Wytyczne EBC/2026/1 (2026/689) zmieniające wytyczne (UE) 2015/510 w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60)
WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2026/689z dnia 22 stycznia 2026 r.zmieniające wytyczne (UE) 2015/510 w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60) (EBC/2026/1)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze,
uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w szczególności art. 3 ust. 1 tiret pierwsze, art. 9 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 3 i art. 18 ust. 2 oraz art. 20 akapit pierwszy,
(1) Osiągnięcie wspólnej polityki pieniężnej wymaga zdefiniowania narzędzi, instrumentów i procedur stosowanych przez Eurosystem obejmujący Europejski Bank Centralny (EBC) oraz krajowe banki centralne państw członkowskich, których walutą jest euro (zwane dalej "KBC"), tak aby umożliwić prowadzenie takiej polityki w jednolity sposób we wszystkich państwach członkowskich, których walutą jest euro.
(2) 29 listopada 2024 r. Rada Prezesów podjęła decyzję w sprawie określonych środków mających na celu wspieranie
większej harmonizacji zasad Eurosystemu dotyczących zabezpieczeń. Po pierwsze, niektóre rodzaje aktywów akceptowane na podstawie zasad tymczasowych powinny zostać włączone do ogólnych zasad dotyczących zabezpieczeń, a mianowicie a) aktywa rynkowe denominowane w dolarach amerykańskich, funtach szterlingach i jenach japońskich; oraz b) papiery wartościowe zabezpieczone aktywami, których drugi w kolejności najwyższy rating jest co najmniej na poziomie stopnia 3 w zharmonizowanej skali ratingowej Eurosystemu i które spełniają kryteria kwalifikacji określone w tymczasowych zasadach dotyczących zabezpieczeń. Po drugie, statystyczne wewnętrzne systemy oceny kredytowej (S-ICAS) KBC powinny być akceptowane jako źródło oceny kredytowej, obok obecnie akceptowanych wewnętrznych systemów oceny kredytowej (ICAS) KBC, w związku z czym te ostatnie powinny być znane jako "pełne wewnętrzne systemy oceny kredytowej" (F-ICAS), aby odróżnić je od S-ICAS. Po trzecie, w odniesieniu do procedury przyjmowania S-ICAS jako trzeciego źródła oceny kredytowej kontrahenta należy odstąpić od wymogu przedstawienia uzasadnionego oświadczenia popartego odpowiednim uzasadnieniem biznesowym, aby ułatwić korzystanie z S-ICAS. Ponadto Rada Prezesów zdecydowała również, że - w celu uproszczenia zasad Eurosystemu dotyczących zabezpieczeń - należy zaprzestać kwalifikowania jako zabezpieczenia operacji kredytowych Eurosystemu instrumentów dłużnych zabezpieczonych detalicznymi kredytami hipotecznymi (RMBD) i nierynkowych instrumentów dłużnych zabezpieczonych kwalifikowanymi należnościami kredytowymi (DECC) - ze względu na ich ograniczone wykorzystanie historyczne i niski popyt.
(3) Po upływie okresu przejściowego w odniesieniu do stosowania formularzy sprawozdawczych EBC dotyczących danych o poszczególnych kredytach oraz stopniowego wycofywania procesu wyznaczania przez Eurosystem repozytoriów danych o poszczególnych kredytach, zgodnie z decyzją Rady Prezesów z dnia 22 marca 2019 r. konieczne są odpowiednie zmiany przepisów ram polityki pieniężnej Eurosystemu.
(4) W odniesieniu do kryteriów kwalifikacji stosowanych do papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami jako kwalifikowanego zabezpieczenia operacji kredytowych Eurosystemu konieczne jest dalsze doprecyzowanie, aby wyraźnie wykluczyć papiery wartościowe zabezpieczone aktywami, w przypadku których emitent tych papierów wartościowych podlega ryzyku wartości rezydualnej.
(5) W odniesieniu do traktowania podmiotów, w odniesieniu do których przyjęto program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oparty na otwartej strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, konieczne jest wyjaśnienie zasad Eurosystemu dotyczących kontrahentów w celu odzwierciedlenia mających zastosowanie procesów i terminów oceny dobrej kondycji finansowej.
(6) Doprecyzowano kwestie dotyczące oceny dobrej kondycji finansowej kontrahenta w przypadku środków uznaniowych podjętych przez Eurosystem ze względu na wymogi ostrożności.
