Zasady finansowania inwestycji organizacji spółdzielczych.

UCHWAŁA Nr 162
RADY MINISTRÓW
z dnia 25 kwietnia 1963 r.
w sprawie zasad finansowania inwestycji i kapitalnych remontów organizacji spółdzielczych.

Na podstawie art. 58 § 2 oraz art. 178 § 1 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Inwestycje bez względu na ich rodzaj i środki, z których są finansowane, mogą być rozpoczynane i realizowane na podstawie planów rzeczowo-finansowych przyjętych przez bank do finansowania.
2.
Zakres nakładów inwestycyjnych obejmowanych jednym zadaniem inwestycyjnym, jak też układ planów rzeczowo-finansowych sporządzanych dla zadania inwestycyjnego określają instrukcje o opracowaniu narodowych planów gospodarczych.
§  2.
1.
Banki podejmują finansowanie inwestycji po stwierdzeniu:
1)
posiadania przez spółdzielnię limitu nakładów,
2)
celowości i efektywności podejmowanych zamierzeń,
3)
należytego przygotowania inwestycji do realizacji,
4)
możliwości wykonania inwestycji w zaplanowanych terminach zgodnie z cyklami ustalonymi w dokumentacji projektowo-kosztorysowej,
5)
zapewnienia odpowiednich środków finansowych.
2.
Poza nakładami określonymi dyrektywnie w narodowym planie gospodarczym organizacje spółdzielcze mogą podejmować inwestycje:
1)
szybko rentujące się, związane przede wszystkim z realizacją postępu technicznego i ekonomicznego oraz rozwojem produkcji eksportowej lub zastępującej import, jak też inwestycje zmierzające do zwiększenia poszukiwanej produkcji rynkowej i usług dla ludności, których efekt gospodarczy, obliczony zgodnie z instrukcją Komisji Planowania przy Radzie Ministrów w sprawie efektywności mniejszych inwestycji oraz przedsięwzięć techniczno-organizacyjnych, zapewnia zwrot nakładów w okresie do lat 3 od daty oddania inwestycji do użytku,
2)
polegające na odpłatnym nabyciu środków trwałych od poprzednich ich użytkowników oraz nabyciu maszyn i urządzeń zakupionych ze środków inwestycyjnych przez innych inwestorów, lecz przez nich nie zagospodarowanych; dotyczy to również kosztów montażu nabytych w ten sposób maszyn i urządzeń,
3)
polegające na budowie i wyposażeniu punktów skupu mleka w jednostkach zrzeszonych w Związku Spółdzielni Mleczarskich, wykonywane systemem gospodarczym przy udziale opłat ludności wiejskiej, jak również wyposażeniu punktów inseminacyjnych przy zlewniach mleka oraz zakupie sprzętu i urządzeń potrzebnych do prac poradnictwa budowlano-żywieniowego ze środków własnych,
4)
związane z rehabilitacją zawodową i leczniczą inwalidów, prowadzone przez Związek Spółdzielni Inwalidów i jednostki w nim zrzeszone w ramach środków pochodzących z dotacji budżetu Państwa, określonej w § 5 uchwały nr 349 Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1959 r. w sprawie rozwoju spółdzielczości inwalidzkiej.
3.
Inwestycje wymienione w ust. 2 pkt 1 mogą być realizowane jedynie w razie uzyskania na ten cel kredytu bankowego. Bank może wyrazić zgodę na zużycie zamiast kredytu bankowego środków na inwestycje posiadanych przez spółdzielnie.
4.
Na inwestycje wymienione w ust. 2 pkt 1 bank może udzielać kredytów w granicach określonych przez Ministra Finansów, pod warunkiem że:
1)
wartość kosztorysowa inwestycji nie przekroczy 1 mln zł,
2)
realizacja inwestycji polega głównie na nabyciu maszyn i urządzeń oraz ich montażu, a wartość robót budowlanych nie przekracza 15% kosztu inwestycji,
3)
cykl realizacji nie przekracza 12 miesięcy.

Spłata kredytu bankowego powinna nastąpić najpóźniej w okresie 3 lat. Prezes Narodowego Banku Polskiego (dyrektorzy naczelni Banku Inwestycyjnego i Banku Rolnego) lub działający z jego upoważnienia dyrektor oddziału wojewódzkiego może wyrazić zgodę na sfinansowanie inwestycji o koszcie przekraczającym 1 mln zł oraz na wyższy udział w koszcie inwestycji robót budowlanych, nie przekraczający jednak 30% kosztu inwestycji. Inwestycje związane z produkcją eksportową lub zastępującą import banki mogą przejąć do finansowania, jeśli okres zwrotu nakładów przekracza 3 lata, lecz nie przekracza 5 lat, pod warunkiem, że celowość inwestycji oraz jej efektywność dewizowa zostały potwierdzone przez właściwą centralę handlu zagranicznego.

