rozwoju różnych form specjalizacji produkcji rolnej oraz rozwoju kooperacji z jednostkami gospodarki uspołecznionej Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Za specjalistyczne gospodarstwo rolne uważa się gospodarstwo:
1)
dla którego opracowano plan specjalistycznej produkcji rolnej, zwany dalej "planem",
2)
którego posiadacz dostarcza jednostkom gospodarki uspołecznionej na podstawie wieloletnich umów kontraktacji lub kooperacji produkty rolne z określonego kierunku specjalizacji w ilości wymienionej w załączniku nr 1 lub 2 do uchwały albo dostarczy je w tej ilości na podstawie zawartej umowy, w terminie określonym w planie.
§  2.
1.
Za zespół rolników indywidualnych, zwany dalej "zespołem", uważa się zorganizowaną na zasadach spółki unormowanej przepisami Kodeksu cywilnego grupę co najmniej trzech rolników, którzy odpowiadają następującym warunkom:
1)
są posiadaczami odrębnych gospodarstw lub nieruchomości rolnych,
2)
zamieszkują w danej lub sąsiedniej miejscowości,
3)
dochód uzyskany z pracy w rolnictwie stanowi dla nich główne źródło utrzymania,
4)
będą osobiście pracować w zespole lub wraz z członkami rodziny,
5)
spełniają warunki określone w § 1.
2.
W razie zmniejszenia się liczby członków zespołu poniżej trzech, pozostali członkowie obowiązani są w terminie sześciu miesięcy do zawarcia umowy z innym rolnikiem o przystąpieniu do zespołu. W okresie tym zespół korzysta z uprawnień określonych w uchwale.
§  3.
1.
Naczelnik gminy prowadzi rejestr specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołów.
2.
Posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego lub zespół, wpisany do rejestru, otrzymuje kartę gospodarstwa specjalistycznego, zwaną dalej "kartą".
§  4.
1.
Jeżeli posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego przestanie spełniać warunki, o których mowa w § 1 pkt 2, a zespół przestanie spełniać warunki, o których mowa w § 2 ust. 1, naczelnik gminy skreśli to gospodarstwo z rejestru i unieważni kartę.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli niewykonanie umów kontraktacji lub kooperacji trwało nie dłużej niż przez dwa kolejne lata i nastąpiło na skutek okoliczności, za które posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego lub zespół nie ponoszą odpowiedzialności.
§  5.
1.
Plan powinien określać:
1)
obszar gruntów specjalistycznego gospodarstwa rolnego albo obszar gruntów posiadanych przez członków zespołu oraz zasoby siły roboczej,
2)
ilości produktów roślinnych lub zwierzęcych stanowiących przedmiot specjalizacji i terminy ich dostarczenia jednostkom gospodarki uspołecznionej, z tym że planowane ilości nie mogą być mniejsze od określonych w załącznikach nr 1 i 2 do uchwały,
3)
pokrycie potrzeb paszowych głównie z produkcji własnej, przy uwzględnieniu zakupu pasz treściwych od jednostek gospodarki uspołecznionej według zasad określonych odrębnymi przepisami,
4)
podstawowe środki produkcji, maszyny, urządzenia oraz materiały budowlane,
5)
a w razie potrzeby - również budowę, adaptację lub modernizację obiektów służących do produkcji oraz plantacje trwałe.
2.
Plan sporządza w porozumieniu z posiadaczem specjalistycznego gospodarstwa rolnego lub członkami zespołu instruktor gminnej służby rolnej albo służby specjalistycznej jednostek uspołecznionej gospodarki rolnej lub pracownik innej jednostki gospodarki uspołecznionej, zawierającej wieloletnie umowy kontraktacji lub kooperacji.
3.
Plan zatwierdza naczelnik gminy po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego ośrodka postępu rolniczego.
§  6.
Przy ustalaniu ilości produktów określonych w załącznikach nr 1 i 2 do uchwały nie uwzględnia się w okresie pierwszych trzech lat obszaru gruntów rolnych, o który nastąpiło powiększenie gospodarstwa rolnego.
§  7.
1.
Naczelnik gminy zapewni posiadaczom specjalistycznych gospodarstw rolnych oraz zespołom zaopatrzenie w materiały i urządzenia inwestycyjne, korzystanie z usług produkcyjnych dla rolnictwa, transportowych, budowlano-montażowych oraz z pomocy instruktażowej, a także pierwszeństwo w nabywaniu lub wydzierżawianiu państwowych nieruchomości rolnych; w szczególności naczelnik gminy zapewni:
1)
przygotowanie i realizację inwestycji budowlano-montażowych, w tym:
a)
nieodpłatne otrzymanie dokumentacji typowej na budynki, adaptację tej dokumentacji do warunków i potrzeb gospodarstwa, dokumentacji na modernizację budynków lub remont kapitalny budynków oraz załatwienie formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę,
b)
możliwości zakupu materiałów budowlanych, elementów prefabrykowanych oraz montaż obiektów typowych, urządzeń i instalacji niezbędnych do produkcji, ciągników, maszyn rolniczych, urządzeń technicznych i środków transportowych oraz innych środków produkcji pochodzenia przemysłowego i rolniczego,
2)
świadczenie przez jednostki gospodarki uspołecznionej kompleksowych usług produkcyjnych,
3)
korzystanie z bezpłatnego leczenia chorób wymienia i jałowości krów oraz bezpłatnej profilaktyki weterynaryjnej w gospodarstwie lub zespole o kierunku specjalizacji w produkcji zwierzęcej,
4)
uzyskiwanie pomocy instruktażowo-doradczej gminnej służby rolnej oraz jednostek gospodarki uspołecznionej.
2.
Wojewoda zapewni posiadaczom specjalistycznych gospodarstw rolnych oraz członkom zespołów:
1)
pomoc instruktażowo-doradczą wojewódzkich ośrodków postępu rolniczego i pracowników terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,
2)
środki na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 3.
3.
Posiadaczom specjalistycznych gospodarstw rolnych oraz zespołom przysługuje pierwszeństwo w zawieraniu wieloletnich umów kontraktacji lub kooperacji z jednostkami gospodarki uspołecznionej.
§  8.
Jednostki gospodarki uspołecznionej zawierające wieloletnie umowy kontraktacji i kooperacji z posiadaczami specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołami powinny uwzględniać ilość produktów wynikającą z planu, o którym mowa w § 1, oraz zawiadamiać naczelników gmin o ilości produktów nabytych na podstawie tych umów w danym roku w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego.
§  9-13. 1
(uchylone).
§  14.
Jednostki uspołecznionej gospodarki rolnej rozwijają z posiadaczami gospodarstw rolnych i zespołami współpracę, zwaną dalej "kooperacją", w zakresie produkcji rolnej i inwestycji, usług i działalności socjalno-kulturalnej, a w szczególności:
1)
współdziałają w rozwoju produkcji roślinnej i zwierzęcej,
2)
rozwijają usługi, zwłaszcza rolnicze, warsztatowe, transportowe i budowlano-montażowe,
3)
zaopatrują kooperantów w kwalifikowany materiał siewny, zwierzęta, pasze treściwe oraz inne środki produkcji,
4)
stosują ceny i dopłaty do cen obowiązujących jednostki gospodarki uspołecznionej prowadzące skup i kontraktacją oraz świadczące usługi produkcyjne dla rolnictwa,
5) 2
(uchylony),
6)
nabywają w przedsiębiorstwach nasiennych materiał siewny oraz zbywają go kooperantom po cenach hurtowych,
7)
udostępniają rolnikom obiekty i urządzenia socjalno-kulturalne.
§  15.
1.
Kooperację prowadzi się na podstawie umów wieloletnich.
2.
W umowie, o której mowa w ust. 1, należy w szczególności określić:
1)
strony,
2)
przedmiot umowy,
3)
termin wykonania,
4)
cenę i sposób zapłaty,
5)
warunki i sposób zaopatrzenia w środki produkcji,
6)
warunki wykonania umowy,
7)
kary umowne za niewykonanie i nienależyte wykonanie umowy,
8)
tryb, w jakim mogą być dokonane zmiany umowy.
§  16.
1.
Istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały zespoły rolników indywidualnych, spółki zagospodarowania wspólnot gruntowych i posiadacze specjalistycznych gospodarstw rolnych zachowują uprawnienia przysługujące im na podstawie dotychczasowych przepisów.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do posiadaczy gospodarstw rolnych nie uznanych za specjalistyczne, dostarczających jednostkom gospodarki uspołecznionej co najmniej 50% ilości produktów ustalonych dla gospodarstw specjalistycznych.
3.
W stosunku do posiadaczy gospodarstw specjalistycznych w produkcji drobiarskiej i pszczelarskiej nie stosuje się przewidzianych w dotychczasowych przepisach podwyższonych stawek umorzenia z tytułu powiększenia obszaru gospodarstwa, chyba że powiększenie obszaru tych gospodarstw nastąpiło przed wejściem w życie niniejszej uchwały.
§  17.
Posiadaczom specjalistycznych gospodarstw rolnych, którzy otrzymali kartę przed dniem wejścia w życie uchwały i nie dostarczyli jednostkom gospodarki uspołecznionej produktów zwierzęcych w terminie i ilości określonych w planie, wojewoda może obniżyć określone planem ilości produktów do ilości ustalonych w załączniku nr 2 do uchwały.
§  18.
Ministrowie Przemysłu Spożywczego i Skupu oraz Przemysłu Lekkiego zapewnią udział służb surowcowych przedsiębiorstw zgrupowanych w podległych im centralach i zjednoczeniach w rozwijaniu produkcji w specjalistycznych gospodarstwach rolnych i zespołach.
§  19.
Minister Rolnictwa w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami uwzględni przy rozdziale środków produkcji potrzeby poszczególnych województw wynikających z możliwości rozwoju produkcji towarowej i koncentracji ziemi w specjalistycznych gospodarstwach rolnych i zespołach.
§  20.
Zaleca się Zarządowi Centralnego Związku Kółek Rolniczych rozszerzenie działalności organizatorskiej związków i zrzeszeń branżowych kółek rolniczych na rzecz rozwoju specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołów oraz zapewnienie ścisłej współpracy spółdzielni kółek rolniczych z posiadaczami specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołami, szczególnie w zakresie świadczenia usług kompleksowych.
§  21.
Zaleca się Zarządom Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, Centralnego Związku Kółek Rolniczych i Centralnego Związku Spółdzielni Rolniczych "Samopomoc Chłopska" stosowanie przepisów uchwały przez zrzeszone w nich jednostki organizacyjne.
§  22.
Ilekroć w uchwale jest mowa o:
1)
naczelniku gminy - rozumie się przez to również inny terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego,
3)
wojewodzie - rozumie się przez to również prezydenta miasta stopnia wojewódzkiego.
§  23.
Traci moc uchwała nr 11 Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1976 r. w sprawie rozwoju zespołów rolników, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie (Monitor Polski Nr 11, poz. 53 i Nr 33, poz. 143).
§  24.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 października 1978 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