(7) Kryteria kwalifikacji mające zastosowanie do kuponów o zmiennym oprocentowaniu powiązanych ze stopą referencyjną określoną jako wskaźnik inflacji należy wskazać za pomocą przepisów szczegółowych, które odróżniają je od kryteriów mających zastosowanie do instrumentów z innymi kuponami o zmiennym oprocentowaniu i zapewniają większą jasność.
(8) Należy doprecyzować, że kryteria kwalifikacji dotyczące formy emisji międzynarodowych instrumentów dłużnych powinny mieć zastosowanie wyłącznie do międzynarodowych instrumentów dłużnych emitowanych za pośrednictwem międzynarodowych centralnych depozytów papierów wartościowych (ICSD) w formie globalnych skryptów dłużnych i reprezentowanych fizycznym (w formie papierowej) certyfikatem lub elektroniczną (cyfrową) kopią globalnego skryptu dłużnego. Jednakże w odniesieniu do międzynarodowych instrumentów dłużnych emitowanych za pośrednictwem ICSD w formie w pełni zdematerializowanej Eurosystem powinien zastrzec sobie prawo do weryfikacji, czy instrumenty takie a) nie powodują powstania istotnych ryzyk mogących mieć wpływ na prawa Eurosystemu jako posiadacza zabezpieczenia oraz b) są prawidłowo ustanowione zgodnie z ich prawem właściwym, niezależnie od technologii, na bazie której zostały wyemitowane.
(9) Kryteria kwalifikacji stosowane do należności kredytowych jako kwalifikowanego zabezpieczenia operacji kredytowych Eurosystemu powinny zostać doprecyzowane poprzez wyraźne wyłączenie nieobsługiwanych należności kredytowych w celu zapewnienia, aby Eurosystem był chroniony przed związanym z nimi ryzykiem oraz aby akceptowane było jedynie odpowiednie zabezpieczenie operacji kredytowych Eurosystemu.
(10) Biorąc pod uwagę znaczne różnice w liczbie, wartości i rodzajach aktywów, a także okoliczności, które mogą być związane z przypadkiem nieprzestrzegania przepisów, należy dokonać dostosowań w celu umożliwienia skuteczniejszego i bardziej elastycznego stosowania kar finansowych i niefinansowych nakładanych na kontrahentów, którzy nie przestrzegają określonych przepisów w odniesieniu do operacji polityki pieniężnej.
(11) W dniu 23 lipca 2025 r. Rada Prezesów postanowiła wprowadzić "czynnik klimatyczny" do zasad Eurosystemu dotyczących zabezpieczeń. Eurosystem prowadzi operacje kredytowe z kwalifikowanymi kontrahentami, aby osiągnąć swój podstawowy cel, jakim jest stabilność cen, określony przez Radę Prezesów jako symetryczny cel inflacyjny na poziomie 2 % w średnim okresie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego operacje te wymagają ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia. Kluczowym ryzykiem w tych operacjach jest potencjalny spadek wartości zabezpieczenia w przypadku niewykonania zobowiązania przez kontrahenta, w której to sytuacji Eurosystem staje się prawnym właścicielem zabezpieczenia na nieokreślony czas.
(12) Eurosystem stosuje szereg środków w ramach swoich obecnych zasad dotyczących zabezpieczeń w celu ograniczenia ryzyka finansowego związanego z operacjami udzielania pożyczek, jednak potencjalny wpływ finansowy niepewności związanej z transformacją klimatyczną pozostaje kwestią nierozwiązaną. Związane z tym ryzyko finansowe dla Eurosystemu wynika z możliwej konieczności ponownej wyceny aktywów ze względu na nieoczekiwane wstrząsy związane z transformacją klimatyczną, w miarę jak gospodarka zmierza w kierunku niskoemisyjnej przyszłości, co wynika ze zmian w polityce, technologii, dynamice rynku i preferencji konsumentów. W związku z tym Rada Prezesów podjęła decyzję o wprowadzeniu "czynnika klimatycznego", który jest dodatkowym środkiem kontroli ryzyka mającym na celu złagodzenie potencjalnych skutków finansowych niepewności związanej z transformacją klimatyczną poprzez dostosowanie wartości przypisanej kwalifikowanym aktywom rynkowym emitowanym przez niektóre przedsiębiorstwa niefinansowe i podmioty z nimi powiązane oraz przekazywanym na zabezpieczenie w zależności od zakresu, w jakim niepewność związana z transformacją klimatyczną może mieć na nie wpływ.
