Zasady i warunki pomocy Państwa dla zespołowej gospodarki w rolnictwie.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW ROLNICTWA I FINANSÓW
z dnia 30 października 1974 r.
w sprawie zasad i warunków pomocy Państwa dla zespołowej gospodarki w rolnictwie.

Na podstawie § 4 ust. 2 i § 8 ust. 3 uchwały nr 209 Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1974 r. w sprawie pomocy Państwa dla zespołowej gospodarki w rolnictwie (Monitor Polski Nr 31, poz. 185) zarządza się, co następuje:
§  1.
Jednostkom gospodarki uspołecznionej prowadzącym zespołową gospodarkę w rolnictwie zrzeszonym w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych i Centralnym Związku Kółek Rolniczych, zwanym dalej "spółdzielniami", mogą być udzielane kredyty na:
1)
nabycie gruntów rolnych i budynków - do wysokości ich wartości według cen stosowanych przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz szacunkowej wartości budowli i urządzeń, ustalonej przez rzeczoznawców,
2)
wypłacanie skumulowanej renty gruntowej na rzecz rolników przekazujących grunty do spółdzielni - do wysokości 10 tys. zł na 1 ha przeliczeniowy gruntów.
§  2.
1.
Umorzenie kredytów inwestycyjnych przysługuje z tytułu nakładów poniesionych na budowę, odbudowę, adaptację, modernizację, remont, instalowanie oraz nabycie składników majątku trwałego stanowiących własność spółdzielczą:
1)
budynków, budowli oraz urządzeń towarzyszących, pomocniczych i stanowiących wyposażenie, dróg wewnętrznych o trwałej nawierzchni, utwardzeń terenu ośrodka gospodarczego i trwałych ogrodzeń,
2)
budowli, urządzeń technicznych i instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, łącznościowych, urządzeń zaopatrzenia w wodę, sztucznego nawadniania,
3)
urządzeń melioracji półpodstawowych i szczegółowych,
4)
elektryfikacji i modernizacji urządzeń elektryfikacyjnych.

Warunkiem umorzenia kredytów jest wykorzystanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, w odniesieniu zaś do budynków inwentarskich - osiągnięcie w nich produkcji w rozmiarach i terminach określonych w dokumentacji inwestycji, a jeżeli dokumentacja danych tych nie określa - w rozmiarach i terminach uzasadnionych warunkami ekonomicznymi oraz charakterem inwestycji; naczelnik powiatu może w uzasadnionych przypadkach przedłużyć termin osiągnięcia wielkości produkcji określonej w dokumentacji.

2.
Umorzenie kredytów z tytułu nakładów poniesionych na nabycie gruntów następuje po zagospodarowaniu tych gruntów.
3.
Umorzenie kredytów z tytułu nakładów na wypłatę skumulowanej renty gruntowej może nastąpić pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy między spółdzielnią a zainteresowanym rolnikiem o przekazaniu na okres co najmniej 10 lat gruntów do spółdzielni w zamian za rentę gruntową.
4.
Podstawę do ustalenia wysokości umorzenia kredytów, przysługującego spółdzielni, stanowią w odniesieniu do:
1)
budynków i budowli - koszty określone w zatwierdzonej dokumentacji inwestycji, a do nieruchomości rolnych, budynków i budowli nabytych lub które stanowią odpłatny wkład członkowski - koszty nabycia, przy czym przepis § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio,
2)
urządzeń i wyposażenia technicznego - koszty nabycia, instalowania i montażu,
3)
wypłacanej przez spółdzielnię skumulowanej renty gruntowej - wartość tej renty w wysokości nie przekraczającej 1.000 zł na 1 ha w stosunku rocznym.
5.
Od kwoty umorzenia kredytów potrąca się:
1)
dotacje ze środków Funduszu Rozwoju Rolnictwa znajdujących się w dyspozycji Centralnego Związku Kółek Rolniczych i Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, otrzymane na budownictwo,
2)
umorzony dotychczas kredyt,
3)
wartość zużycia budynków, budowli i urządzeń zbudowanych lub nabytych przed dniem 15 marca 1972 r. w wysokości 2% w stosunku rocznym.
6.
Umorzenie kredytów z tytułu nakładów na adaptacje budynków i budowli, do których zastosowano już umorzenie kredytów, może nastąpić po upływie co najmniej 10 lat od poprzedniego umorzenia.
7.
Umorzenie kredytów z tytułu nakładów poniesionych na odbudowę, remonty i adaptację budynków, budowli i urządzeń przejętych od Państwa przysługuje spółdzielni w wysokości 80% kosztów poniesionych od dnia 1 stycznia 1968 r.
§  3.
Umorzeniu podlegają należne Państwu od spółdzielni:
1)
opłaty melioracyjne z tytułu budowy urządzeń melioracji półpodstawowych i szczegółowych wykonywanych przez Państwo na gruntach nie stanowiących własności Państwa,
2)
odpłatność z tytułu elektryfikowania przez Państwo ośrodków gospodarczych lub modernizacji istniejących urządzeń elektryfikacyjnych.

