Rozporządzenie delegowane 2026/465 uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających cechy narzędzi zarządzania płynnością
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2026/465z dnia 17 listopada 2025 r.uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających cechy narzędzi zarządzania płynnością(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 1 , w szczególności jej art. 16 ust. 2i akapit drugi,
(1) Aby chronić inwestorów i ograniczyć skutki uboczne, zawieszenie powinno mieć zastosowanie jednocześnie i przez ten sam okres do subskrypcji, odkupu i umorzeń.
(2) Aby chronić obecnych inwestorów i zarządzać przepływem nowych inwestycji do AFI, ZAFI powinien mieć możliwość ograniczenia subskrypcji, przy jednoczesnym dalszym umożliwianiu odkupu i umorzeń przez obecnych inwestorów ("miękkie zamknięcie"). Takie miękkie zamknięcie AFI nie powinno jednak kwalifikować się jako narzędzie zarządzania płynnością, o którym mowa w załączniku V do dyrektywy 2011/61/UE, ponieważ nie służy ono zarządzaniu ryzykiem płynności ani przeciwdziałaniu presji umorzeniowej w skrajnych warunkach rynkowych.
(3) Biorąc pod uwagę cele inwestycyjne i politykę umarzania AFI, próg uruchomienia bariery umorzeniowej należy określić na poziomie AFI ("bariera na poziomie funduszu") albo na poziomie inwestorów ("bariera na poziomie inwestora"), bądź jako połączenie obu tych elementów. Zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności funduszy typu otwartego 2 przy ustalaniu progu uruchomienia bariery na poziomie funduszu należy uwzględnić zagregowane zlecenia umorzenia netto lub brutto na poziomie AFI na dany dzień transakcyjny lub w określonym okresie. Ponadto próg uruchomienia powinien być wyrażony jako odsetek wartości aktywów netto AFI, jako wartość pieniężna, jako odsetek aktywów płynnych, o których mowa w art. 50 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE 3 , lub jako połączenie powyższych elementów. Aby zmniejszyć przewagę, jaką zyskują inwestorzy, którzy jako pierwsi dokonują umorzenia, co może powodować problemy pod względem ochrony inwestorów, oraz aby uwzględnić AFI typu otwartego o ograniczonej liczbie inwestorów branżowych, próg uruchomienia bariery na poziomie inwestora powinien uwzględniać indywidualne zlecenia umorzenia każdego inwestora w AFI i być wyrażony albo jako odsetek posiadanych przez inwestora udziałów w AFI, albo jako odsetek wartości aktywów netto AFI i w porównaniu ze zleceniem umorzenia tego inwestora. W przypadku przekroczenia progu uruchomienia ZAFI powinien mieć możliwość podjęcia decyzji o uruchomieniu barier umorzeniowych lub o dalszym wykonywaniu zleceń umorzenia, biorąc pod uwagę płynność AFI, warunki rynkowe oraz najlepszy interes inwestorów.
(4) Jeżeli jest to właściwe ze względu na cele inwestycyjne i politykę umarzania AFI ZAFI powinien mieć możliwość uruchomienia połączonej bariery umorzeniowej obejmującej elementy bariery na poziomie inwestora i bariery na poziomie funduszu.
(5) Aby zapewnić sprawiedliwe traktowanie inwestorów, ZAFI, który uruchamia bariery umorzeniowe, powinien mieć możliwość traktowania niewykonanej części zleceń umorzenia zgodnie z wcześniej ustalonymi warunkami, które ujawniono inwestorom. Warunki te mogą obejmować automatyczne przeniesienie niewykonanej części zleceń umorzenia na kolejny dzień transakcyjny, ewentualnie z nadaniem pierwszeństwa względem zleceń umorzenia złożonych w późniejszym dniu transakcyjnym, lub anulowanie takich niewykonanych zleceń umorzenia.
