Rozporządzenie delegowane 2026/305 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających warunki operacyjne, obowiązek reprezentatywności i wymogi dotyczące zgłaszania związane z wymogiem posiadania aktywnego rachunku
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2026/305z dnia 29 października 2025 r.uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających warunki operacyjne, obowiązek reprezentatywności i wymogi dotyczące zgłaszania związane z wymogiem posiadania aktywnego rachunku(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji 1 , w szczególności jego art. 7a ust. 8 akapit piąty,
(1) Zgodnie z art. 7b rozporządzenia (UE) nr 648/2012 kontrahenci, którzy mają posiadać aktywny rachunek zgodnie z art. 7a tego rozporządzenia, co sześć miesięcy przekazują właściwym organom informacje niezbędne do oceny, czy kontrahenci ci wypełniają obowiązki określone w art. 7a. Obowiązki te określono między innymi w art. 7a ust. 3 lit. a)-d) tego rozporządzenia. Obowiązki określone w art. 7a ust. 3 lit. a), b) i c) mają charakter operacyjny, natomiast obowiązek określony w art. 7a ust. 3 lit. d) wymaga, aby transakcje rozliczane na aktywnym rachunku były reprezentatywne dla kontraktów na instrumenty pochodne na stopę procentową denominowane w euro lub w złotych polskich lub kontraktów na instrumenty pochodne na krótkoterminową stopę procentową denominowane w euro, które to kontrakty są rozliczane w ramach usługi rozliczeniowej o istotnym znaczeniu systemowym.
(2) W celu zapewnienia, aby kontrahenci posiadający większą liczbę transakcji w swoich portfelach podlegali bardziej rygorystycznym warunkom operacyjnym i wymogom dotyczącym zgłaszania niż kontrahenci z mniejszą liczbą transakcji, w niniejszym rozporządzeniu przewidziano odmienne traktowanie kontrahentów w odniesieniu do obowiązków określonych w art. 7a ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 648/2012. W art. 7a ust. 3 lit. a) i c) tego rozporządzenia określono wymogi, które doprecyzowano w niniejszym rozporządzeniu. Ze względu na uniwersalny charakter tych wymogów nie byłoby jednak właściwe różnicowanie ich w zależności od wielkości portfeli poszczególnych kontrahentów. W odniesieniu do art. 7a ust. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 648/2012, a także wymogów dotyczących zgłaszania określonych w art. 7b tego rozporządzenia, w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się minimalne standardy, które powinny mieć zastosowanie do wszystkich kontrahentów. Wymaganie bardziej rygorystycznego traktowania kontrahentów z większą liczbą transakcji byłoby nieproporcjonalne.
(3) Obowiązek operacyjny określony w art. 7a ust. 3 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 648/2012 wymaga, aby aktywny rachunek był stale operacyjny. W tym celu kontrahenci, których to dotyczy powinni dysponować niezbędnymi rozwiązaniami prawnymi i technicznymi. Aby uniknąć zbędnych kosztów i obciążeń dla tych kontrahentów, powinni oni zgłaszać właściwym organom dokumenty potwierdzające ich zgodność z warunkami operacyjnymi - bezpośrednio lub za pośrednictwem swoich członków rozliczających - ocenianą w kontekście realizowanych przez nich kontroli w ramach procesów należytej staranności i procedur onboardingu przy otwieraniu nowych rachunków rozliczeniowych.
(4) Aby zapewnić spełnienie pierwszego warunku operacyjnego oraz stałą operacyjność aktywnego rachunku, kontrahenci powinni być zobowiązani do wykazania, że posiadają rozwiązania prawne i techniczne, będące przedmiotem uzgodnień z CCP z UE, wspierające świadczenie usług rozliczeniowych w odniesieniu do odpowiednich kontraktów pochodnych - bezpośrednio lub za pośrednictwem członka rozliczającego. Kontrahenci powinni zgłaszać właściwym organom - bezpośrednio lub za pośrednictwem swoich członków rozliczających - dokumenty potwierdzające zgodność z warunkami operacyjnymi, w ramach zwykłych kontroli w ramach procesów należytej staranności i swoich procedur onboardingu przy otwieraniu nowych rachunków rozliczeniowych, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i obciążeń.
