Zasady tworzenia zespołów rolników indywidualnych, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW ROLNICTWA I FINANSÓW
z dnia 22 kwietnia 1976 r.
w sprawie zasad tworzenia zespołów rolników indywidualnych, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie.

Na podstawie § 12 uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1976 r. w sprawie rozwoju zespołów rolników, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie (Monitor Polski Nr 11, poz. 53) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zespoły rolników indywidualnych, zwane dalej "zespołami rolników", odpowiadające warunkom określonym w § 2 ust. 1 uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1976 r. w sprawie rozwoju zespołów rolników, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie (Monitor Polski Nr 11, poz. 53), zwanej dalej "uchwałą", mogą być tworzone w celu prowadzenia produkcji:
1)
roślinnej, w tym również ogrodniczej,
2)
zwierzęcej oraz pszczelarskiej i rybackiej.
2.
Zespoły rolników mogą być również tworzone w celu prowadzenia wspólnej gospodarki łąkowo-pastwiskowej, nabywania i użytkowania maszyn i urządzeń rolniczych. Do zespołów tych nie stosuje się przepisów § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały.
3.
Zespoły rolników podlegają zarejestrowaniu przez naczelnika gminy po przedstawieniu pisemnej umowy o utworzeniu zespołu.
§  2.
Gospodarstwo rolne może być zaliczone przez naczelnika gminy do gospodarstw specjalistycznych, jeżeli prowadzący takie gospodarstwo zespół rolników lub rolnik indywidualny:
1)
posiada plan przekształcenia produkcji wielokierunkowej w produkcję specjalistyczną,
2)
spełnia warunki, o których mowa w załącznikach do zarządzenia, albo w planie przekształcenia produkcji (pkt 1) określony jest termin spełnienia tych warunków,
3)
zawiera wieloletnie umowy na dostarczanie produktów rolnych stanowiących przedmiot specjalizacji, w tym umowy kontraktacyjne lub kooperacyjne, zwane dalej "wieloletnimi umowami".
§  3.
1.
Plan, o którym mowa w § 2 pkt 1, powinien określać:
1)
obszar gruntów zespołu rolników lub indywidualnego gospodarstwa rolnego,
2)
wielkość i termin osiągnięcia produkcji roślinnej lub zwierzęcej stanowiącej przedmiot specjalizacji, z tym jednak że wielkość produkcji nie może być mniejsza od wielkości, o których mowa w załącznikach do zarządzenia,
3)
pokrycie potrzeb paszowych głównie z produkcji własnej, przy uwzględnieniu zakupu pasz treściwych od jednostek gospodarki uspołecznionej, według zasad ogólnie obowiązujących,
4)
przewidziane do budowy, adaptacji lub modernizacji obiekty służące do produkcji oraz plantacje trwałe,
5)
przewidziane do nabycia maszyny i urządzenia.
2.
Plan opracowuje, w porozumieniu z zespołem rolników lub z rolnikiem indywidualnym, pracownik gminnej służby rolnej albo służby specjalistycznej jednostek uspołecznionej gospodarki rolnej lub upoważniony przez naczelnika gminy pracownik jednostki gospodarki uspołecznionej zawierającej wieloletnie umowy z zespołami rolników lub rolnikami indywidualnymi.
§  4.
1.
Specjalistyczne gospodarstwa rolne podlegają zarejestrowaniu przez naczelnika gminy. Dowodem rejestracji jest karta specjalistycznego gospodarstwa rolnego, określająca uprawnienia posiadacza takiego gospodarstwa.
2.
W razie niewywiązywania się zespołów rolników lub posiadaczy specjalistycznych gospodarstw rolnych z obowiązków wynikających z umów wieloletnich, nieosiągnięcia w terminie produkcji lub zmniejszenia produkcji poniżej wielkości, o których mowa w załącznikach do zarządzenia, naczelnik gminy skreśli gospodarstwo z rejestru i cofnie kartę specjalistycznego gospodarstwa rolnego.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli nieosiągnięcie lub zmniejszenie produkcji nastąpiło w wyniku klęsk żywiołowych lub wypadków losowych.
§  5.
Przy ustalaniu wielkości produkcji, o których mowa w załącznikach do zarządzenia, nie uwzględnia się przez okres trzech lat gruntów przejętych w zagospodarowanie w trakcie realizacji planu.
§  6.
1. 1
Kredyty inwestycyjne dla zespołów rolników i posiadaczy specjalistycznych gospodarstw rolnych udzielane są na okres spłaty do 30 lat.
2.
Wysokość oprocentowania kredytów, o których mowa w ust. 1, regulują odrębne przepisy.
3. 2
Bank nie pobiera odsetek od kredytów w okresie ich karencji wynoszącej:
1)
dla kredytów na budowę obór - 4 lata,
2)
dla kredytów na budowę pozostałych obiektów inwentarskich oraz innych inwestycji - 2 lata.
4. 3
Dla kredytów udzielonych na nakłady związane z doprowadzeniem gospodarstwa do pełnej zdolności produkcyjnej zespołom rolników i posiadaczom specjalistycznych gospodarstw indywidualnych, którzy nabyli lub powiększyli posiadane gospodarstwo rolne w rozmiarach określonych w § 9 ust. 3 uchwały, okres karencji, w którym nie pobiera się odsetek, wynosi 6 lat.
§  7.
1.
Zespołowi rolników lub posiadaczowi specjalistycznego gospodarstwa rolnego przysługuje na ich wniosek umorzenie kredytów bankowych przyznanych po wejściu w życie uchwały, pod warunkiem:
1)
realizacji inwestycji lub remontu kapitalnego w zakresie zapewniającym osiągnięcie produkcji w wielkości, o której mowa w załącznikach do zarządzenia, a w odniesieniu do budowy nowych obiektów inwentarskich - zgodnie z projektem typowym, wymienionym w katalogu Ministerstwa Rolnictwa,
2)
dostarczenia produktów rolnych jednostkom gospodarki uspołecznionej na podstawie wieloletnich umów, w rozmiarach nie niższych od wielkości, o których mowa w załącznikach do zarządzenia,
3)
pozytywnego zaopiniowania wniosku przez właściwy bank.
2.
