Czy lekarze z Ukrainy mogą zakładać własne gabinety? NRL mówi zdecydowane „nie”

Lekarze z Ukrainy wciąż mogą korzystać z uproszczonego trybu dopuszczania do wykonywania zawodu, mimo protestów polskiego samorządu lekarskiego. Naczelna Rada Lekarska domaga się m.in. dokładniejszej weryfikacji kompetencji i znajomości języka medyków zza wschodniej granicy. Kolejnym krokiem jest zakładanie władnych gabinetów przez specjalistów z warunkowym prawem wykonywania zawodu. NRL nie ma wątpliwości, że nie pozwalają na to obowiązujące przepisy.

Przypomnijmy, że regulacje dotyczące warunkowego prawa wykonywania zawodu (WPWZ) zostały wprowadzone jako rozwiązania czasowe, o charakterze incydentalnym i miały służyć pilnemu wzmocnieniu zasobu kadr medycznych w związku z pandemią COVID-19. Następnie podstawą WPWZ stała się ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy przemywającym w Polsce.

Zdobycie WPWZ jest znacznie prostsze i szybsze niż nostryfikacja dyplomu. Polega na znalezieniu szpitala w Polsce chcącego zatrudnić lekarza z Ukrainy, uzyskaniu pozytywnej decyzji Ministerstwa Zdrowia (na podstawie oświadczeń i dyplomu) i wpisu do Okręgowej Izby Lekarskiej (OIL). Prawo to jest przyznawane na pięć lat z możliwością przedłużenia i wiąże się z pracą w konkretnym miejscu. Część ukraińskich lekarzy chciałoby jednak założyć własne gabinety. NRL przeanalizowała, czy WPWZ daje takie możliwości.

Ile miesięcy może trwać praca lekarza z Ukrainy pod nadzorem? - sprawdź w LEX >

Co mówią przepisy?

W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej, WPWZ nie uprawnia lekarza do wykonywania zawodu w formie indywidualnej praktyki lekarskiej. Samorząd lekarski, argumentując swoje stanowisko, sięga po analizę prawną. Przypomina, że w art. 18 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej wskazane zostały warunki, które musi spełnić lekarz ubiegający się o wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL). Zgodnie z tym przepisem dla uzyskania wpisu indywidualnej praktyki lekarskiej jest zobowiązany spełniać m.in. następujące warunki:

• posiadać prawo wykonywania zawodu;
• nie może być zawieszony wprawie wykonywania zawodu ani ograniczony w wykonywaniu określonych czynności medycznych na podstawie przepisów o zawodach; lekarza i lekarza dentysty lub przepisów o izbach lekarskich;
• nie może być ukarany karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu;
• nie może być pozbawiony możliwości wykonywania zawodu prawomocnym orzeczeniem środka karnego zakazu wykonywania zawodu albo zawieszony w wykonywaniu zawodu zastosowanym środkiem zapobiegawczym.

Takie same warunki trzeba spełnić, żeby prowadzić indywidualną praktyk lekarską w zakładzie leczniczym, np. przychodni (art. 18 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej).

Prawo wykonywania zawodu to nie samo co WPWZ

Naczelna Rada Lekarska wskazuje także, że ustawa o izbach lekarskich wyraźnie odróżnia prawo wykonywania zawodu od warunkowego prawa wykonywania zawodu. - Już z tej przyczyny należy przyjąć, że wymóg posiadania prawa wykonywania zawodu nie jest spełniony w  przypadku, gdy lekarz posiada warunkowe prawo wykonywania zawodu - argumentuje NRL.

Zdaniem samorządu lekarskiego kolejnych argumentów przemawiających za tym, że warunkowe prawo wykonywania zawodu nie może być podstawą do uzyskania wpisu praktyki lekarskiej do RPWDL dostarcza m.in. ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, która w art. 7 ust. 15 i w art. 7 ust. 16c wskazuje, że lekarz z  WPWZ jest zatrudniony w określonym podmiocie leczniczym, na  określony czas, o czym ma obowiązek poinformować ministra zdrowia.

- Pojęcie „zatrudniony” nie może oznaczać prowadzenia indywidulanej praktyki lekarskiej. Określeniu „zatrudniony” należy nadawać ogólnie przyjęte znaczenie sprowadzające się do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. W pojęciu tym nie mieści się natomiast prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej jako działalności gospodarczej - twierdzi NRL.

Rozwiązanie tylko na chwilę

Eksperci NRL przypominają, że warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza jest prawem ograniczonym. Lekarze posiadający ten rodzaj uprawniania zawodowego wykonują pracę pod nadzorem lekarza posiadającego specjalizację lub tytuł specjalisty II stopnia, przy czym wykonywanie zawodu pod nadzorem trwa przez cały pięcioletni okres posiadania warunkowego PWZ albo przez okres trzech miesięcy (w przypadku lekarzy posiadających dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu specjalisty w swoim ojczystym kraju).

- Ustawowy obowiązek wykonywania pracy pod nadzorem pozostawałby w sprzeczności z prowadzeniem indywidualnej praktyki lekarskiej, która jest formą prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, dla której nie ma nadzoru osób trzecich. W rezultacie Naczelna Rada Lekarska stwierdza, że posiadanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza nie uprawnia do wykonywania zawodu w formie indywidualnej praktyki lekarskiej - podsumowują eksperci.