Rozporządzenie 2026/471 w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 251/2014 i (UE) 2021/2115 w odniesieniu do niektórych zasad rynkowych i środków wsparcia sektorowego w sektorze wina i w odniesieniu do aromatyzowanych produktów sektora wina oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2024/1143 w odniesieniu do niektórych zasad etykietowania napojów spirytusowych
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2026/471z dnia 24 lutego 2026 r.w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 251/2014 i (UE) 2021/2115 w odniesieniu do niektórych zasad rynkowych i środków wsparcia sektorowego w sektorze wina i w odniesieniu do aromatyzowanych produktów sektora wina oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2024/1143 w odniesieniu do niektórych zasad etykietowania napojów spirytusowych
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 akapit pierwszy, art. 43 ust. 2 i art. 118 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 ,
uwzględniając opinię Komitetu Regionów 2 ,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 3 ,
(1) Chociaż Unia pozostaje światowym liderem pod względem produkcji i spożycia wina oraz wartości wywozu wina, zmiany społeczne i demograficzne wpływają na ilość, jakość i rodzaje spożywanego wina. Spożycie wina w Unii spadło do najniższego poziomu w ostatnich trzech dziesięcioleciach, podczas gdy na tradycyjne rynki eksportowe win pochodzących z Unii negatywnie wpływa spadek spożycia połączony z czynnikami geopolitycznymi, co prowadzi do bardziej niepewnej struktury wywozu. Ponadto ze względu na wrażliwość sektora wina na zmiany klimatu poziom produkcji wina staje się nieprzewidywalny. Wynikająca z tego nadwyżką podaży, która prowadzi do spadku cen, oznacza, że plantatorzy winorośli mają mniejsze dochody, aby móc inwestować w swoje działalności, oraz mniejsze rezerwy finansowe, na których mogliby polegać, gdyby ich region dotknęło jedno z coraz częściej występujących ekstremalnych zjawisk pogodowych o charakterze lokalnym.
(2) Aby omówić te wyzwania i zidentyfikować ewentualne korzyści dla unijnego sektora wina, utworzono grupę wysokiego szczebla ds. polityki w zakresie wina. W ramach tej grupy rozważano sposoby lepszego wspierania sektora, który obecnie stoi przed wyzwaniami strukturalnymi, na przykład przez zarządzanie potencjałem produkcyjnym, zwiększanie konkurencyjności i badanie nowych możliwości rynkowych. Po czterech posiedzeniach grupa wysokiego szczebla ds. polityki w zakresie wina zatwierdziła zalecenia polityczne w sprawie przyszłości unijnego sektora wina.
(3) Aby zapewnić producentom wina stojącym w obliczu takich wyzwań jak najlepsze wsparcie, należy zareagować na najpilniejsze zalecenia grupy wysokiego szczebla ds. polityki w zakresie wina w ramach prawnych mających zastosowanie do win i aromatyzowanych produktów sektora wina.
(4) W sektorze wina równowaga między podażą wynikającą z produkcji, popytem konsumpcyjnym i wywozem na światowy rynek jest obecnie zachwiana, czego konsekwencją są poważne zakłócenia na rynku. Ponadto trwałym trendem jest spadek konsumpcji wina w Unii ze względu na zmianę nawyków i stylu życia konsumentów. Uznaje się, że istniejący system zezwoleń na nasadzenia winorośli odgrywa kluczową rolę w utrzymywaniu równowagi między zdolnością podażową sektora, odpowiednim poziomem życia producentów i racjonalnymi cenami dla konsumentów, a jednocześnie zapewnia różnorodność win i odpowiada specyfice unijnego sektora wina. Unijny sektor wina charakteryzuje się szczególnymi cechami, w tym długim cyklem życia jego winnic, wynikającym z faktu, że produkcja jest możliwa dopiero po kilku latach od nasadzenia, ale następnie trwa przez dziesiątki lat oraz tym, że może ulegać znacznym wahaniom ze zbioru na zbiór. Unijny sektor wina charakteryzuje się również bardzo dużym odsetkiem małych, rodzinnych gospodarstw, co owocuje różnorodną gamą win. Producentom potrzebna jest długofalowa przewidywalność, aby uzasadnić znaczne inwestycje potrzebne na nasadzenie winnicy i zapewnić rentowność ich przedsięwzięć w dłuższej perspektywie czasowej, tym samym zwiększając konkurencyjność unijnego sektora wina na światowym rynku. Aby skonsolidować dotychczasowe osiągnięcia unijnego sektora wina oraz uzyskać długotrwałą równowagę ilościową i jakościową w sektorze dzięki stałemu uporządkowanemu wzrostowi nasadzeń winorośli, należy przedłużyć obowiązywanie systemu zezwoleń na nasadzenia winorośli, z zastrzeżeniem przeglądów co 10 lat w celu oceny systemu. W stosownych przypadkach należy przedstawiać wnioski na podstawie wyników tych przeglądów w celu poprawy konkurencyjności sektora wina.