Podstawą ustalenia wysokości kwoty podlegającej umorzeniu jest:
1)
w odniesieniu do budynków nowo wybudowanych lub nabytych - wartość ubezpieczenia budynku ustalona w obowiązkowym ubezpieczeniu budynków,
2)
w pozostałych wypadkach, o których mowa w § 9 ust. 1 uchwały - rzeczywiste koszty zakupu urządzeń i materiałów, nie wyższe jednak od obowiązujących cen detalicznych, oraz koszty robocizny w wysokości zatwierdzonej przez naczelnika gminy.
3. 4
Posiadaczowi indywidualnego gospodarstwa rolnego nie zaliczonego do gospodarstwa specjalistycznego przysługuje umorzenie kredytów bankowych, podatku gruntowego pobieranego przy zastosowaniu stawek procentowych oraz opłat - melioracyjnej, elektryfikacyjnej i za budowę urządzeń zaopatrzenia w wodę, pod warunkiem dostarczenia produktów rolnych jednostkom gospodarki uspołecznionej w rozmiarach co najmniej 50% wielkości ustalonych w załączniku nr 2 do zarządzenia dla odpowiedniej specjalizacji produkcyjnej oraz po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku przez właściwy bank.
4. 5
Umorzenie może nastąpić jednorazowo, a w stosunku do kredytów bankowych po upływie 5 lat od daty upływu karencji, o której mowa w § 6 ust. 3 i 4.
§  8.
1.
Jeżeli zespół rolników lub posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego korzystał z kredytów inwestycyjnych, umorzeniu podlega całość lub odpowiednia część rat kredytu.
2.
Jeżeli kwota przysługującego umorzenia jest wyższa od kwoty wykorzystanego kredytu inwestycyjnego, umorzeniu podlegają również podatek gruntowy pobierany przy zastosowaniu stawek procentowych oraz opłaty melioracyjne, elektryfikacyjne i z tytułu kosztów budowy urządzeń zaopatrzenia w wodę. W granicach tej nadwyżki umorzenie stosuje się za każdy rok podatkowy.
3.
Jeżeli zespół rolników lub posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego nie korzystał z kredytów inwestycyjnych, umarza się należności z tytułu podatku gruntowego pobieranego przy zastosowaniu stawek procentowych oraz opłat melioracyjnych, elektryfikacyjnych i z tytułu kosztów budowy urządzeń zaopatrzenia w wodę.
4.
Jeżeli zespół rolników lub posiadacz specjalistycznego gospodarstwa rolnego korzystał z ulg inwestycyjnych w podatkach, przysługujące umorzenie pomniejsza się o kwoty udzielonych ulg inwestycyjnych.
§  9.
W razie połączenia się zespołów rolników albo zorganizowania zespołu rolników przez posiadaczy specjalistycznych gospodarstw rolnych sumuje się kwoty kredytu podlegające umorzeniu.
§  10.
1.
Umorzenia kredytów bankowych oraz należności z tytułu podatku gruntowego, opłat melioracyjnych, elektryfikacyjnych i z tytułu kosztów budowy urządzeń zaopatrzenia w wodę dokonuje naczelnik gminy w drodze decyzji.
2. 6
Zwiększone stawki umorzenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 uchwały, stosuje się wyłącznie w okresie użytkowania gruntów nabytych lub dzierżawionych, począwszy od roku, w którym nastąpiło powiększenie obszaru gospodarstwa.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się, jeżeli powiększenie obszaru gruntów nastąpiło w okresie 5 lat licząc od roku następującego po roku oddania do użytku obiektów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4.
4. 7
Równowartość umorzonych kredytów, podatku gruntowego i opłat, o których mowa w § 8, obciąża budżet w dziale "rolnictwo".
§  11.
Zespoły rolników istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, nie odpowiadające warunkom określonym w § 2 ust. 1 uchwały, zachowują przysługujące im uprawnienia w zakresie terminów płatności, oprocentowania, karencji i umarzania kredytów pod warunkiem, że zespoły te wykonują działalność produkcyjną, do której zostały powołane.
§  12.
1.
Jednostkom uspołecznionej gospodarki rolnej, kooperującym z zespołami rolników lub posiadaczami indywidualnych gospodarstw rolnych, przysługują dotacje na pokrycie:
1)
wypłacanych przy zakupie zwierząt gospodarskich dodatków hodowlanych i innych dodatków, dopłat za terminową dostawę sadzeniaków ziemniaka i nasion dostarczanych kooperantom w związku z zawartymi umowami kooperacyjnymi oraz innych dopłat stosowanych przez uspołecznione jednostki skupu i kontraktacji,
2)
dopłat do kosztów usług na warunkach określonych odrębnymi przepisami.
2.
Wysokość stawek dotacji regulują odrębne przepisy.
3.
Bank Gospodarki Żywnościowej przekazuje dotacje:
1)
państwowym przedsiębiorstwom gospodarki rolnej w trybie i w terminach określonych odrębnymi przepisami,
2)
spółdzielniom oraz jednostkom organizacyjnym kółek rolniczych w terminach półrocznych, na podstawie zestawień dotacji zatwierdzonych przez właściwy wojewódzki związek.
4.
Wypłacane dotacje obciążają:
1)
z tytułu wypłat dla państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz dla spółdzielni zrzeszonych w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych - budżet centralny w części dotyczącej Ministerstwa Rolnictwa,
2)
z tytułu wypłat dla jednostek organizacyjnych kółek rolniczych - budżet centralny w części dotyczącej Centralnego Związku Kółek Rolniczych.
§  12a. 8
Przepisy § 6, § 7 ust. 2, § 8, 9 i 10 stosuje się odpowiednio do posiadaczy indywidualnych gospodarstw rolnych nie zaliczonych do gospodarstw specjalistycznych.
§  13.
Ilekroć mowa w zarządzeniu o naczelnikach gmin, rozumie się przez to również prezydentów i naczelników miast, naczelników miasta i gminy oraz naczelników dzielnic w miastach stopnia wojewódzkiego.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WARUNKI ZALICZANIA GOSPODARSTW INDYWIDUALNYCH I ZESPOŁÓW ROLNIKÓW DO GOSPODARSTW SPECJALISTYCZNYCH W OKREŚLONYCH KIERUNKACH PRODUKCJI ROŚLINNEJ