(6) Aby chronić inwestorów i utrzymać stabilność rynku w okresach występowania warunków skrajnych lub nietypowej aktywności umorzeniowej, ZAFI może uruchomić mechanizm przedłużenia okresów wypowiedzenia. W zależności od celu inwestycyjnego i polityki umarzania AFI przedłużony okres wypowiedzenia może obejmować określoną liczbę dni, tygodni lub miesięcy lub ustaloną datę poprzedzającą datę umorzenia. W przypadku gdy jest to właściwe z uwagi na strategię inwestycyjną oraz politykę umarzania AFI minimalny okres wypowiedzenia, jaki inwestorzy powinni zachować wobec ZAFI przy umarzaniu swoich jednostek uczestnictwa lub udziałów, może wynosić zero. W takim przypadku ZAFI nadal powinien mieć możliwość wyboru i, w stosownych przypadkach, uruchomienia mechanizmu przedłużenia okresów wypowiedzenia poprzez ich przedłużenie poza okres wypowiedzenia równy zeru.
(7) Z uwagi na fakt, że proces rozrachunku zwykle nie jest kontrolowany przez ZAFI, procesu tego nie należy uwzględniać w przedłużonym okresie wypowiedzenia.
(8) Aby chronić inwestorów, przedłużenie okresów wypowiedzenia nie powinno mieć żadnego wpływu na przyjętą przez AFI częstotliwość umorzeń.
(9) Zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności funduszy typu otwartego oraz w celu zapewnienia, aby koszty płynności wynikające z subskrypcji i umorzeń nie miały negatywnego wpływu na obecnych inwestorów AFI lub inwestorów, którzy pozostają w AFI, narzędzia zarządzania płynnością przeciwdziałające rozwodnieniu, a mianowicie opłaty z tytułu umorzenia, mechanizm ustalania ruchomych cen, mechanizm ustalania podwójnych cen i opłaty przeciwdziałające rozwodnieniu, powinny obciążać inwestorów dokonujących subskrypcji i umorzenia szacunkowymi kosztami płynności. Na koszty płynności składają się jawne i ukryte koszty transakcyjne związane z subskrypcją lub umorzeniem, w tym jakikolwiek znaczący wpływ na rynek. ZAFI, który uruchamia narzędzie zarządzania płynnością przeciwdziałające rozwodnieniu, powinien uwzględnić szacunkowe jawne koszty transakcyjne. Jeżeli jest to właściwe z uwagi na strategię inwestycyjną AFI, ZAFI powinien również uwzględnić ukryte koszty transakcyjne, w tym jakikolwiek znaczący wpływ, jaki na rynek wywierają zakup lub sprzedaż aktywów dokonywane w celu realizacji zleceń umorzenia. Aby uwzględnić różnorodność aktywów bazowych AFI, w przypadku gdy informacje niezbędne do obliczenia ukrytych kosztów transakcyjnych, w tym znaczącego wpływu na rynek, nie są dostępne lub wiarygodne, koszty te należy oszacować z zachowaniem należytej staranności.
(10) Aby pokryć koszty płynności generowane przez inwestorów dokonujących umorzeń, posiadacze jednostek uczestnictwa lub udziałowcy powinni uiszczać na rzecz AFI opłaty z tytułu umorzenia przy umarzaniu ich jednostek uczestnictwa lub udziałów. Stosując opłaty z tytułu umorzenia, ZAFI powinien mieć możliwość odliczania tych opłat od kwoty środków pieniężnych wypłacanych inwestorom dokonującym umorzenia.
(11) W ramach mechanizmu ustalania ruchomych cen ZAFI powinien określić współczynnik ruchomej ceny, który będzie stosowany do korekty wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI, którym zarządza. W celu zapewnienia, aby wszyscy inwestorzy dokonujący subskrypcji i umorzenia płacili lub otrzymywali tę samą cenę przy nabywaniu lub umarzaniu jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI, publikowana wartość aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów tego AFI powinna być wartością aktywów netto po zastosowaniu współczynnika ruchomej ceny.