(5) W związku z obecnym spadkiem popytu na wino plantatorzy winorośli, którzy posiadają ważne, niewykorzystane zezwolenia na nowe nasadzenia oraz zezwolenia będące następstwem przekształcenia praw do sadzenia udzielone im przed dniem 1 stycznia 2025 r., nie powinni ponieść kary za niewykorzystanie tych zezwoleń. Powinno to skutkować zlikwidowaniem tej zachęty dla posiadaczy zezwoleń na nasadzenia do nasadzania winnic w sytuacji, gdy może nie być popytu na produkowane w nich wino. Kary administracyjne powinny nadal mieć zastosowanie w przypadku niewykorzystania zezwoleń na nasadzenia udzielonych po dniu 1 stycznia 2025 r., aby zniechęcić plantatorów winorośli, którzy nie mają zamiaru nasadzać winnicy, do składania wniosków o charakterze spekulacyjnym.
(6) W związku z coraz częstszymi klęskami żywiołowymi, ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i występowaniem chorób roślin państwa członkowskie powinny - w regionie, w którym takie zdarzenie miało miejsce - mieć możliwość przedłużenia o maksymalnie dwanaście miesięcy ważności udzielonych zezwoleń na nasadzenia, które mają wygasnąć do końca danego roku gospodarczego. Posiadacze takich zezwoleń na nasadzenia powinni mieć możliwość zrzeczenia się swoich zezwoleń bez ponoszenia kar administracyjnych, jeżeli poinformują właściwe organy państwa członkowskiego, że nie zamierzają wykorzystać swoich zezwoleń w przedłużonym terminie. Chociaż kary administracyjne mają na celu przeciwdziałanie spekulacyjnym wnioskom o zezwolenia na nasadzenia, wyjątkowe okoliczności mogą skutkować nieprzewidzianymi praktycznymi trudnościami dla plantatorów winorośli, uniemożliwiając im nasadzanie nowych winnic. Aby w takich przypadkach uniknąć dodatkowych trudności, właściwe organy państw członkowskich powinny mieć możliwość odstąpienia od kar administracyjnych za niewykorzystanie zezwolenia na nasadzenia na uzasadniony wniosek zainteresowanego plantatora winorośli.
(7) Jeżeli chodzi o zarządzanie potencjałem produkcyjnym, należy ustanowić dłuższy okres ważności zezwoleń na ponowne nasadzenia, aby dać plantatorom winorośli więcej czasu na zbadanie możliwości sadzenia odmian, które są lepiej dostosowane do popytu na rynku lub do zmieniających się warunków klimatycznych, lub na wprowadzenie nowych technik zarządzania winnicą. Ponadto, aby zmniejszyć presję na plantatorów winorośli, nie powinni oni podlegać karom administracyjnym, jeżeli zdecydują się nie skorzystać z zezwolenia na ponowne nasadzenia.
(8) Ostatni dzień ważności zezwoleń udzielonych na podstawie art. 64, 66 i 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 4 przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego zależy obecnie od daty ich wydania. W ramach uproszczenia administracyjnego wszystkie te zezwolenia powinny zachować ważność do ostatniego dnia odpowiedniego roku gospodarczego.
(9) Porzucone winnice mogą być siedliskiem agrofagów i chorób, a tym samym stanowić zagrożenie dla otaczających je innych winnic. Należy zatem pozwolić państwom członkowskim na wprowadzenie wymogu karczowania takich porzuconych winnic. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych określających warunki przeprowadzania takiego karczowania.
(10) Jeżeli, w uzasadnionych sytuacjach kryzysowych krajowe lub unijne środki mające na celu ograniczenie podaży (dotyczące destylacji, zielonych zbiorów lub karczowania winnic) są wdrażane lub zostały wdrożone, państwa członkowskie powinny mieć możliwość ograniczenia udzielania zezwoleń na nowe nasadzenia na poziomie regionalnym w odniesieniu do konkretnych obszarów o nadmiernej podaży, aby uniknąć dalszego zwiększania potencjału produkcyjnego.
(11) Aby lepiej uwzględnić najnowsze tendencje w sektorze wina, państwa członkowskie powinny mieć swobodę ustalania regionalnych limitów dotyczących udzielania zezwoleń na nowe nasadzenia dla konkretnych obszarów nawet na poziomie 0 % w celu zarządzania potencjałem produkcyjnym. Jeżeli państwo członkowskie zdecyduje się na ustanowienie takich regionalnych limitów dla konkretnych obszarów w celu uniknięcia nadmiernego wzrostu potencjału produkcyjnego, powinno się zezwolić, aby państwa członkowskie mogły wymagać, by zezwolenia udzielone w odniesieniu do obszaru objętego regionalnym limitem wykorzystywano na danym obszarze.
(12) Produkty o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym odznaczają się unikalnymi cechami związanymi z ich pochodzeniem geograficznym oraz z tradycyjną wiedzą fachową. Aby chronić renomę takich produktów i uniknąć ryzyka znacznej deprecjacji lub niewłaściwego użytku przez osoby trzecie, należy zezwolić państwom członkowskim na ustanawianie ograniczeń w udzielaniu zezwoleń na nowe nasadzenia, na przyjmowanie środków zapobiegających obchodzeniu przepisów dotyczących mechanizmu ochronnego dla nowych nasadzeń oraz na ustanawianie kryteriów kwalifikowalności i pierwszeństwa przy udzielaniu zezwoleń na nowe nasadzenia na danych obszarach.
