Rozwiązania wariantowe w projektach inwestycji.

PISMO OKÓLNE
PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI PLANOWANIA PRZY RADZIE MINISTRÓW
z dnia 24 marca 1967 r.
w sprawie rozwiązań wariantowych w projektach inwestycji.

W zarządzeniu Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 lipca 1965 r. w sprawie projektowania inwestycji (Monitor Polski Nr 45, poz. 253) wprowadzona została zasada, że w toku opracowywania dokumentacji inwestycji powinny być sporządzane opracowania wariantowe dla umożliwienia wyboru rozwiązań optymalnych. W związku z nieprawidłowościami, które występowały w dotychczasowej praktyce w tym zakresie, oraz dla określenia celu, zakresu i zasad opracowań wariantowych rozwiązań projektowych wyjaśnia się, co następuje:
1.
Istotą pracy koncepcyjnej w procesie programowania i projektowania jest uzyskanie najwłaściwszego rozwiązania dla postawionego zagadnienia, w drodze rozważania różnych możliwych rozwiązań, eliminacji rozwiązań uznanych za mniej korzystne i dokonania wyboru rozwiązania przedstawionego w skończonym opracowaniu programowym lub projektowym.
2.
Dane wyjściowe do projektowania powinny być oparte na dokonanym wyborze programowego rozwiązania optymalnego, uwzględniającego sytuację w całej branży i programy jej rekonstrukcji, najnowocześniejsze osiągnięcia naukowe, techniczne i ekonomiczne, uzyskane na świecie i w przodujących zakładach krajowych.
1)
Dane wyjściowe do projektowania powinny ustalać, jakie nie przesądzone w fazie programowania w sposób ostateczny zagadnienia i w jakim zakresie mają być opracowane wariantowo w toku sporządzania projektu wstępnego inwestycji.
2)
Zagadnienia ustalone w danych wyjściowych do projektowania, jako wymagające sporządzenia opracowań wariantowych w projekcie wstępnym, są przedmiotem zlecenia przez inwestora jednostce projektowania i dlatego są one dalej zwane zleconymi opracowaniami wariantowymi.
3.
Zlecenie projektowego opracowania wariantowego powinno dotyczyć w zasadzie wszystkich wypadków inwestycji skomplikowanych, zakres zaś i tematyka tych opracowań powinny być uzależnione od stopnia trudności i złożoności danej inwestycji.
1)
Za inwestycje skomplikowane z projektowego punktu widzenia można uważać np. inwestycje, w których proces technologiczny podlega szybkim zmianom związanym z postępem technicznym, inwestycje unikalne z punktu widzenia braku wzorów rozwiązań, inwestycje o złożonych funkcjach produkcyjnych lub usługowych, inwestycje nie występujące w masowej lub szerszej realizacji i wymagające dokonania wyboru najwłaściwszych rozwiązań, w tym konstrukcyjno-budowlanych, przestrzennych itp., dla których istnieje możliwość opracowania wariantów zasadniczo różniących się rozwiązań projektowych, których wyniki ekonomiczne nie mogą być z góry wiadome.
2)
Zakres i tematyka zleconych opracowań wariantowych powinny dotyczyć podstawowych zagadnień, mających przede wszystkim istotny wpływ na ekonomikę przedsięwzięcia inwestycyjnego, w tym zagadnień technologicznych i budowlanych oraz rozwiązań przestrzennych, i być doprowadzone jedynie do takiego stopnia szczegółowości, który umożliwia już eliminację i wybór najwłaściwszego rozwiązania spośród rozwiązań porównywanych.
3)
Nie należy zlecać projektowych opracowań wariantowych dla inwestycji prostych, występujących często w realizacji, charakteryzujących się rozwiązaniami wypróbowanymi i często powtarzanymi. Wyjątki w tym zakresie mogą dotyczyć szczególnie uzasadnionych wypadków.
4)
Zlecone opracowania wariantowe dotyczące koncepcji rozwiązań węzłowych zagadnień - w celu ustalenia generalnej koncepcji rozwiązania inwestycji - powinny być sporządzane w ramach prac studialnych w początkowej fazie prac nad projektem wstępnym inwestycji. Zgodnie z ustaleniami § 15 ust. 3 zarządzenia Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 lipca 1965 r. w sprawie projektowania inwestycji, jednostka projektowania ma prawo przedstawić warianty tych koncepcyjnych rozwiązań do rozpatrzenia i decyzji inwestora w toku prac nad projektem wstępnym.
4.