(12) Aby zapewnić równe traktowanie inwestorów oraz ograniczyć efekt rozwadniający wynikający z kosztów transakcyjnych generowanych przez inwestorów dokonujących subskrypcji lub umorzenia, ZAFI stosujący mechanizm ustalania ruchomych cen powinien mieć prawo do korygowania wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów zarządzanego przez siebie AFI w każdym dniu transakcyjnym (tzw. "bezwarunkowe stosowanie ruchomych cen") lub tylko wtedy, gdy wartość subskrypcji lub umorzeń netto przekracza z góry określony próg (tzw. "warunkowe stosowanie ruchomych cen"). W przypadku obu rodzajów mechanizmu ustalania ruchomych cen ich kierunek (tj. czy współczynnik ruchomej ceny jest dodawany do wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI, czy też odejmowany od tej wartości) określa się na podstawie aktywności kapitałowej netto (salda napływów i odpływów) w danym dniu transakcyjnym. W związku z tym w dniu transakcyjnym, w którym odnotowano subskrypcje netto, współczynnik ruchomej ceny należy dodać do wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI, która zostanie skorygowana w górę. W przeciwnym scenariuszu, w dniu transakcyjnym, w którym odnotowano umorzenia netto, współczynnik ruchomej ceny należy odjąć od wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI, która zostanie skorygowana w dół. Aby zapewnić sprawiedliwe traktowanie inwestorów i ułatwić stosowanie mechanizmu ustalania ruchomych cen zarówno w normalnych, jak i skrajnych warunkach rynkowych, w przypadku obu rodzajów mechanizmów ustalania ruchomych cen ZAFI powinien mieć możliwość podjęcia decyzji o zastosowaniu jednego współczynnika ruchomej ceny albo o zastosowaniu współczynników ruchomej ceny w zależności od wielkości aktywności kapitałowej netto (tzw. "podejście stopniowane") lub o zastosowaniu innych dostępnych rozwiązań, w tym podejść mieszanych.
(13) Cechy mechanizmu ustalania podwójnych cen powinny uwzględniać właściwą dla niego metodykę obliczania. W celu uwzględnienia różnorodności strategii inwestycyjnych i polityki umarzania oraz zgodnie z międzynarodowymi zaleceniami ZAFI powinien rozważyć dwie alternatywne metodyki obliczania w ramach mechanizmu ustalania podwójnych cen poprzez obliczenie dwóch odrębnych wartości aktywów netto obejmujących odpowiednio ceny, odpowiednio, sprzedaży i kupna aktywów albo poprzez ustalenie regulowanego spreadu wokół wartości aktywów netto jednostek uczestnictwa lub udziałów.
(14) Aby chronić inwestorów, którzy pozostają w AFI, przed rozwadniającym wpływem potencjalnie dużych subskrypcji lub umorzeń, ZAFI, który uruchamia opłatę przeciwdziałającą rozwodnieniu, powinien stosować tę opłatę wobec inwestorów dokonujących umorzenia w przypadku umorzeń netto oraz wobec inwestorów dokonujących subskrypcji w przypadku subskrypcji netto.
(15) ZAFI powinien mieć możliwość uruchomienia umorzeń w formie niepieniężnej, aby zapobiec sprzedaży znacznych pakietów papierów wartościowych w reakcji na zlecenia umorzenia, jeżeli taka sprzedaż mogłaby prowadzić do powstania znaczących kosztów transakcyjnych oraz wpływać na ceny rynkowe, co miałoby konsekwencje dla udziałowców lub posiadaczy jednostek uczestnictwa w AFI, którym zarządza.
(16) Posiadający zezwolenie uczestnicy oraz animatorzy rynku w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE 4 pełnią istotne funkcje w kontekście bieżącej działalności AFI typu ETF. Rola posiadających zezwolenie uczestników i animatorów rynku obejmuje nabywanie lub sprzedaż jednostek uczestnictwa lub udziałów AFI typu ETF na rynku wtórnym, wspieranie ZAFI AFI typu ETF w wykonywaniu zleceń oraz zapewnianie ciągłej płynności i obrotu na rynku wtórnym. W ramach regularnej działalności transakcyjnej AFI typu ETF dostawy w całości lub w części aktywów bazowych, które znajdują się w posiadaniu AFI typu ETF lub są przechowywane w jego imieniu, na rzecz posiadających zezwolenie uczestników oraz animatorów rynku w celu realizacji zleceń umorzenia nie należy uznawać za uruchomienie narzędzia zarządzania płynnością w postaci umorzenia w formie niepieniężnej, o którym mowa w pkt 8 załącznika V do dyrektywy 2011/61/UE, ponieważ operacja ta nie odnosi się do zarządzania płynnością portfela AFI typu ETF.