(13) Aby uniknąć wzrostu ryzyka nadmiernej podaży w regionach, w których państwo członkowskie postanowiło ograniczyć udzielanie zezwoleń na nowe nasadzenia, powinno mieć ono możliwość określenia warunków kwalifikowalności w ramach udzielania zezwoleń na nowe nasadzenia w trosce o uniknięcie nadmiernych plonów w nowych winnicach, które miałyby być nasadzone w danych regionach.
(14) Należy doprecyzować, że przy udzielaniu zezwoleń na nasadzenia winorośli, państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosować obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria kwalifikowalności i pierwszeństwa, które skutkują preferencyjnym traktowaniem winnic przyczyniającym się do doskonalenia produktów objętych oznaczeniami geograficznymi lub do ich lepszej jakości.
(15) Na wypadek gdyby państwa członkowskie postanowiły skorzystać z możliwości ograniczenia liczby zezwoleń wydawanych na szczeblu regionalnym na podstawie zaleceń przedstawionych przez uznane organizacje zawodowe działające w sektorze wina, należy doprecyzować rodzaje organizacji mogących wydawać takie zalecenia.
(16) Zezwoleń na ponowne nasadzenia udziela się producentom, którzy wykarczowali obszar, na którym uprawiano winorośl, i złożyli wniosek o zezwolenie. Należy sprecyzować, że plantator winorośli, który otrzyma wsparcie za wykarczowanie winorośli zgodnie z art. 216 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 lub z art. 58 ust. 1 lit. o) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 5 , nie jest uprawniony do uzyskania zezwolenia na ponowne nasadzenie na danym obszarze.
(17) Zezwolenia na ponowne nasadzenia muszą zostać wykorzystane w obrębie tego samego gospodarstwa, w którym przeprowadzono karczowanie, ale możliwe jest ich wykorzystanie na innej działce w obrębie tego samego gospodarstwa. Biorąc pod uwagę, że gospodarstwa mogą obejmować działki w różnych regionach produkcji, ważne jest umożliwienie państwom członkowskim zapewnienia, aby na obszarach kwalifikujących się do produkcji wina o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym nie można było wykorzystywać zezwoleń na ponowne nasadzenia będących następstwem wykarczowania winnic poza tym obszarem. Państwa członkowskie powinny podejmować taką decyzję na podstawie zalecenia organizacji zawodowej, która jest reprezentatywna na danym obszarze.
(18) Chociaż ponowne nasadzenie wykarczowanej winnicy nie zwiększa jej powierzchni, państwa członkowskie powinny mieć możliwość ustanowienia przepisów dotyczących ponownego nasadzania, aby lepiej zarządzać terytorialnym rozmieszczeniem winnic, na przykład w celu uniknięcia przenoszenia winnic do regionów, w których występuje nierównowaga rynkowa lub z dala od zboczy i tarasów, które odgrywają ważną rolę w ochronie krajobrazu i unikaniu erozji gleby. Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość określenia warunków w odniesieniu do winnic produkujących specjalne rodzaje wina i metod produkcji, które zostały zidentyfikowane przez państwa członkowskie jako szczególnie zwiększające średnie plony w danym regionie produkcji, bądź warunków zapewniających zachowanie tradycyjnych metod produkcji.
(19) Aby zapewnić proporcjonalne podejście do stosowania systemu zezwoleń na nasadzenia przy jednoczesnym uwzględnieniu poważnego ryzyka, jakie stanowi dla rynku nadmierna podaż, należy ustanowić maksymalny próg liczony w hektarach nasadzonych winnic, poniżej którego państwa członkowskie są zwolnione z obowiązku stosowania systemu zezwoleń na nasadzenia.
(20) W ostatnich latach obserwuje się stale wzrastający wśród konsumentów popyt na produkty sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu, które są obecnie wytwarzane w drodze dealkoholizacji przy użyciu niektórych technik dozwolonych w Unii. Należy zezwolić na produkcję win częściowo odalkoholizowanych poprzez mieszanie lub kupażowanie wina odalkoholizowanego lub wina częściowo odalkoholizowanego z winem lub winem częściowo odalkoholizowanym, ponieważ może to poprawić właściwości sensoryczne produktu końcowego i stanowi bardziej zrównoważoną metodę produkcji win częściowo odalkoholizowanych.