Minimum produktów roślinnych i powierzchni zasiewów dla specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołów.

Lp. Kierunek specjalizacji Ilość ziemiopłodów dostarczonych jednostkom gospodarki uspołecznionej lub powierzchnia upraw objęta umowami o ich dostarczenie
w q z 1 ha przeliczeniowego gruntów ornych w % powierzchni zasiewów przypadająca na gospodarstwo indywidualne przypadająca na zespół rolników
1 2 3 4 5 6
1 Rośliny zbożowe, oleiste, strączkowe jadalne (poszczególne gatunki albo razem) 15 - 120 q 360 q
2 Ziemniaki:
a) przemysłowe 42 - 300 q 900 q
b) jadalne 36 - 200 q 600 q
c) jadalne wczesne albo specjalne 20 - 100 q 300 q
d) sadzeniaki 22 - 150 q 450 q
3 Buraki cukrowe albo cykoria 45 - 600 q 1.800 q
4 Tytoń albo rośliny włókniste, albo zioła - 15 0,80 ha 2,50 ha
5 Chmiel albo wiklina - 15 1,50 ha 4,00 ha
6 Nasiona rolnicze - 20 2,00 ha 6,00 ha
7 Nasiona ogrodnicze albo materiał szkółkarski - 15 0,50 ha 2,00 ha
8 Owoce jagodowe albo pestkowe - 30 1,00 ha 5,00 ha
9 Owoce ziarnkowe - 50 3,00 ha 10,00 ha
10 Warzywa gruntowe - 30 2,00 ha 5,00 ha
11 Warzywa i owoce - łączna powierzchnia ich uprawy - 60 2,00 ha 6,00 ha
12 Warzywa przyspieszone z wysokich tuneli foliowych - - 1.000 m2 2.500 m2
70 q 175 q
13 Warzywa szklarniowe - - 600 m2 1.800 m2
70 q 220 q
14 Pieczarki - - 400 m2 1.000 m2
80 q 200 q