Umorzenie to obejmuje również nie spłacone opłaty i zobowiązania wymierzone przed wejściem w życie uchwały nr 209 Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1974 r. w sprawie pomocy Państwa dla zespołowej gospodarki w rolnictwie (Monitor Polski Nr 31, poz. 185). Umorzenia dokonuje naczelnik gminy.

§  4.
W razie połączenia się dwóch lub więcej spółdzielni w jedną jednostkę organizacyjną nie zamortyzowane umorzone kredyty inwestycyjne oraz udzielone dotacje o charakterze inwestycyjnym podlegają scaleniu.
§  5.
1.
Naczelnik powiatu określa na wniosek spółdzielni niezbędną liczbę pracowników inżynieryjno-technicznych, zwanych dalej "fachowcami rolnictwa", ustala wysokość dotacji na ich wynagrodzenie i przekazuje dotacje spółdzielni; wniosek powinien być uzgodniony z właściwym powiatowym (wojewódzkim) związkiem rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub z powiatowym związkiem kółek rolniczych oraz zaopiniowany przez naczelnika gminy.
2.
W okresie do dnia 30 czerwca 1975 r. naczelnik powiatu może zawierać umowy o pracę z fachowcami rolnictwa i kierować ich do pracy w spółdzielniach.
3.
Wojewoda może na wniosek wojewódzkich związków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i kółek rolniczych wprowadzić inne zasady przekazywania dotacji i zatrudniania niż określone w ust. 1 i 2.
4.
Spółdzielnie zatrudniające fachowców rolnictwa powinny zapewnić im odpowiednie warunki pracy, warunki mieszkaniowe i socjalne, a także premiowanie z tytułu realizacji zadań.
§  6.
1.
Ustala się następujące stanowiska pracy fachowców rolnictwa oraz ich zasadnicze wynagrodzenie miesięczne w wysokości:
Lp. Stanowisko Wymagane kwalifikacje Wysokość wynagrodzenia w złotych
wykształcenie w specjalnościach rolniczych staż pracy zawodowej lat
1 Kierownik produkcji rolniczej wyższe 2 2.300-3.300
średnie 4
2 Agronom

Ogrodnik

Zootechnik

Mechanizator

wyższe 1 2.100-3.000
średnie 2
3 Asystent wyższe - 1.800-2.500
średnie -
4 Stażysta wyższe - 1.600-2.100
średnie - 1.200-1.800
2.
Stanowisko kierownika produkcji może zajmować wyłącznie fachowiec rolnictwa, któremu spółdzielnia powierzyła kierowanie całością produkcji rolniczej.
3.
Fachowcom rolnictwa może być przyznany dodatek w wysokości zależnej od stopnia trudności organizacyjnych i ekonomicznych, ogólnego stanu zagospodarowania, wielkości areału, liczby ośrodków gospodarowania oraz stopnia i wymagań intensyfikacji produkcji rolnej. Dodatek ten wynosi dla:
1)
kierownika produkcji rolniczej od 400 do 800 zł,
2)
agronoma, ogrodnika, zootechnika, mechanizatora od 300 do 600 zł,
3)
asystenta od 300 do 500 zł.

Fachowcom tym przysługuje stały dodatek w wysokości 10% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, za przepracowanie łącznie co najmniej 5 lat w rolnictwie lub w jednostkach gospodarki uspołecznionej związanych z rolnictwem, usługami dla rolnictwa albo w organach administracji państwowej.