(21) Duży popyt konsumpcyjny na musujące produkty sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu lub bez alkoholu stanowi szansę dla tego sektora. Przepisy dotyczące produkcji win odalkoholizowanych nakładają jednak pewne ograniczenia technologiczne na produkcję musujących produktów sektora wina. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami produkty sektora wina muszą osiągnąć właściwości i minimalną rzeczywistą zawartość alkoholu w odpowiedniej kategorii produktu przed poddaniem ich procesowi dealkoholizacji. Oznacza to, że odalkoholizowane i częściowo odalkoholizowane musujące produkty sektora wina mogą być produkowane wyłącznie z win musujących tej samej kategorii. Proces dealkoholizacji powoduje jednak całkowite usunięcie ditlenku węgla z pierwotnego wina musującego. W związku z tym, aby wyprodukować musujący produkt sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu lub bez alkoholu, należy ponownie wprowadzić ditlenek węgla do częściowo lub całkowicie odalkoholizowanego wina w drodze nowego, odrębnego procesu. W związku z tym należy zezwolić producentom na produkcję odalkoholizowanego lub częściowo odalkoholizowanego wina musującego, wina półmusującego, gazowanego wina musującego i gazowanego wina półmusującego bezpośrednio z odalkoholizowa- nego lub częściowo odalkoholizowanego wina niemusującego w drodze drugiej fermentacji lub dodania ditlenku węgla, stosownie do przypadku. Umożliwi to unijnemu sektorowi wina czerpanie korzyści z nowych tendencji w popycie konsumentów przy jednoczesnym utrzymaniu swoich wysokich standardów produkcji.
(22) Należy zmienić przepisy dotyczące etykietowania produktów sektora wina, aby lepiej informować konsumentów o właściwościach produktów sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu, jednocześnie utrzymując obowiązek informowania o wykorzystaniu dealkoholizacji. Konsumenci znają takie określenia jak "0,0 %" i "bezalkoholowy". Jednakże takie określenia są różnie uregulowane w różnych państwach członkowskich., Określenia odnoszące się do obniżonej zawartości alkoholu powinny być spójne z innymi unijnymi przepisami dotyczącymi etykietowania w odniesieniu do obniżonej zawartości określonych substancji. Konieczne jest zatem zharmonizowanie stosowania tych określeń w całej Unii, tym samym umożliwiając sektorowi wina czerpać korzyści z nowych potrzeb konsumentów, jednocześnie zapewniając prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
(23) Spełnienie wymogu Unii dotyczącego umieszczania wykazu składników i informacji o wartości odżywczej na etykiecie wywożonego wina może być uciążliwe dla eksporterów szczególnie w przypadkach, gdy wymogi dotyczące etykietowania w państwach trzecich będących importerami różnią się od wymogów unijnych. Aby ułatwić wywóz w tych przypadkach, należy zwolnić wino przeznaczone na wywóz z tych unijnych wymogów dotyczących etykietowania.
(24) Podawanie wykazu składników i informacji o wartości odżywczej produktów sektora wina za pomocą środków elektronicznych jest skutecznym sposobem przekazywania informacji konsumentom przez podmioty gospodarcze, a jednocześnie ułatwia funkcjonowanie rynku wewnętrznego i wywóz wina. Dotyczy to w szczególności drobnych producentów. Jednakże brak zharmonizowanych przepisów dotyczących identyfikacji - na opakowaniu lub na załączonej do niego etykiecie - środków elektronicznych zawierających wykaz składników lub informacji o wartości odżywczej spowodował pojawienie się rozbieżnych praktyk podmiotów gospodarczych i różnych zasad stosowanych przez organy krajowe, co negatywnie wpływa na właściwe wprowadzanie do obrotu win. W celu zminimalizowania kosztów i obciążenia administracyjnego dla podmiotów gospodarczych oraz w trosce o wspólne podejście na całym rynku unijnym, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby udostępniania takich informacji konsumentom, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych, we współpracy z państwami członkowskimi, w celu uzupełnienia rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 poprzez ustanowienie przepisów dotyczących identyfikacji - na opakowaniu lub załączonej do niego etykiecie - środków elektronicznych służących do podawania konsumentom wykazu składników i informacji o wartości odżywczej w zharmonizowany sposób, w tym za pośrednictwem systemu komunikacji bez użycia języka.
(25) Aby zmniejszyć obciążenie dla podmiotów gospodarczych i niepewność, z jaką się mierzą należy doprecyzować, że obowiązkowe informacje powinny być umieszczane na danym opakowaniu tylko raz.
(26) Aby zapewnić, że forma i układ środków elektronicznych są w stanie sprostać nowym potrzebom wynikającym z szybkiego i stałego postępu cyfryzacji oraz aby umożliwić uwzględnienie innych istotnych dla konsumentów informacji wymaganych na mocy prawa Unii lub prawa krajowego, które mogą być przedstawiane w formie elektronicznej, zmniejszając w ten sposób obciążenia administracyjne dla podmiotów gospodarczych, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu uzupełnienia rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 poprzez ustanowienie zasad dotyczących etykiet elektronicznych.
(27) Doświadczenie pokazuje, że gdy określenie odnoszące się do gospodarstwa w sektorze wina zostało zastrzeżone na poziomie Unii i podlega pewnym warunkom, jego użycie w znakach towarowych lub nazwach handlowych może wprowadzać konsumenta w błąd. W związku z tym należy uprawnić Komisję do przyjmowania aktów delegowanych w celu uzupełnienia rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 poprzez ustanowienie przepisów dotyczących zależności między określeniami odnoszącymi się do gospodarstwa a znakami towarowymi i nazwami handlowymi.
