Typy aptek, zakres ich czynności, lokale i wyposażenie.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 22 lutego 1956 r.
w sprawie typów aptek, zakresu ich czynności, lokali i wyposażenia.

Na podstawie art. 3 ust. 3 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o aptekach (Dz. U. Nr 1, poz. 2) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustala się:
1)
5 rodzajów aptek otwartych:
a)
apteki społeczne I i II typu,
b)
punkty apteczne I, II i III typu,
2)
3 rodzaje aptek zakładowych:
a)
apteki szpitalne (sanatoryjne),
b)
apteki kolejowe I i II typu,
c)
zakładowe punkty apteczne.

Apteki otwarte.

§  2.
Do zadań aptek społecznych I i II typu należy wykonywanie czynności określonych w art. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o aptekach (Dz. U. Nr 1, poz. 2).
§  3.
1.
Do zadań punktów aptecznych I i II typu należy:
1)
zaopatrywanie w leki gotowe w opakowaniach fabrycznych bądź w fasunkach hurtowni lub apteki macierzystej, nie zawierające trucizn ani środków odurzających, z wyjątkiem Guttae Inoziemcovi i Tinctura Valerianae aetherae, w fasunkach do 20 g,
2)
sprzedaż materiałów opatrunkowych, odżywek, środków służących do zwalczania szkodników i pasożytów oraz środków służących do celów dezynfekcyjnych i higienicznych.
2.
W punkcie aptecznym I typu wolno ponadto rozfasowywać leki w postaci tabletek.
3.
W punkcie aptecznym I lub II typu, w którym jest zatrudniony magister farmacji posiadający prawo samodzielnego wykonywania czynności fachowych, prowizor farmacji, aptekarz aprobowany, pomocnik aptekarski lub asystent apteczny, mogą być wprowadzane do obrotu wszelkie leki gotowe i artykuły sanitarne.
§  4.
Do zadań punktów aptecznych III typu należy skup i sprzedaż niektórych leków gotowych, produkowanych za granicą.
§  5.
1.
Lokal apteki społecznej I typu powinien składać się co najmniej z następujących pomieszczeń:
1)
izba ekspedycyjna,
2)
izba recepturowa,
3)
magazyn leków,
4)
laboratorium galenowe i badań kontrolnych,
5)
zmywalnia szkła,
6)
piwnica i pomieszczenia do przechowywania materiałów łatwopalnych,
7)
pokój kierownika apteki wraz z dyżurką,
8)
ustęp i umywalnia.
2.
W izbie ekspedycyjnej powinno znajdować się wejście dla publiczności, prowadzące bezpośrednio z ulicy. Przy wejściu dla publiczności powinien być umieszczony dzwonek.
3.
Izba ekspedycyjna i izba recepturowa mogą znajdować się we wspólnym pomieszczeniu.
§  6.
1.
Lokal apteki społecznej II typu powinien składać się co najmniej z następujących pomieszczeń:
1)
izba ekspedycyjna wraz z izbą recepturową,
2)
magazyn leków,
3)
zmywalnia szkła,
4)
piwnica,
5)
ustęp i umywalnia.
2.
Przepis § 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
§  7.
Lokal punktu aptecznego I kategorii powinien składać się co najmniej z jednej samodzielnej izby z wejściem dla publiczności, prowadzącym bezpośrednio z ulicy.
§  8.
Punkt apteczny II typu powinien mieścić się w lokalu ośrodka zdrowia bądź przychodni rejonowej, w osobnym pomieszczeniu bądź w izbie zabiegowej.
§  9.
Lokal punktu aptecznego III typu powinien składać się co najmniej z dwóch pomieszczeń:
1)
izba ekspedycyjna z wejściem dla publiczności, prowadzącym bezpośrednio z ulicy,
2)
magazyn leków.
§  10.
W aptece społecznej I typu powinny znajdować się co najmniej:

A) następujące sprzęty:

1)
stół ekspedycyjny,
2)
stoły recepturowe (łoża) do przyrządzania leków recepturowych o liczbie stanowisk odpowiadającej liczbie osób równocześnie pracujących przy tych stołach,
3)
regały na naczynia,
4)
szafy z półkami i szufladami do przechowywania środków farmaceutycznych, z wyjątkiem trucizn oraz środków odurzających i silnie działających,
5)
oddzielne szafy zamykane na klucz i oznaczone w sposób trwały:
a)
literą "A" - do przechowywania trucizn,
b)
literą "B" - do przechowywania środków silnie działających,
c)
napisem "Narcotica" - do przechowywania środków odurzających;

B) przyrządy niezbędne do przyrządzania leków, a w szczególności:

1)
aparat destylacyjny,
2)
sterylizator do wyjaławiania leków,
3)
naczynie do wyjaławiania szkła aptecznego,
4)
aparat do przyrządzania odwarów i naparów,
5)
przyrząd do wyrobu czopków,
6)
przyrząd do wyrobu pigułek wraz z kompletem noży,
7)
prasa apteczna,
8)
perkolator,
9)
komplet sit,
10)
moździerze porcelanowe i szklane,
11)
lejki, menzurki, zlewki, elermajerki itp.,
12)
ramy do cedzideł,
13)
łaźnia wodna,
14)
waga Berangera,
15)
przy każdym stanowisku przy stole recepturowym:
a)
waga precyzyjna do proszków nośności do 50 g na pudełku bądź na podstawce drewnianej z urządzeniem do zatrzymywania,
b)
waga apteczna do mikstur nośności do 1 kg na pudełku bądź podstawce drewnianej,
c)
komplet odważników od 1 g do 1000 g oraz
d)
komplet odważników od 0,01 g do 0,5 g,
16)
waga analityczna,
17)
przyrządy potrzebne do wykonywania analiz w aptece;