5.
Inwestycje rozpoczęte przed 1 stycznia 1964 r. na podstawie uchwały nr 53 Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1962 r. w sprawie zasad realizacji inwestycji szybko rentujących się, związanych z postępem technicznym lub rozwojem produkcji eksportowej albo zastępującej import, oraz innych drobnych inwestycji nie objętych narodowym planem gospodarczym, a także niektórych kapitalnych remontów (Monitor Polski Nr 19, poz. 79), mogą być kontynuowane aż do ich zakończenia ze środków przewidzianych przy przyjmowaniu tych inwestycji do finansowania.
6.
Minister Finansów w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów może w toku realizacji rocznych planów, zależnie od możliwości wykonawczych i postępu realizacji planu inwestycyjnego, rozszerzyć rodzaje inwestycji podejmowanych na podstawie ust. 2.
7.
Stwierdzenie przez bank celowości i efektywności podejmowanych zamierzeń w zakresie inwestycji koordynowanych przez właściwe zjednoczenie wiodące następuje po zapoznaniu się z opinią zjednoczenia wiodącego, przedstawioną bankowi przez spółdzielnię wraz z planem rzeczowo-finansowym.
8.
W razie różnicy zdań między spółdzielnią a bankiem co do celowości lub efektywności realizowanej inwestycji decyzję wydaje prezes (dyrektor) jednostki bezpośrednio nadrzędnej, po porozumieniu się z dyrektorem oddziału wojewódzkiego banku finansującego inwestycje.
9.
Warunkiem podjęcia przez bank finansowania inwestycji polegających na budownictwie jest ponadto posiadanie przez inwestora dokumentacji projektowo-kosztorysowej w zakresie określonym odrębnymi przepisami.
§  3.
1.
Spółdzielnie są obowiązane złożyć w banku zatwierdzony plan techniczno-ekonomiczny wraz z rocznym planem sfinansowania inwestycji.
2.
Banki są również upoważnione do żądania przedstawienia im innych dokumentów niezbędnych do finansowania i kontroli inwestycji, a w szczególności opinii właściwego zjednoczenia wiodącego co do celowości inwestycji.
3.
Zaplanowane w rocznym planie sfinansowania inwestycji środki własne łącznie z przyznanymi środkami z funduszów scentralizowanych mogą być wydatkowane na inwestycje realizowane w granicach limitu nakładów. Dalsze środki mogą być zużywane wyłącznie na inwestycje dopuszczone do realizacji poza narodowym planem gospodarczym.
4.
Do czasu zatwierdzenia planu techniczno-ekonomicznego banki finansują inwestycje kontynuowane oraz przyjmują do finansowania inwestycje nowo rozpoczynane w granicach posiadanych przez spółdzielnię nie zaangażowanych środków, jeśli spółdzielnia przedstawi bankowi oświadczenie jednostki nadrzędnej, że na daną inwestycję zostanie przyznany limit nakładów.
5.
Wojewódzkie i centralne związki spółdzielcze składają projekty planów sfinansowania inwestycji we właściwym banku w terminach ustalonych dla opracowania projektu budżetu. W tychże terminach centralne związki spółdzielcze składają również zbiorczy plan sfinansowania inwestycji w Ministerstwie Finansów.
§  4.
1.
W razie stwierdzenia na skutek ujawnienia nowych okoliczności, że wykonywana inwestycja jest niecelowa, bank jest uprawniony do postawienia wniosku o zaniechanie dalszej realizacji inwestycji. Odpowiednie wnioski banki kierują do:
1)
prezesa właściwej centrali spółdzielczej - w odniesieniu do inwestycji polegających na budowie i rozbudowie zakładów,
2)
prezesa (dyrektora) jednostki bezpośrednio nadrzędnej - w odniesieniu do pozostałych inwestycji.
2.
W ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, prezes właściwej centrali spółdzielczej lub prezes (dyrektor) jednostki bezpośrednio nadrzędnej wydaje decyzję o wstrzymaniu realizacji inwestycji lub jej dalszej realizacji. Brak decyzji w ustalonym terminie jest równoznaczny z wydaniem decyzji o wstrzymaniu realizacji inwestycji.
3.
Bank po otrzymaniu decyzji o dalszej realizacji inwestycji, nie wstrzymując finansowania inwestycji, może przedstawić sprawę:
1)
Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministrowi Finansów - w zakresie inwestycji, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
2)
prezesowi właściwej centrali spółdzielczej - w zakresie inwestycji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
W razie stwierdzenia, że sposób realizacji inwestycji może spowodować straty, bank uprawniony jest wezwać inwestora do usunięcia w terminie 30-dniowym stwierdzonych nieprawidłowości, zawiadamiając o tym wykonawcę robót budowlano-montażowych, a ponadto organy wymienione w ust. 1.