(28) Państwa członkowskie mogą przyjąć zasady wprowadzania do obrotu w celu uregulowania podaży w sektorze wina, aby poprawić i ustabilizować funkcjonowanie wspólnego rynku wina. W obecnym kontekście strukturalnego spadku konsumpcji i powtarzających się sytuacji nadmiernej podaży w niektórych regionach i segmentach rynku należy doprecyzować, że takie zasady mogą obejmować ustalanie maksymalnych plonów winogron i zarządzanie zapasami wina. Ponadto grupy producentów zarządzające chronionymi nazwami pochodzenia i chronionymi oznaczeniami geograficznymi, a także uznane organizacje producentów mogą odegrać ważną rolę w dostosowywaniu podaży do tendencji rynkowych i w umacnianiu pozycji plantatorów winorośli w łańcuchu dostaw. W związku z tym państwa członkowskie powinny również mieć możliwość przyjmowania zasad wprowadzania do obrotu w sektorze wina, z uwzględnieniem wniosków przyjętych przez uznane organizacje międzybranżowe, grupy producentów zarządzające chronionymi nazwami pochodzenia i chronionymi oznaczeniami geograficznymi lub przez uznane organizacje producentów, jeżeli są one reprezentatywne dla danego obszaru produkcyjnego lub dla danych obszarów produkcyjnych.
(29) Szczególna wartość handlowa win objętych chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym wynika z ich renomy opartej na wartości, jaką konsumenci przypisują ich cechom. Aby zapobiec podważaniu wiarygodności ich jakości w wyniku szkodliwych działań cenowych, organizacje międzybranżowe i grupy producentów zarządzające chronionymi nazwami pochodzenia i chronionymi oznaczeniami geograficznymi, jeżeli są reprezentatywne na danym obszarze geograficznym dla różnych kategorii zawodowych działających w sektorze wina, powinny mieć możliwość wydawania wytycznych cenowych na potrzeby sprzedaży odpowiednich winogron, moszczu lub win. Wytyczne takie powinny być jednak niewiążące, aby uniknąć nadmiernego ograniczania konkurencji cenowej w ramach tego samego oznaczenia geograficznego. Ponadto, jako dodatkowe zabezpieczenie, właściwy krajowy organ ochrony konkurencji powinien w indywidualnych przypadkach mieć możliwość podjęcia decyzji o zmianie lub zaprzestaniu stosowania wskaźników z wytycznych cenowych, jeżeli jest to konieczne, aby zapobiec wyeliminowaniu konkurencji lub zagrożeniu celom określonym w art. 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
(30) Państwa członkowskie mogą obecnie przyznawać producentom wina płatności krajowe na rzecz dobrowolnej lub obowiązkowej destylacji wina. Biorąc pod uwagę opłacalność usuwania nadwyżek produkcji wina z rynku przed jego wyprodukowaniem, należy również przewidzieć możliwość uprawnienia państw członkowskich, w uzasadnionych sytuacjach kryzysowych, do przyznawania pod pewnymi warunkami płatności krajowych na rzecz dobrowolnych zielonych zbiorów i dobrowolnego karczowania winnic produkcyjnych. Aby uniknąć zakłócenia konkurencji, należy ustanowić główne kryteria służące do określenia maksymalnej krajowej płatności na jednostkę produktu lub na hektar. W tym samym celu w niniejszym rozporządzeniu należy również określić limity całkowitej kwoty płatności krajowych zatwierdzonych w państwie członkowskim w danym roku na rzecz destylacji i zielonych zbiorów. W przypadku karczowania, biorąc pod uwagę strukturalny charakter przedmiotowego środka i związane z nim wyższe koszty, nie należy ustalać ogólnej maksymalnej kwoty płatności krajowych. Państwa członkowskie powinny jednak w swoim powiadomieniu kierowanym do Komisji uzasadnić limit płatności krajowych dla każdego przypadku na podstawie konkretnych warunków rynkowych panujących w danym państwie członkowskim i w regionach produkcji wina, w których środek ten będzie wdrażany.
(31) Aby uniknąć zakłócenia konkurencji oraz w trosce o skuteczność i proporcjonalność środków kryzysowych, w odniesieniu do których mają zostać zatwierdzone płatności krajowe, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu uzupełnienia rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 poprzez ustanowienie przepisów dotyczących ogólnych warunków kwalifikowalności i kryteriów pierwszeństwa w odniesieniu do przydzielania takich płatności krajowych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie, w celu określenia sytuacji rynkowych, w których takie środki są uzasadnione, przepisów dotyczących obliczania płatności krajowych oraz przepisów dotyczących ich spójności z innymi środkami wsparcia dla sektora wina w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR).
(32) Aromatyzowane produkty sektora wina są naturalnym rynkiem zbytu dla produktów sektora wina. W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 251/2014 6 zabrania się jednak wykorzystywania nazw handlowych zastrzeżonych dla aromatyzowanych produktów sektora wina w przypadku napojów, które nie osiągają minimalnej rzeczywistej zawartości alkoholu określonej w tym rozporządzeniu dla każdej kategorii produktów. W związku z rosnącym wśród konsumentów popytem na innowacyjne napoje alkoholowe o niższej rzeczywistej objętościowej zawartości alkoholu, powinno być możliwe wprowadzanie do obrotu napojów otrzymywanych z win odalkoholizowanych lub częściowo odalkoholizowanych produkowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, które mają nazwy handlowe zastrzeżone dla aromatyzowanych produktów sektora wina.