(5) Art. 7a ust. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 648/2012 wymaga, aby kontrahenci dysponowali systemami i zasobami, dzięki którym są operacyjnie zdolni do korzystania z aktywnego rachunku, nawet w krótkim czasie po uprzedzeniu, na potrzeby dużych wolumenów kontraktów pochodnych. Art. 7a ust. 3 lit. c) tego rozporządzenia wymaga, aby wszystkie nowe transakcje danego kontrahenta w kontraktach pochodnych mogły być rozliczane na aktywnym rachunku przez cały czas. Kontrahenci powinni zatem dysponować niezbędnymi systemami wewnętrznymi i specjalnymi zasobami do monitorowania swoich ekspozycji, a także mechanizmami wewnętrznymi umożliwiającymi korzystanie z rachunku w przypadku wzrostu wolumenu rozliczeń, w tym możliwością oceny wszelkich potencjalnych barier prawnych lub operacyjnych, które mogłyby uniemożliwić realizację lub ograniczyć ich zdolność do obsługi znacznej liczby dodatkowych transakcji.
(6) Art. 7a ust. 4 akapit czwarty rozporządzenia (UE) nr 648/2012 zawiera wymóg, aby zgodność z wymogami określonymi w art. 7a ust. 3 lit. a), b) i c) tego rozporządzenia była poddawana testowi warunków skrajnych co najmniej raz do roku. W tym celu kontrahenci powinni przeprowadzać testy techniczne i funkcjonalne w zakresie łączności informatycznej z CCP posiadającym zezwolenie lub ze swoimi członkami rozliczającymi i klientami świadczącymi usługi rozliczeniowe na rzecz klientów. Aby potwierdzić zdolność operacyjną aktywnego rachunku i jego zdolność do obsługi znacznego wzrostu wolumenu w krótkim czasie po uprzedzeniu, kontrahenci powinni wykazać właściwemu organowi krajowemu, że przeprowadzili te testy techniczne i funkcjonalne.
(7) W art. 7a ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 648/2012 zobowiązano kontrahentów do zapewnienia, aby transakcje rozliczane na aktywnym rachunku były reprezentatywne dla kontraktów na instrumenty pochodne na stopę procentową denominowane w euro lub w złotych polskich lub kontraktów na instrumenty pochodne na krótkoterminową stopę procentową denominowane w euro, które to kontrakty są rozliczane w ramach usługi rozliczeniowej o istotnym znaczeniu systemowym. Zgodnie z art. 7a ust. 8 akapit drugi ESMA zapewnia taką reprezentatywność, wybierając maksymalnie trzy różne klasy kontraktów pochodnych, z limitem czterech terminów zapadalności, oraz określając różne przedziały wielkości transakcji, z limitem trzech przedziałów wielkości transakcji. Przy wyborze klas kontraktów pochodnych należy zapewnić, aby odnośne aktywne rachunki uwzględniały maksymalną liczbę klas instrumentów pochodnych na stopę procentową, które już podlegają obowiązkowi rozliczania. Należy ponadto unikać agregowania instrumentów pochodnych w kategorie, które nie miałyby wspólnych zasadniczych cech charakterystycznych, a jednocześnie umożliwić lepsze dostosowanie odpowiedniej reprezentatywności transakcji rozliczanych na aktywnych rachunkach do każdego konkretnego rynku, z uwzględnieniem ich wielkości, płynności, wzrostu i skali działalności w ramach każdej usługi rozliczeniowej uznanej za mającą istotne znaczenie systemowe w porównaniu ze skalą działalności CCP w Unii. Ponadto metodyka wyboru klas kontraktów pochodnych powinna być elastyczna i dostosowana do przyszłych wyzwań, uwzględniać zmiany na rynku i dostosowywać się do zmian stopnia znaczenia systemowego CCP z państw trzecich oraz zapewniać wystarczające ograniczenie powiązanego ryzyka dla stabilności finansowej Unii lub jej państwa lub państw członkowskich. Z tego powodu po uwzględnieniu klas instrumentów pochodnych już podlegających obowiązkowi rozliczania, ich odpowiedniej płynności i względnego znaczenia należy zdefiniować trzy klasy dla instrumentów pochodnych na stopę procentową będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym denominowanych w euro, dwie klasy dla instrumentów pochodnych na stopę procentową będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym denominowanych w złotych polskich oraz dwie klasy dla instrumentów pochodnych na krótkoterminową stopę procentową denominowanych w euro.