5.
Jeżeli w wyznaczonym przez bank terminie nie zostaną przedsięwzięte środki organizacyjne w celu usunięcia nieprawidłowości, bank ma prawo wstrzymać finansowanie inwestycji. Ponowne podjęcie przez bank finansowania może nastąpić tylko na podstawie decyzji organów wymienionych w ust. 1. Przepisy ust. 3 mają w tym wypadku zastosowanie.
6.
Przedsiębiorstwa budowlano-montażowe z chwilą otrzymania z banku zawiadomienia o wstrzymaniu finansowania inwestycji obowiązane są przerwać dalszą realizację robót. Roboty budowlano-montażowe wykonane po tym terminie mogą być opłacane jedynie w zakresie wynikającym z konieczności likwidacji i zabezpieczenia robót oraz zgromadzonych materiałów. Nie pozbawia to przedsiębiorstwa wykonującego roboty prawa do żądania od inwestora odszkodowania na zasadach ogólnych.
§  5.
1.
Inwestycje produkcyjne i remonty kapitalne spółdzielni finansowane są ze środków funduszu inwestycyjno-remontowego wyodrębnionego w bilansie oraz ewentualnie z udzielonych pożyczek z funduszu rozwoju i innych funduszów scentralizowanych, akumulowanych na odrębnym rachunku bankowym, i z kredytów bankowych.
2.
Inwestycje socjalno-kulturalne finansowane są ze środków funduszu socjalnego oraz innych źródeł określonych przepisami szczegółowymi, zakumulowanych na ten cel na specjalnym rachunku bankowym.
§  6.
1.
Spółdzielnie tworzą fundusz inwestycyjno-remontowy:
1)
z odpisów amortyzacyjnych na wymianę i na kapitalne remonty,
2)
z części czystej nadwyżki,
3)
z dochodów uzyskanych ze sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, po potrąceniu kosztów sprzedaży lub likwidacji,
4)
z nadwyżki funduszów własnych i zrównanych z własnymi ponad ustalony normatyw środków obrotowych,
5)
z odszkodowań ubezpieczeniowych uzyskanych za szkody w środkach trwałych,
6)
z odsetek od oprocentowanych środków inwestycyjnych na rachunkach bankowych,
7)
z innych źródeł określonych odrębnymi przepisami.
2.
Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu inwestycyjno-remontowego przechodzą na rok następny.
3.
Na inwestycje socjalno-kulturalne mogą być przeznaczone środki pochodzące z funduszów gromadzonych na cele socjalno-bytowe, kulturalne, oświatowe i szkoleniowe, określone przepisami szczegółowymi.
4.
Przelewy amortyzacji powinny być dokonywane co miesiąc, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, w wysokości rzeczywistych odpisów amortyzacyjnych, określonych w uchwale nr 534 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1961 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych (Monitor Polski z 1961 r. Nr 97, poz. 408, z 1963 r. Nr 10, poz. 48 oraz z 1964 r. Nr 21, poz. 94 i Nr 73, poz. 341).
5.
Przelewy części czystej nadwyżki na inwestycje dokonywane są na podstawie przyjętego przez radę nadzorczą rocznego sprawozdania finansowego, w ciągu 30 dni od powzięcia przez walne zgromadzenie członków spółdzielni uchwały o podziale czystej nadwyżki bilansowej. W razie ustalenia wstępnego (zaliczkowego) podziału czystej nadwyżki, przelewy części czystej nadwyżki na inwestycje dokonywane są w terminie do końca okresu, za który następuje wstępny podział.
§  7.
1.
W razie braku środków na sfinansowanie inwestycji, bank może udzielać kredytów na całość zadania inwestycyjnego, z podziałem na kwoty roczne.
2.
Na przyjęte do finansowania inwestycje polegające na zakupie maszyn, urządzeń i inwentarza bank może udzielić kredytu płatnego w okresie do lat 5. Na inwestycje polegające na budownictwie kredyt bankowy może być udzielony do lat 20, licząc od planowanego terminu oddania inwestycji do użytku.
3.
Szczegółowe zasady oraz warunki udzielania i spłaty kredytów ustala Prezes Narodowego Banku Polskiego, a w odniesieniu do spółdzielni budowlanych - Naczelny Dyrektor Banku Inwestycyjnego.
4.
Udzielone kredyty wraz z wszelkimi odsetkami (w tym również od zadłużenia przeterminowanego) podlegają spłacie ze środków funduszu inwestycyjno-remontowego, a w razie braku środków na rachunku tego funduszu - z rachunku rozliczeniowego spółdzielni.