(33) Aby konsumenci byli prawidłowo informowani o charakterze aromatyzowanych produktów sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu, należy ustanowić przepisy zgodne z przepisami ustanowionymi w rozporządzeniu (UE) nr 1308/2013 dotyczące etykietowania win odalkoholizowanych lub częściowo odalkoholizowanych, tak aby w prezentacji i na etykiecie tych aromatyzowanych produktów sektora wina otrzymanych z odalkoholizowanych lub częściowo odalkoholizowanych win można było opisywać je za pomocą tych samych określeń co w przypadku produktów sektora wina o analogicznej zawartości alkoholu. Należy również dostosować wymogi językowe mające zastosowanie do aromatyzowanych produktów sektora wina do tych już mających zastosowanie do produktów sektora wina.
(34) Kwestie wskazane w odniesieniu do produktów sektora wina dotyczące identyfikacji środków elektronicznych zawierających informację o wartości odżywczej i wykaz składników odnoszą się również do aromatyzowanych produktów sektora wina. W związku z tym Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu uzupełnienia rozporządzenia (UE) nr 251/2014 poprzez ustanowienie wymagań dotyczących identyfikacji - na opakowaniu lub załączonej do niego etykiecie - środków elektronicznych w odniesieniu do aromatyzowanych produktów sektora wina.
(35) Aby zaspokoić nowy popyt konsumpcyjny i potrzebę wprowadzania innowacyjnych produktów, należy zmienić przepisy dotyczące produkcji i etykietowania kategorii aromatyzowanych produktów sektora wina "Glühwein", "Viiniglögi/Vinglögg/Karstas vynas" i "Pelin" w celu umożliwienia ich produkcji z wykorzystaniem wina różowego i umieszczenia odpowiedniej informacji w tym zakresie w etykietowaniu. Jednocześnie należy zakazać stosowania określenia "rosé" w prezentacji i etykietowaniu Glühwein i Pelin produkowanych w wyniku łączenia wina czerwonego i białego lub któregokolwiek z nich z winem różowym. Z tych samych powodów należy również umożliwić stosowanie nazwy handlowej "Glühwein" w prezentacji i etykietowaniu napojów alkoholowych produkowanych zgodnie z takimi samymi wymogami jak określone dla Glühwein, ale zawierających jako główny składnik wino owocowe zamiast produktów z winogron.
(36) Do celów przeprowadzenia takiego rodzaju interwencji jak restrukturyzacja i przekształcenie winnic należy doprecyzować w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (UE) 2021/2115, że konwersja odmian może również służyć zwiększeniu odporności winorośli na zmianę klimatu.
(37) Turystyka winiarska jest coraz ważniejszym elementem działalności handlowej dla wielu podmiotów gospodarczych działających w sektorze wina. Aby wspierać rozwój sprzedaży bezpośredniej turystom w regionach produkcyjnych, należy doprecyzować, że turystyka winiarska może być również przedmiotem inwestycji w struktury i narzędzia marketingowe.
(38) W obecnej trudnej i zmiennej sytuacji rynkowej, wymagającej bardziej zrównoważonego charakteru winnic i lepszej wymiany wiedzy, coraz większego znaczenia nabiera dostępność usług doradczych dla plantatorów winorośli i innych podmiotów gospodarczych w sektorze wina. W związku z tym należy zmienić typy usług doradczych wymienione w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. f) rozporządzenia (UE) 2021/2115, tak by objęły one istotne dodatkowe usługi doradcze, takie jak wprowadzanie do obrotu w drodze sprzedaży bezpośredniej, zrównoważenie środowiskowe i dywersyfikacja względem produkcji wina.
(39) Ponadto w trosce o większą skuteczność wsparcia na rzecz rozwoju turystyki winiarskiej w różnych regionach winiarskich należy wyraźnie wskazać jako beneficjentów rodzaju interwencji, o którym mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. i) rozporządzenia (UE) 2021/2115, organizacje, o których mowa w art. 152, 156 i 157 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, które są aktywne w sektorze wina, grupy producentów zarządzające chronionymi nazwami pochodzenia i chronionymi oznaczeniami geograficznymi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 7 , a także inne organizacje zawodowe działające w sektorze wina wskazane jako beneficjenci przez państwa członkowskie w ich planach strategicznych WPR.
(40) W celu osiągnięcia równowagi między potrzebą zapewnienia przez państwa członkowskie skutecznej restrukturyzacji winnic a potrzebą uniknięcia wzrostu produkcji, który mógłby prowadzić do nadmiernej podaży, państwa członkowskie powinny mieć możliwość określenia warunków przeprowadzania restrukturyzacji i przekształcania winnic, o których mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) 2021/2115. Warunki te powinny mieć na celu uniknięcie wzrostu plonów, a tym samym zwiększenia produkcji w winnicach objętych tego rodzaju interwencjami.