Lp. Kierunek specjalizacji w produkcji roślinnej Docelowa powierzchnia upraw, będących przedmiotem specjalizacji, objęta umowami na dostawę ziemiopłodów
Udział w powierzchni Powierzchnia objęta umowami przypadająca na:
zasiewów gospodarstwa lub zespołu gospodarstwo indywidualne zespół rolników
1 Rośliny oleiste, włókniste, buraki cukrowe, cykoria, wiklina - razem powierzchnia uprawy 30% 3 ha 9 ha
2 Tytoń lub zioła 15% 0,80 ha 2,50 ha
3 Chmiel 15% 1,50 ha 4 ha
4 Ziemniaki 25% 2 ha 6 ha
5 Kukurydza na ziarno 35% 3 ha 9 ha
6 Nasiona rolnicze 20% 2 ha 6 ha
7 Nasiona ogrodnicze i szkółkarstwo 15% 0,50 ha 2 ha
8 Owoce jagodowe i pestkowe 30% 1 ha 5 ha
9 Owoce ziarnkowe 50% 3 ha 10 ha
10 Warzywa gruntowe 30% 2 ha 5 ha
11 Warzywa i owoce - łączna powierzchnia ich uprawy 60% 2 ha 6 ha
12 Warzywa przyspieszone z inspektów i tuneli foliowych x 1.000 m2 2.500 m2
13 Warzywa szklarniowe x 600 m2 1.800 m2
14 Pieczarki x 400 m2 1.000 m2