Przedmiotem zleconych opracowań wariantowych mogą być również zagadnienia, co do których konieczność wariantowego opracowania ujawniła się w czasie sporządzania projektu wstępnego inwestycji. Jednostka projektowania może w toku sporządzania projektu inwestycji wystąpić do inwestora z inicjatywą opracowania dodatkowych rozwiązań wariantowych, uzasadniając celowość ich wykonania przewidywanymi efektami. Decyzję w sprawie wykonania zaproponowanych przez jednostkę projektowania opracowań wariantowych podejmuje inwestor, udzielając - w razie wyrażenia zgody - dodatkowego zlecenia na ich opracowanie.
5.
W każdym projekcie wstępnym, jak też w każdym opracowaniu wariantowym należy podać uzasadnienie rozwiązania przyjętego w zakończonym opracowaniu projektowym w porównaniu z rozwiązaniami eliminowanymi. W odróżnieniu od rozważań projektowych różnych możliwych rozwiązań, które obowiązany jest przeprowadzać projektant w ramach prac koncepcyjnych, jednakże bez obowiązku pełnego przedstawienia inwestorowi opracowań dotyczących wyeliminowanych wariantów, warianty zlecone muszą być opracowane w formie umożliwiającej inwestorowi dokonanie pełnego ich porównania.
6.
Opracowania wariantowe wykonywane na zlecenie inwestora powinny mieć formę rysunkowych, szkicowych rozwiązań koncepcyjnych z niezbędnym opisem technicznym i ujmować elementy nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych różniące je od rozwiązań bazowych lub innych rozwiązań wariantowych oraz zestawienie wskaźników techniczno-ekonomicznych charakteryzujących porównane opracowania wariantowe. Decyzję o wyborze wariantu rozwiązania podejmuje zgodnie z obowiązującymi przepisami organ uprawniony do zatwierdzenia projektu wstępnego inwestycji.
7.
W decyzji zatwierdzającej projekt wstępny inwestycji może być również ustalona potrzeba i tematyka opracowań wariantowych, jakie jednostka projektowania wykona w toku sporządzania projektu technicznego inwestycji. Inicjatywa w tej sprawie może wyjść również od jednostki projektowania. Wykonywane w ramach projektu technicznego inwestycji opracowania wariantowe nie mogą pogarszać ekonomiki przedsięwzięcia inwestycyjnego, określonej w zatwierdzonym projekcie wstępnym. Dokonanie wyboru rozwiązania powinno być uzasadnione przez jednostkę projektowania porównaniem korzyści w stosunku do wyeliminowanych rozwiązań. Decyzję w sprawie wyboru rozwiązania spośród rozwiązań wariantowych opracowanych w stadium projektu technicznego podejmuje rada techniczna jednostki projektowania przy udziale przedstawiciela inwestora i generalnego wykonawcy.
8.
W razie wystąpienia przez jednostkę projektowania z inicjatywą dotyczącą wykonania dodatkowego opracowania wariantowego i nieotrzymania od inwestora zlecenia na takie opracowanie, jednostka projektowania może podjąć opracowanie tego rozwiązania na własne ryzyko. Mimo braku zlecenia koszt wykonania takiego wariantowego opracowania powinien być pokryty przez inwestora w tym wypadku, gdy opracowanie wariantowe podjęte na ryzyko jednostki projektowania przedstawia rozwiązanie korzystniejsze z punktu widzenia efektów techniczno-ekonomicznych od rozwiązania wynikającego z danych wyjściowych lub zatwierdzonego projektu wstępnego i w związku z tym rozwiązanie to zostanie przyjęte przez inwestora do realizacji. Jeśli natomiast inwestor nie przyjmie opracowania wariantowego, wykonanego z inicjatywy i na ryzyko jednostki projektowania, wówczas koszt tego opracowania ponosi jednostka projektowania. W wypadkach spornych, związanych z oceną walorów przedstawionego przez jednostkę projektowania opracowania wariantowego, wykonanego na ryzyko jednostki projektowania, o wykorzystaniu tego opracowania i pokryciu kosztów jego wykonania powinien decydować organ nadrzędny inwestora w porozumieniu z organem nadrzędnym jednostki projektowania.
9.
Jedną z form uzyskania rozwiązań wariantowych są konkursy. Dotychczas stosowano je najczęściej w dziedzinie urbanistyki i architektury. Należy w trybie obowiązujących przepisów w znacznie szerszym niż dotychczas zakresie stosować konkursy, zwłaszcza zamknięte, w odniesieniu do inwestycji produkcyjnych. Jednostki właściwe do przeprowadzania konkursów powinny zapewnić w nich udział wysoko kwalifikowanych specjalistów z biur projektów, zakładów produkcyjnych, wyższych uczelni i instytutów.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1967.23.110

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Rozwiązania wariantowe w projektach inwestycji.
Data aktu: 24/03/1967
Data ogłoszenia: 24/04/1967
Data wejścia w życie: 24/04/1967