ZAŁĄCZNIK Nr  2

Minimum produktów zwierzęcych dla specjalistycznych gospodarstw rolnych i zespołów.

Lp. Kierunek specjalizacji Ilość produktów dostarczonych jednostkom gospodarki uspołecznionej w ciągu roku
z 1 ha ogólna
użytków rolnych z gospodarstwa z zespołu
1 Bydło mleczne - mleko 3.000 l 18.000 l 60.000 l
2 Bydło mleczne - mleko 2.500 l 15.000 l 45.000 l
i młode bydło rzeźne 250 kg 1.500 kg 4.500 kg
3 Młode bydło rzeźne 1.000 kg 6.000 kg 20.000 kg
4 Trzoda chlewna 800 kg 4.000 kg 12.000 kg
5 Owce: wełna 35 kg 210 kg 630 kg
żywiec 250 kg 1.500 kg 4.500 kg
6 Produkcja drobiarska:
- kurczęta rzeźne - 60.000 kg 180.000 kg
- kaczki rzeźne - 30.000 kg 90.000 kg
- indyki rzeźne - 20.000 kg 60.000 kg
- gęsi rzeźne - 6.000 kg 18.000 kg
- jaja spożywcze - 18.000 kg 80.000 kg
7 Pasieki: liczba pni pszczelich - 30 szt. 100 szt.
towarowa produkcja

miodu

- 300 kg 1.000 kg
8 Towarowa produkcja z 1 ha lustra wody:
Ryby: - ryby konsumpcyjne 300 kg 400 kg
- narybek i kroczki 250 kg 300 kg
- ryby konsumpcyjne i

materiał zarybieniowy

300 kg 400 kg
Uwaga 1: Dla rejonu zachowawczego polskiego bydła czerwonego w województwie nowosądeckim ilość produktów w skali rocznej bydła mlecznego, bydła mlecznego i młodego bydła rzeźnego oraz młodego bydła rzeźnego obniża się o 20%.

Uwaga 2: Przy kierunku specjalizacji-bydło mleczne i młode bydło rzeźne (lp. 2) może być stosowane przeliczenie mleka na żywiec i żywca na mleko w relacji 6 l mleka = 1 kg żywca; odchylenia od ustalonych kryteriów nie mogą przekraczać 20%.

Przy kierunku specjalizacji - owce (lp. 5) może być stosowane przeliczenie wełny na żywiec i żywca na wełnę w relacji 0,1 kg wełny = 1 kg żywca.

