Sąd: Zaniedbania pracodawcy uniemożliwiają przyjęcie wyłącznej winy pracownika

W protokole powypadkowym stwierdzono, że wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Z akt sprawy wynikało, że pracownik odbył instruktarz stanowiskowy, który został przeprowadzony przez osobę bez wymaganych uprawnień. Sąd wskazał, że stwierdzenie jakiegokolwiek zaniedbania po stronie pracodawcy uniemożliwia przyjęcie wyłącznej winy pracownika.

Marek A. (dane zmienione) był zatrudniony jako pracownik produkcji. Został przeszkolony w zakresie zakładowych przepisów i zasad bhp oraz zapoznał się z ryzykiem zawodowym na zajmowanym stanowisku i metodami bezpiecznego wykonywania pracy. Przeszedł również szkolenie stanowiskowe związane z obsługą maszyny.

Spór o przyczynę wypadku przy pracy

Pracownik doznał wypadku, jego lewe podudzie zostało zakleszczone w maszynie. W szpitalu rozpoznano u niego powierzchowny uraz stawu skokowego oraz głębokie i rozległe otarcie naskórka z wylewem podskórnym krwi na krawędzi zewnętrznej stopy lewej. Kilka dni później stwierdzono u niego głębokie dwustronne owrzodzenia z martwicą podudzia lewego, które skutkowało niezdolnością do pracy. W protokole powypadkowym stwierdzono, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Jednocześnie uznano, że wyłączną przyczyną było naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Wskazano, że Marek A. pomimo pełnej świadomości zagrożenia wszedł do strefy niebezpiecznej w miejscu do tego nieprzeznaczonym i nie wyłączając uprzednio zasilania całej maszyny, czym doprowadził do wypadku. Pracownik nie zgodził się z ustaleniami protokołu powypadkowego. Pracodawca nie uwzględnił zgłoszonych zastrzeżeń. Marek A. wniósł więc pozew o sprostowanie protokołu powypadkowego.

Instruktarz stanowiskowy przeprowadziła osoba bez uprawnień

Sprawa trafiła na wokandę Sądu Rejonowego w Człuchowie, który wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują, gdy wyłączną przyczyną wypadków było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Z akt sprawy wynikało, że poszkodowany pracownik odbył ogólne szkolenie z zakresu bhp, które zostało przeprowadzone przez osobę do tego uprawnioną. Przeszedł również instruktaż stanowiskowy jako operator maszyny, który przeprowadził starszy stażem pracownik. Osoba ta nie miała jednak stosownych uprawnień, o których mowa w par. 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 237(4) par. 1 i 2 pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac oraz wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy.

Sąd sprostował protokół powypadkowy

Tym samym wobec braku właściwego instruktażu stanowiskowego, nie sposób uznać, że wyłączną przyczyną wypadku pracy było naruszenie przez Marka A. zasad bhp. Sąd zwrócił również uwagę, że pracownik przeprowadzający instruktarz sam przyznał, że zdarzało mu się przecisnąć przez ogrodzenie maszyny. Niewłaściwe zachowanie doświadczonego pracownika stanowiło zły przykład praktycznego stosowania w zakładzie przepisów bhp i tolerowania przez przełożonych takich sytuacji. W ocenie sądu, trudno więc uznać, by Marek A. miał możliwość przewidzenia, że wejście na teren maszyny przez szparę w jej ogrodzeniu może doprowadzić do wypadku przy pracy. Tym samym nie sposób przypisać mu rażącego niedbalstwa. Sąd podkreślił, że stwierdzenie jakiegokolwiek zaniedbania po stronie pracodawcy uniemożliwia przyjęcie wyłącznej winy pracownika. Ponadto wskazał, że brak wiedzy wynikającej z instruktażu stanowiskowego o zagrożeniach zwiększa ryzyko wypadku przy pracy i utraty zdrowia. Mając powyższe na uwadze, sąd sprostował protokół powypadkowy.

Wyrok Sądu Rejonowego w Człuchowie z 27 lutego 2026 r., sygn. akt IV P 93/25, nieprawomocny