5.
Poza kredytami, o których mowa w ust. 1, bank może udzielać antycypacyjnych kredytów na poczet środków własnych planowanych do zakumulowania na funduszach inwestycyjno-remontowych spółdzielni do końca roku.
§  8.
1.
Bank opłaca dokumenty rozliczeniowe dotyczące inwestycji i kapitalnych remontów spółdzielni przyjętych do finansowania, do wysokości środków zakumulowanych na rachunku bankowym środków na inwestycje i kapitalne remonty, o których mowa w § 5 ust. 1, w granicach łącznej wartości planów rzeczowo-finansowych przyjętych do finansowania.
2.
W razie niewystarczalności środków na inwestycje na rachunku bankowym lub przekroczenia granicy określonej w ust. 1, bank pokrywa żądania zapłaty w ciężar rachunku rozliczeniowego spółdzielni.
3.
Refundacja środków obrotowych wydatkowanych na pokrycie przekroczenia ogólnej kwoty przyjętych przez bank do finansowania planów rzeczowo-finansowych może nastąpić ze środków inwestycyjnych za zgodą prezesa (dyrektora) jednostki bezpośrednio nadrzędnej, z tym że w zakresie inwestycji objętych limitem nakładów może to nastąpić w granicach limitu nakładów, o którym mowa w § 3 ust. 3. Środki obrotowe nie zrefundowane z funduszu inwestycyjno-remontowego do końca roku kalendarzowego pokrywane są z czystej nadwyżki, a w razie braku czystej nadwyżki - w ciężar funduszu zasobowego.
4.
Dokumenty rozliczeniowe dotyczące inwestycji nie objętych przyjętymi przez bank planami rzeczowo-finansowymi podlegają pokryciu ze środków obrotowych spółdzielni. Dokonane z tego tytułu wydatki podlegają do końca następnego roku odpisaniu na zmniejszenie czystej nadwyżki, a w razie braku czystej nadwyżki w ciężar funduszu zasobowego.
§  9.
1.
Koszty opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla inwestycji mogą być przez spółdzielnie pokrywane ze środków zakumulowanych na rachunku bankowym na inwestycje przed przyjęciem przez bank planów rzeczowo-finansowych odpowiednich inwestycji. W razie braku środków na ten cel na rachunku bankowym, spółdzielnia może wstępnie pokryć koszty dokumentacji projektowo-kosztorysowej ze środków obrotowych. Nakłady poniesione na opracowanie dokumentacji inwestycji nie wykorzystanej w okresie lat 2 od jej zakończenia podlegają odpisaniu w ciężar strat spółdzielni.
2.
Spółdzielnie realizujące roboty inwestycyjne systemem gospodarczym finansują wstępne koszty robót ze środków obrotowych. Refundacja środków obrotowych ze środków inwestycyjnych powinna nastąpić niezwłocznie po zakończeniu i rozliczeniu roboty.
§  10.
1.
Zwroty środków inwestycyjnych wpływają na rachunki, z których środki te zostały podjęte.
2.
Wpływy z tytułu upłynnienia aktywów inwestycyjnych odprowadzane są na właściwe rachunki finansowania inwestycji.
§  11.
Wszelkie umowy, zlecenia, faktury i inne dokumenty rozliczeniowe dotyczące inwestycji powinny zawierać szczegółowe określenie rachunku bankowego, z którego ma nastąpić zapłata, a ponadto określać rodzaj inwestycji.
§  12.
W odniesieniu do finansowania inwestycji związków spółdzielczych mają odpowiednie zastosowanie przepisy zawarte w §§ 1-11.
§  13.
Upoważnia się Ministra Finansów do ustalenia, w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, na wniosek zainteresowanych organizacji spółdzielczych, odmiennych zasad ewidencji funduszu inwestycyjno-remontowego oraz finansowania kapitalnych remontów.
§  14.
Przepisy niniejszej uchwały nie dotyczą rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni budownictwa mieszkaniowego w zakresie inwestycji mieszkaniowych.
§  15.
Tracą moc dotychczasowe przepisy w sprawach unormowanych niniejszą uchwałą, a w szczególności uchwała nr 127 Prezydium Rządu z dnia 27 marca 1954 r. w sprawie zasad spłaty kredytów długoterminowych udzielonych jednostkom spółdzielczym na finansowanie działalności inwestycyjnej (Monitor Polski Nr A-32, poz. 465).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1966.62.299 t.j.

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady finansowania inwestycji organizacji spółdzielczych.
Data aktu: 25/04/1963
Data ogłoszenia: 09/11/1966
Data wejścia w życie: 01/06/1963