(17) W celu ograniczenia ryzyka płynności w odniesieniu do aktywów AFI, których cechy ekonomiczne lub prawne znacznie się zmieniły lub stały się niepewne ze względu na wyjątkowe okoliczności, ZAFI powinien mieć możliwość uruchomienia bocznych kieszeni poprzez rozdzielność księgową lub fizyczne oddzielenie.
(18) W przypadku gdy utrzymanie bocznej kieszeni w ramach istniejącej struktury funduszu leży w najlepszym interesie AFI i jego inwestorów, ZAFI powinien mieć możliwość utworzenia bocznej kieszeni w drodze rozdzielności księgowej. W takim przypadku aktywa, których cechy ekonomiczne lub prawne znacznie się zmieniły lub stały się niepewne ze względu na wyjątkowe okoliczności, należy przypisać do specjalnej klasy udziałów AFI.
(19) Jeżeli w najlepszym interesie AFI leży fizyczne wyodrębnienie aktywów, których cechy ekonomiczne lub prawne znacznie się zmieniły lub stały się niepewne ze względu na wyjątkowe okoliczności, ZAFI powinien mieć możliwość utworzenia bocznej kieszeni poprzez fizyczne oddzielenie. W takim przypadku aktywa, których wspomniane cechy uległy zmianie lub stały się niepewne, powinny pozostać w pierwotnym AFI albo zostać przeniesione do nowego AFI.
(20) Aby chronić inwestorów i ograniczyć ryzyko efektu domina dla pozostałej części AFI, należy uniemożliwić dokonywanie subskrypcji, odkupu i umorzeń w odniesieniu do bocznych kieszeni. W interesie inwestorów ZAFI powinien - niezależnie od tego, czy boczną kieszeń tworzy się w drodze rozdzielności księgowej czy fizycznego oddzielenia - mieć jednak możliwość zbycia lub likwidacji bocznej kieszeni w imieniu zarządzanego przez siebie AFI i przekazania wszelkich wpływów z tego zbycia lub tej likwidacji inwestorom proporcjonalnie do wielkości ich udziału w tej bocznej kieszeni.
(21) W celu zapewnienia pewności prawa i spójności z dyrektywą 2011/61/UE w odniesieniu do AFI utworzonych po dacie rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie od dnia 16 kwietnia 2026 r. Zgodność z niniejszym rozporządzeniem wymagałaby zmian w dokumentacji funduszu oraz aktualizacji istniejących procesów i infrastruktury technicznej ZAFI i AFI w celu umożliwienia uruchomienia wybranych narzędzi zarządzania płynnością. Należy zatem przewidzieć roczny okres przejściowy dla AFI utworzonych przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, aby umożliwić tym AFI dostosowanie się do nowego systemu. Te AFI powinny jednak nadal mieć możliwość podjęcia decyzji o objęciu ich niniejszym rozporządzeniem od daty rozpoczęcia jego stosowania, tj. od dnia 16 kwietnia 2026 r.
(22) Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.
(23) Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat projektu regulacyjnych standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, dokonał analizy potencjalnych powiązanych z nim kosztów i korzyści oraz zwrócił się o opinię do Grupy Interesariuszy z Sektora Giełd i Papierów Wartościowych ustanowionej zgodnie z art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 5 ,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 17 listopada 2025 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.465 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie delegowane 2026/465 uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających cechy narzędzi zarządzania płynnością |
| Data aktu: | 2025-11-17 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-27 |
| Data wejścia w życie: | 2026-04-16, 2026-03-19 |