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WARUNKI ZALICZANIA GOSPODARSTW INDYWIDUALNYCH I ZESPOŁÓW ROLNIKÓW DO GOSPODARSTW SPECJALISTYCZNYCH W OKREŚLONYCH KIERUNKACH PRODUKCJI ZWIERZĘCEJ

Lp. Rodzaj Wyszczególnienie Wielkość produkcji w skali rocznej
specjalizacji gospodarstwo indywidualne zespół rolników
1 Bydło mleczne Towarowa produkcja mleka: 3.000 l 3.000 l
- z 1 ha użytków rolnych
- na gospodarstwo, zespół 18.000 l 60.000 l
2 Bydło mleczne i młode bydło rzeźne Towarowa produkcja mleka: 2.500 l 2.500 l
- z 1 ha użytków rolnych
- na gospodarstwo, zespół 15.000 l 45.000 l
Towarowa produkcja żywca:
- z 1 ha użytków rolnych 250 kg 250 kg
- na gospodarstwo, zespół 1.500 kg 4.500 kg
3 Młode bydło rzeźne Towarowa produkcja żywca:
- z 1 ha użytków rolnych 1.000 kg 1.000 kg
- na gospodarstwo, zespół 6.000 kg 20.000 kg
4 Trzoda chlewna Towarowa produkcja żywca:
- z 1 ha użytków rolnych 800 kg 800 kg
- na gospodarstwo, zespół 4.000 kg 12.000 kg
5 Owce Towarowa produkcja z 1 ha:
- wełny 35 kg 35 kg
- żywca 250 kg 250 kg
Towarowa produkcja na gospodarstwo, zespół:
- wełny 210 kg 630 kg
- żywca 1.500 kg 4.500 kg
6 Produkcja drobiarska*) Towarowa produkcja na gospodarstwo, zespół:
- kurczęta rzeźne 60.000 kg 180.000 kg
- kaczki rzeźne 30.000 kg 90.000 kg
- indyki rzeźne 20.000 kg 60.000 kg
- gęsi rzeźne 6.000 kg 18.000 kg
- jaja spożywcze 18.000 kg 80.000 kg
7 Pasieki pszczele Liczba pni 30 szt. 100 szt.
Towarowa produkcja miodu 300 kg 1.000 kg
8 Ryby Towarowa produkcja z 1 ha lustra wody: 300 kg 400 kg
- ryby konsumpcyjnej
- narybku i kroczków 250 kg 300 kg
Uwaga 1: Dla rejonu zachowawczego polskiego bydła czerwonego w woj. nowosądeckim wielkość produkcji w skali rocznej bydła mlecznego, bydła mlecznego i młodego bydła rzeźnego oraz młodego bydła rzeźnego (lp. 1, 2 i 3) obniża się o 20%.

Uwaga 2: Przy obliczaniu produkcji towarowej dla bydła mlecznego i młodego bydła rzeźnego (lp. 2) może być stosowane przeliczenie mleka na żywiec w relacji 6 l mleka = 1 kg żywca lub 1 kg żywca = 6 l mleka. Przy obliczaniu produkcji towarowej pod lp. 5 - owce może być stosowane przeliczenie produkcji wełny na żywiec w relacji 0,1 kg wełny = 1 kg żywca lub 1 kg żywca = 0,1 kg wełny.

*) Zaliczenie ferm hodowlanych drobiu do gospodarstw specjalistycznych następuje na podstawie odrębnych kryteriów, ustalonych przez Dyrektora Naczelnego Zjednoczenia Produkcji Drobiarskiej "Poldrob" w porozumieniu z Ministerstwami Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego i Skupu.

1 § 6 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
2 § 6 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
3 § 6 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
4 § 7 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
5 § 7 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
6 § 10 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a) zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
7 § 10 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.
8 § 12a dodany przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 9 sierpnia 1976 r. (M.P.76.34.147) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 sierpnia 1976 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1976.19.88

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady tworzenia zespołów rolników indywidualnych, specjalizacji i kooperacji w rolnictwie.
Data aktu: 22/04/1976
Data ogłoszenia: 30/04/1976
Data wejścia w życie: 30/04/1976