C) odczynniki do analiz ilościowych i jakościowych;

D) naczynia do przechowywania środków farmaceutycznych i odczynników, sporządzone z materiałów odpowiadających wymaganiom obowiązującej farmakopei;

E) następujące teksty przepisów i książki:

1)
urzędowy spis leków oraz inne obowiązujące wykazy środków farmaceutycznych,
2)
obowiązująca farmakopea,
3)
podręcznik chemii nieorganicznej, chemii organicznej, chemii farmaceutycznej, farmakognozji, analizy jakościowej i ilościowej oraz farmakologii, a także prasa fachowa,
4)
książka przychodu i rozchodu środków odurzających,
5)
książka przychodu i rozchodu spirytusu.
§  11.
W aptece społecznej II typu powinny znajdować się co najmniej:

A) stół recepturowy oraz sprzęty wymienione w § 10 lit. A pkt 1 i 3-5;

B) przyrządy wymienione w § 10 lit. B pkt 1, 3-6, 9-15 i 17;

C) odczynniki do analizy jakościowej;

D) naczynia wymienione w § 10 lit. D;

E) teksty przepisów i książki wymienione w § 10 lit. E.

§  12.
W punkcie aptecznym I i III typu powinien znajdować się co najmniej stół ekspedycyjny, odpowiednia ilość szaf i regałów oraz kasetka do przechowywania pieniędzy.
§  13.
W punkcie aptecznym II typu powinna znajdować się szafa na leki.

Apteki zakładowe.

§  14.
Do zadań apteki szpitalnej (sanatoryjnej) należy zaopatrywanie osób leczonych w szpitalu (sanatorium) w leki gotowe i recepturowe, artykuły sanitarne oraz płyny iniekcyjne.
§  15.
Do zadań apteki kolejowej należy zaopatrywanie w leki gotowe i recepturowe oraz artykuły sanitarne osób uprawnionych do świadczeń w ramach kolejowej służby zdrowia.
§  16.
1.
Do zadań zakładowego punktu aptecznego należy zaopatrywanie w leki gotowe, nie zawierające w swym składzie trucizn i środków odurzających, z wyjątkiem Guttae Inoziemcovi i Tinctura Valerianae aetherae, oraz zaopatrywanie w artykuły sanitarne.
2.
Przepis § 3 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
§  17.
Lokal apteki szpitalnej (sanatoryjnej) powinien składać się co najmniej z następujących pomieszczeń:
1)
izba ekspedycyjna wraz z izbą recepturową,
2)
magazyn leków oraz wydzielony magazyn do przechowywania opatrunków,
3)
laboratorium galenowe,
4)
laboratorium analityczne,
5)
pomieszczenie do przygotowywania płynów iniekcyjnych,
6)
zmywalnia szkła,
7)
piwnica i pomieszczenie do przechowywania materiałów łatwopalnych,
8)
pokój kierownika,
9)
ustęp i umywalnia.
§  18.
Lokal apteki kolejowej I typu powinien odpowiadać warunkom określonym w § 5, a apteki kolejowej II typu - warunkom określonym w § 6.
§  19.
Lokal zakładowego punktu aptecznego powinien składać się co najmniej z dwóch izb:
1)
magazyn leków,
2)
izba ekspedycyjna.
§  20.
W aptece szpitalnej (sanatoryjnej) powinny znajdować się co najmniej:

A) sprzęty wymienione w § 10 lit. A, a ponadto lodówka i regał na leki przygotowane do ekspedycji;

B) przyrządy wymienione w § 10 lit B pkt 1, 3-17 oraz sterylizator do wyjaławiania szkła aptecznego;

C) odczynniki wymienione w § 10 lit. C;

D) naczynia wymienione w § 10 lit. D;

E)

teksty przepisów i książki wymienione w § 10 lit. E;

F) następujące przyrządy i sprzęty, przeznaczone do przygotowywania płynów iniekcyjnych:

1)
elektryczny aparat destylacyjny,
2)
autoklaw,
3)
stół ze szklaną płytą,
4)
szafa na naczynia laboratoryjne.
§  21.
Wyposażenie apteki kolejowej I typu powinno odpowiadać warunkom określonym w § 10, a apteki kolejowej II typu - warunkom określonym w § 11.
§  22.
W zakładowym punkcie aptecznym powinny znajdować się: szafy, stół, lodówka, obowiązująca farmakopea, urzędowy spis leków i prasa fachowa.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  23.
Wydział zdrowia prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Zarząd Służby Zdrowia w m.st. Warszawie, m. Łodzi), uprawniony na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o aptekach do stwierdzenia, że lokal apteki odpowiada warunkom określonym w niniejszym zarządzeniu, może w przypadkach uzasadnionych czynić odstępstwa od wymagań przewidzianych w § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, §§ 10, 11, 17, 18, 20 i 21.
§  24.
Lokale i wyposażenie aptek czynnych w dniu wejścia w życie niniejszego zarządzenia powinny być dostosowane do wymagań określonych w tym zarządzeniu w terminie do dnia 31 grudnia 1960 r.
§  25.
Uchyla się zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 listopada 1951 r. w sprawie typów aptek otwartych, zakresu ich czynności i wyposażenia (Monitor Polski z 1951 r. Nr A-100, poz. 1475 i z 1953 r. Nr A-16, poz. 233).
§  26.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.18.254

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Typy aptek, zakres ich czynności, lokale i wyposażenie.
Data aktu: 22/02/1956
Data ogłoszenia: 07/03/1956
Data wejścia w życie: 07/03/1956