Uwaga 3: Ilość produktów dla kierunków specjalizacji określonych pod lp. 1 do 5 oblicza się mnożąc ustaloną w tabeli ilość produktów dostarczonych w skali rocznej z 1 ha użytków rolnych i z gospodarstwa lub zespołu rolników przez ustalony dla danego gospodarstwa lub zespołu rolników wskaźnik wynikający z podzielenia liczby hektarów przeliczeniowych użytków rolnych przez liczbę hektarów fizycznych użytków rolnych, przy czym liczbę hektarów przeliczeniowych ustala się według następujących wskaźników:

Grunty orne Użytki zielone
Klasa gleby wskaźnik bonitacji Klasa gleby wskaźnik bonitacji
I 1,8 I 1,8
II 1,6 II 1,6
IIIa 1,25 - -
III 1,2
IIIb 1,15 - -
IVa 1,05 - -
IV 1,0
IVb 0,95 - -
V 0,8 V 0,8
VI 0,5 VI 0,5

Wskaźnik 1,25 stanowi górną granicę przy przeliczeniu i stosuje się go również do gospodarstw i zespołów rolników, w których przeciętny wskaźnik bonitacji użytków rolnych jest większy od 1,25.

Uwaga 4: Zaliczenie ferm hodowlanych drobiu do gospodarstw specjalistycznych następuje na podstawie odrębnych kryteriów.

ZAŁĄCZNIK Nr  3

Wysokość umorzenia kredytów inwestycyjnych i opłat w stosunku do kosztów inwestycji.

Tytuł poniesionych kosztów Wysokość umorzenia
Zespołom Posiadaczom gospodarstw rolnych
specjalistycznych nie uznanych za specjalistyczne gospodarstwa rolne
1 2 3 4
1) budowa, adaptacja, remont

kapitalny lub nabycie budynków

inwentarskich dla krów mlecznych

65% kosztów 50%

kosztów

30%

kosztów

2) budowa, adaptacja, remont

kapitalny lub nabycie budynków

inwentarskich dla pozostałego

bydła, trzody chlewnej, owiec, a

ponadto pasiek pszczelich, stawów

i towarzyszących urządzeń

rybackich

55% kosztów 35%

kosztów

20%

kosztów

3) budowa, remont kapitalny lub

nabycie obiektów związanych z

produkcją, przerobem i

konserwacją pasz

70% kosztów 50%

kosztów

30%

kosztów

4) budowa urządzeń melioracyjnych,

zaopatrzenia w wodę, budowa,

rozbudowa, modernizacja, nabycie

i montaż urządzeń

elektryfikacyjnych oraz urządzeń

nawadniających

50% kosztów 25%

kosztów

15%

kosztów

5) budowa, remont kapitalny lub

nabycie przechowalni produktów

rolniczych, sortowni i

czyszczalni, suszarni, a także

trwałych konstrukcji plantacji

chmielu oraz nasadzeń drzew

owocowych

45% kosztów 20%

kosztów

-
6) budowa, remont kapitalny lub

nabycie budynków:

a) dla drobiu, z wyjątkiem

brojlerów

45% kosztów 25%

kosztów

10%

kosztów

b) do produkcji brojlerów 45% kosztów - -
1 § 9-13 uchylone przez § 10 pkt 7 uchwały nr 166 z dnia 10 sierpnia 1981 r. w sprawie zasad udzielania przez banki kredytów na rozwój produkcji rolniczej (M.P.81.20.191) z dniem 26 sierpnia 1981 r.
2 § 14 pkt 5 uchylony przez § 10 pkt 7 uchwały nr 166 z dnia 10 sierpnia 1981 r. w sprawie zasad udzielania przez banki kredytów na rozwój produkcji rolniczej (M.P.81.20.191) z dniem 26 sierpnia 1981 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1978.30.108

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Specjalizacja indywidualnych gospodarstw rolnych i zespołów rolników oraz kooperacja w rolnictwie.
Data aktu: 04/08/1978
Data ogłoszenia: 15/09/1978
Data wejścia w życie: 01/10/1978