4.
Fachowcom rolnictwa może być przyznana premia z funduszu premiowego tworzonego w wysokości 20% kwoty wynagrodzeń zasadniczych (ust. 1).
5.
Fachowcom rolnictwa o szczególnie wysokich kwalifikacjach, podejmującym pracę na stanowisku kierownika produkcji rolniczej, których dotychczasowe wynagrodzenie było wyższe od wynagrodzenia określonego dla tego stanowiska w ust. 1-4, może być przyznane wynagrodzenie w wysokości wynagrodzenia dotychczas pobieranego.
6.
Warunki wynagradzania, o którym mowa w ust. 1-4, stanowią podstawę do wynagradzania fachowców rolnictwa zatrudnionych przez naczelnika powiatu (§ 5 ust. 2) oraz do ustalania wysokości dotacji.
7.
Dotacja obejmuje również równowartość składki z tytułu ubezpieczenia społecznego.
§  7.
1.
Zespoły rolników indywidualnych, zwane dalej "zespołami", mogą prowadzić działalność w zakresie produkcji rolniczej, a zwłaszcza:
1)
produkcji roślinnej,
2)
zblokowanych upraw i plantacji trwałych,
3)
gospodarki łąkowo-pastwiskowej,
4)
produkcji zwierzęcej,

jeżeli odbiorcą produkcji jest jednostka gospodarki uspołecznionej na podstawie zawartej uprzednio umowy.

2.
Zespoły mogą być organizowane również w celu:
1)
wspólnego nabycia i użytkowania maszyn rolniczych,
2)
wspólnego organizowania i świadczenia w rolnictwie usług remontowo-budowlanych i innych.
§  8.
1.
Zespołowi lub członkom zespołu mogą być udzielone obrotowe i inwestycyjne kredyty, na warunkach oprocentowania, karencji i terminów płatności stosowanych dla spółdzielni, na cele związane ze wspólną działalnością i produkcją prowadzoną przez zespół na rzecz jednostki gospodarki uspołecznionej.
2.
Umorzenie kredytów przysługuje zespołom wymienionym w § 7 ust. 1 w wysokości:
1)
40% kosztów poniesionych na wspólne budownictwo inwentarskie dla bydła, trzody chlewnej i owiec,
2)
połowy stawek umorzenia przewidzianych dla spółdzielni w odniesieniu do budownictwa wspólnych obiektów inwentarskich dla drobiu, zaopatrzenia w wodę, deszczowni, przechowalni, suszarni, produkcji i konserwacji pasz, elektryfikacji i ogrzewania,

wraz z urządzeniami towarzyszącymi, służącymi zespołowej produkcji rolniczej.

3.
Jeżeli realizowane przez zespół inwestycje wynikają z umów kooperacyjnych zawartych z uspołecznionymi jednostkami gospodarki rolnej - stawki umorzenia kredytów określone w ust. 2 zwiększa się o 10% kosztów tych inwestycji.
4.
Warunkiem umorzenia kredytów, w części proporcjonalnej do każdej terminowo spłacanej raty, jest wywiązywanie się zespołu lub członków zespołu z umów zawartych z jednostkami gospodarki uspołecznionej na dostawę produktów rolnych lub z umów kooperacyjnych. Przepis § 2 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
§  9.
W razie połączenia się dwóch lub więcej zespołów w jedną jednostkę organizacyjną stosuje się odpowiednio przepis § 4.
§  10.
1.
Umorzenia kredytów dokonuje naczelnik powiatu na wniosek:
1)
spółdzielni - zaopiniowany przez naczelnika gminy, Bank Rolny oraz właściwy powiatowy (wojewódzki) związek rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub powiatowy związek kółek rolniczych,
2)
zespołu - zaopiniowany przez naczelnika gminy oraz jednostkę gospodarki uspołecznionej, na której rzecz zespół prowadzi produkcję rolniczą.
2.
Środki finansowe na dotacje i wynagrodzenia dla fachowców rolnictwa, o których mowa w § 5 i 6, powinny być zapewnione w budżetach powiatowych rad narodowych w dziale rolnictwo.
§  11.
Przepisy dotyczące:
1)
naczelników gmin stosuje się odpowiednio do naczelników miast i gmin oraz naczelników miast nie stanowiących powiatów,
2)
powiatowych rad narodowych oraz naczelników powiatów stosuje się odpowiednio do rad narodowych, prezydentów i naczelników miast stanowiących powiaty, rad narodowych i naczelników miast i powiatów oraz do rad narodowych i naczelników dzielnic w miastach wyłączonych z województw.
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 września 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.38.218

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady i warunki pomocy Państwa dla zespołowej gospodarki w rolnictwie.
Data aktu: 30/10/1974
Data ogłoszenia: 22/11/1974
Data wejścia w życie: 22/11/1974, 01/09/1974