(41) Aby dostosować się do tendencji rynkowych i wykorzystać efektywne możliwości rynkowe - w tym poprzez wejście na nowe rynki eksportowe i dywersyfikację rynków zbytu - wsparcie na rzecz działań promocyjnych i komunikacyjnych prowadzonych w państwach trzecich powinno trwać trzy lata. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość podjąć decyzję o przedłużeniu czasu trwania działań dwukrotnie, maksymalnie o trzy lata w przypadku każdego przedłużenia, co daje maksymalny okres dziewięciu kolejno następujących po sobie lat. Ponadto państwa członkowskie powinny ułatwiać drobnym producentom zdefiniowanym w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2018/273 8 dostęp do wsparcia, które jest dostępne w ramach rodzaju interwencji polegającego na promocji i komunikacji, poprzez zapewnienie im uproszczonej procedury składania wniosków lub poprzez stosowanie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów pierwszeństwa względem nowych beneficjentów, nowych rynków i nowych produktów. Biorąc pod uwagę różnorodność struktur rynków wina w państwach trzecich oraz brak wspólnej definicji "rynku państwa trzeciego" do celów rodzajów interwencji polegających na promocji i komunikacji, należy określić kluczowe elementy, które pomogą państwom członkowskim w opracowaniu własnej definicji rynku na potrzeby przeprowadzania tych interwencji.
(42) Wysoce zaraźliwe agrofagi, takie jak flavescence doree, poważnie zagrażają produkcji wina, gdyż osłabiają winorośl, zmniejszając jej wydajność lub całkowicie niszcząc pień rośliny. Ponieważ leczenie po zakażeniu pnia winorośli jest często trudne lub niemożliwe, jedyną skuteczną odpowiedzią w obliczu tego zagrożenia jest zapobieganie i zarządzanie interwencjami. Biorąc pod uwagę wysokie ryzyko fitosanitarne stwarzane przez te agrofagi oraz znaczenie regularnych i zbiorowych działań mających na celu zapobieganie ich rozprzestrzenianiu się, należy zapewnić szczególne wsparcie dla takich działań. W związku z tym do wykazu rodzajów interwencji określonych w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/2115 należy dodać nowy rodzaj interwencji w sektorze wina.
(43) Biorąc pod uwagę istotny brak równowagi strukturalnej pod względem produkcji i obrotu w niektórych regionach produkujących wino, należy zezwolić państwom członkowskim na finansowanie trwałego karczowania winnic produkcyjnych za pośrednictwem ich planów strategicznych WPR. W związku z tym w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/2115 należy dodać nowy rodzaj interwencji w sektorze wina. Podobnie jak w przypadku środka polegającego na trwałym karczowaniu finansowanego z płatności krajowych, o którym mowa w art. 216 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, ten nowy rodzaj interwencji, a mianowicie "trwałe karczowanie" powinien podlegać szczególnym warunkom, takim jak zakaz posiadania lub uzyskania ważnego zezwolenia na nasadzenia przez pewien okres, lub ograniczeniom nałożonym przez państwa członkowskie względem obszarów do wykluczenia z zakresu interwencji w przypadku gdy winnice odgrywają ważną rolę ze względów środowiskowych, związanych z ochroną krajobrazu lub społecznoekonomicznych.
(44) Aby zapewnić plantatorom winorośli odpowiednie wsparcie w związku z przystosowaniem się do zmiany klimatu, należy dać państwom członkowskim możliwość zwiększenia maksymalnej unijnej pomocy finansowej do 80 % rzeczywistych kosztów restrukturyzacji i przekształcania winnic, jeżeli taka interwencja służy osiągnięciu tego celu.
(45) Aby zwiększyć współpracę w sektorze wina, inwestycje, o których mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) rozporządzenia (UE) 2021/2115, realizowane przez organizacje producentów uznane na mocy rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, takie jak spółdzielnie, należy objąć maksymalną stawką unijnej pomocy finansowej określonej w art. 59 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/2115, jak ma to już miejsce w przypadku mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE 9 .
(46) Aby dalej wspierać producentów w łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowywaniu się do niej, a także ułatwić poprawę zrównoważonego charakteru systemów produkcji i ograniczanie skutków środowiskowych, należy przewidzieć możliwość zwiększenia przez państwa członkowskie maksymalnej unijnej pomocy finansowej na inwestycje służące osiągnięciu tego celu do 80 % kwalifikowalnych kosztów inwestycji.
(47) Ponadto należy doprecyzować, że unijnej pomocy finansowej na innowacje, o których mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/2115, nie należy przyznawać przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu komunikatu Komisji zatytułowanego "Wytyczne dotyczące pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji", jak ma to miejsce w przypadku unijnej pomocy finansowej na inwestycje, o których mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) tego rozporządzenia.
(48) Ponadto w celu zapewnienia, aby rozszerzony zakres rodzaju interwencji polegającego na usługach doradczych, o którym mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. f) rozporządzenia (UE) 2021/2115, był uzupełniony odpowiednim zestawem zasad finansowych, konieczne jest określenie maksymalnego odsetka pomocy finansowej Unii, która może zostać udzielona na tego rodzaju interwencję.