(13) Dostosowanie wartości aktywów kwalifikowalnych przekazywanych na zabezpieczenie powinno opierać się na zestawie obiektywnych kryteriów w celu zapewnienia, aby dany środek był odpowiedni do osiągnięcia deklarowanego celu, jakim jest ograniczenie ryzyka finansowego, i nie wykraczał poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. Czynnik klimatyczny powinien być pochodną wyniku z oceny niepewności, składającego się z trzech elementów:
a) stresora sektorowego - jednolitego "czynnika rynkowego" ustalonego na podstawie spodziewanego niedoboru w przypadku zaistnienia niekorzystnego scenariusza klimatycznego testu warunków skrajnych dotyczącego Eurosystemu, który ma zastosowanie do wszystkich aktywów emitowanych przez firmy w danym sektorze;
b) ekspozycji specyficznej dla emitenta - miary ekspozycji emitenta na niepewności związane z transformacją klimatyczną, ustalonej zgodnie z metodologią opartą na "przechyleniu", stosowaną do zakupu aktywów w ramach programu zakupów w sektorze przedsiębiorstw (CSPP); oraz
c) podatności specyficznej dla danego składnika aktywów - oceny wrażliwości ceny rynkowej aktywów na niespodziewane przyszłe wstrząsy klimatyczne, z uwzględnieniem ich rezydualnego terminu zapadalności. Na podstawie wyniku z oceny niepewności Eurosystem powinien przypisać czynnik klimatyczny do każdego kwalifikowanego aktywa rynkowego objętego zakresem środka zarządzania ryzykiem, który może dodatkowo skorygować wartość zabezpieczenia po zastosowaniu innych środków kontroli ryzyka. Aktywom, które stają się kwalifikowane między dwiema corocznymi aktualizacjami dotyczącymi czynnika klimatycznego, należy początkowo przypisać czynnik klimatyczny na poziomie mediany dla danego rodzaju aktywów, a konkretnie obligacji, średnioterminowych papierów dłużnych lub papierów dłużnych przedsiębiorstw. Zastosowanie mediany czynnika klimatycznego w oparciu o rodzaj aktywów odzwierciedla różnice wrażliwości cenowej na podobne wstrząsy między rodzajami aktywów i równoważy zarządzanie ryzykiem z kwestiami efektywności w okresie do następnej rocznej aktualizacji czynnika.
(14) Czynnik klimatyczny powinien być tak skalibrowany, aby zdolność Eurosystemu do realizacji polityki pieniężnej poprzez szeroką dostępność zabezpieczeń pozostała nienaruszona.
(15) Czynnik klimatyczny powinien odzwierciedlać niepewność związaną z transformacją klimatyczną, na którą mogą być narażone aktywa rynkowe emitowane przez niektóre przedsiębiorstwa niefinansowe oraz ich podmioty powiązane. Koncentracja na tych aktywach rynkowych wynika z lepszej dostępności danych w tym segmencie oraz z doświadczenia, jakie Eurosystem zdobył w zakresie włączania ryzyka związanego z transformacją klimatyczną do programu CSPP. Czynnik klimatyczny, w tym jego zakres, metodyka i kalibracja, powinien być regularnie poddawany przeglądowi przez Radę Prezesów i w razie potrzeby aktualizowany w celu a) odzwierciedlenia rosnącej dostępności odpowiednich danych i modeli oraz b) podsumowania istotnych zmian regulacyjnych i postępów w zakresie zdolności oceny ryzyka.
(16) Poprzez wprowadzenie czynnika klimatycznego jako dodatkowego środka kontroli ryzyka Eurosystem zapewnia ponadto zgodność z art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który wymaga, aby przy określaniu i realizacji polityk i działań Unii, w tym polityki pieniężnej Unii, uwzględniane były wymogi ochrony środowiska. Wprowadzenie tego środka zapewnia również zgodność z obowiązkami Eurosystemu wynikającymi z art. 7 Traktatu, który wymaga od Unii zapewnienia spójności między jej politykami i działaniami.
(17) Biorąc pod uwagę techniczne wdrożenie czynnika klimatycznego w ramach systemu zarządzania zabezpieczeniami Eurosystemu (ECMS), konieczne jest dostosowanie daty rozpoczęcia stosowania czynnika klimatycznego do daty ogłoszenia ECMS, która ma miejsce w drugim kwartale 2026 r., w związku z czym czynnik klimatyczny powinien być stosowany od dnia 15 czerwca 2026 r.
(18) Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 (EBC/2014/60) 1 powinny zatem zostać odpowiednio zmienione,
PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.689 |
| Rodzaj: | wytyczne |
| Tytuł: | Wytyczne EBC/2026/1 (2026/689) zmieniające wytyczne (UE) 2015/510 w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60) |
| Data aktu: | 2026-01-22 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-23 |
| Data wejścia w życie: | 2026-03-30 |