(49) Aby dodatkowo wspierać rodzaje interwencji polegające na działaniach informacyjnych, promocji i komunikacji, o których mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. h) oraz k) rozporządzenia (UE) 2021/2115, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwiększenia maksymalnej unijnej pomocy finansowej na takie interwencje do 60 % wydatków kwalifikowalnych. Ponadto państwa członkowskie powinny mieć również możliwość zapewnienia krajowego wkładu w koszty kwalifikowalne tego rodzaju interwencji. Biorąc pod uwagę, że mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE częściej napotykają trudności finansowe podczas prowadzenia kampanii komunikacyjnych i promocyjnych, niż ma to miejsce w przypadku dużych przedsiębiorstw, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zapewnienia większego wsparcia finansowego mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom.
(50) Aby zapewnić wystarczające wsparcie w walce z wysoce zakaźnymi agrofagami, należy zezwolić, aby interwencja, o której mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. n) rozporządzenia (UE) 2021/2115, mogła korzystać z pomocy finansowej Unii pokrywającej do 100 % wydatków kwalifikowalnych.
(51) Ponadto konieczne jest określenie maksymalnego pułapu pomocy finansowej Unii na trwałe karczowanie w ramach rodzaju interwencji, o którym mowa w art. 58 ust. 1 akapit pierwszy lit. o) rozporządzenia (UE) 2021/2115. Pomoc taka powinna stanowić odsetek sumy bezpośrednich kosztów karczowania i szacowanej rocznej utraty dochodów w odniesieniu do wykarczowanego obszaru. Dodatkowo państwa członkowskie powinny mieć możliwość wniesienia dodatkowego krajowego wkładu.
(52) Produkcja napojów spirytusowych z oznaczeniem geograficznym często zależy od złożonych łańcuchów dostaw obejmujących kilka podmiotów gospodarczych realizujących poszczególne etapy produkcji. Bardzo powszechne są umowy oparte na elastycznych źródłach zaopatrzenia. Szczegółowy obowiązek etykietowania napojów spirytusowych określony w art. 37 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2024/1143, polegający na wymogu wskazania nazwy producenta w tym samym polu widzenia co oznaczenie geograficzne, okazał się niepasujący do struktury większości łańcucha dostaw napojów spirytusowych. Aby nie zakłócać utrwalonych praktyk i nie nakładać nieproporcjonalnych obciążeń na podmioty w tym sektorze, zwłaszcza na małych i średnich producentów, należy znieść ten obowiązek.
(53) W celu uzupełnienia odpowiednich przepisów i uwzględnienia specyficznych cech sektora wina należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do warunków zwolnienia ze stosowania systemu zezwoleń na nasadzenia winorośli, warunków karczowania opuszczonych winnic, przepisów dotyczących kryteriów udzielania zezwoleń na nowe nasadzenia, w tym dodania kryteriów, współistnienia winorośli, które producent zobowiązał się wykarczować, z nowo zasadzonymi winoroślami, podstawy decyzji państw członkowskich dotyczących ponownych nasadzeń, ogólnych warunków kwalifikowalności i kryteriów pierwszeństwa, które mają być ustalone przez państwa członkowskie w odniesieniu do przydzielania płatności krajowych, elementów determinujących istnienie sytuacji kryzysowej, metody obliczania płatności krajowych oraz spójność z innymi unijnymi środkami wsparcia dla sektora wina, a także identyfikacji na opakowaniu lub na etykiecie do niego dołączonej środków elektronicznych oraz formy i układu informacji przekazywanych za pomocą środków elektronicznych. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 10 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(54) Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ulepszenie niektórych zasad rynkowych i sektorowych środków wsparcia w sektorze wina i aromatyzowanych produktów sektora wina, a także niektórych zasad etykietowania napojów spirytusowych, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na zakres i skutki niniejszego rozporządzenia możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(55) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 251/2014, (UE) 2021/2115 i (UE) 2024/1143.
(56) Aby dać producentom czas na dostosowanie się do nowych wymogów dotyczących oznaczania produktów sektora wina o obniżonej zawartości alkoholu, te nowe wymogi powinny zacząć obowiązywać po upływie 18 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego. Należy również ustanowić przepisy przejściowe, aby umożliwić dalsze wprowadzanie do obrotu produktów sektora wina etykietowanych przed zastosowaniem nowych wymogów aż do wyczerpania zapasów.
(57) Datę rozpoczęcia stosowania przepisów dotyczących maksymalnego progu hektarów obsadzonych winnicami, na mocy których państwa członkowskie są zwolnione z obowiązku stosowania systemu zezwoleń na nasadzenia winorośli, należy odroczyć o 48 miesięcy, aby zapewnić wystarczająco dużo czasu na jego wdrożenie w tych państwach członkowskich, w których powierzchnia winnic będzie przekraczać maksymalny próg hektarów w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lutego 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.471 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2026/471 w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 251/2014 i (UE) 2021/2115 w odniesieniu do niektórych zasad rynkowych i środków wsparcia sektorowego w sektorze wina i w odniesieniu do aromatyzowanych produktów sektora wina oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2024/1143 w odniesieniu do niektórych zasad etykietowania napojów spirytusowych |
| Data aktu: | 2026-02-24 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-26 |
| Data wejścia w życie: | 2030-03-19, 2027-09-19, 2026-03-18 |