(8) Aby zapewnić zrównoważony rozkład transakcji, przedziały terminów zapadalności i przedziały wielkości transakcji najistotniejszych podkategorii w podziale na klasy instrumentów pochodnych, liczba najistotniejszych podkategorii oraz czas trwania okresu odniesienia dla każdej usługi rozliczeniowej uznanej za mającą istotne znaczenie systemowe powinny opierać się na odpowiedniej płynności i typowym rozkładzie między uczestnikami rynku. Biorąc pod uwagę, że ogół typowych transakcji różni się znacznie w zależności od kategorii rozpatrywanych instrumentów pochodnych, należy zobowiązać kontrahentów do wyboru pięciu najistotniejszych podkategorii dla każdej z trzech wybranych klas instrumentów pochodnych na stopę procentową denominowanych w euro, jednej najistotniejszej podkategorii dla każdej z dwóch wybranych klas instrumentów pochodnych na stopę procentową denominowanych w złotych polskich oraz czterech najistotniejszych podkategorii dla każdej z dwóch wybranych klas instrumentów pochodnych na krótkoterminową stopę procentową denominowanych w euro.
(9) Aby uniknąć sytuacji, w której kontrahenci byliby zmuszeni do rozliczania niektórych produktów pochodnych w Unii, których nie rozliczają w ramach usługi rozliczeniowej o istotnym znaczeniu systemowym, kontrahenci powinni określić najistotniejsze podkategorie dla każdej klasy kontraktów pochodnych w zależności od ich działalności rozliczeniowej w każdej klasie instrumentów pochodnych podlegających obowiązkowi posiadania aktywnego rachunku.
(10) W celu zapewnienia, aby właściwe organy dysponowały informacjami niezbędnymi do oceny zgodności z wymogiem posiadania aktywnego rachunku określonym w art. 7a rozporządzenia (UE) nr 648/2012, kontrahenci powinni obliczać wielkość swojej działalność i swoje ekspozycje na ryzyko w kategoriach odnośnych instrumentów pochodnych oraz przekazywać właściwemu organowi zagregowane dane dotyczące tych kategorii, w tym w podziale według CCP. Zgłoszenie to powinno również zawierać informacje umożliwiające właściwemu organowi ocenę, w jaki sposób kontrahenci spełniają warunki operacyjne i obowiązek reprezentatywności w odniesieniu do wymogu posiadania aktywnego rachunku, w tym liczbę transakcji rozliczanych na aktywnych rachunkach kontrahentów oraz wybrane podkategorie.
(11) Zgodnie z art. 7b rozporządzenia (UE) nr 648/2012 kontrahenci przekazują właściwemu organowi informacje niezbędne do oceny przestrzegania tego obowiązku, przy czym informacje te są zobowiązani przekazywać co sześć miesięcy. W celu zapewnienia, aby właściwe organy mogły ocenić, czy kontrahenci, których to dotyczy, spełniają wymóg posiadania aktywnego rachunku od momentu rozpoczęcia działalności, pierwsze zgłoszenie powinno jednak obejmować okres, od którego kontrahenci podlegają wymogom dotyczącym zgłaszania w odniesieniu do aktywnego rachunku, do następnego dnia sprawozdawczego.
(12) Aby zapewnić skuteczne zgłaszanie, należy ustanowić wzory tych zgłoszeń.
(13) Podstawę niniejszego rozporządzenia stanowi projekt regulacyjnych standardów technicznych przedłożony Komisji przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).
(14) Przed przedłożeniem projektu standardów technicznych, który stanowi podstawę niniejszego rozporządzenia, ESMA skonsultował się z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejskim Urzędem Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA), Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) oraz członkami Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC). ESMA przeprowadził otwarte konsultacje publiczne na temat tego projektu regulacyjnych standardów technicznych, dokonał analizy potencjalnych powiązanych kosztów i korzyści, uwzględnił nadrzędny program uproszczeń Komisji, w szczególności w odniesieniu do wymogów dotyczących zgłaszania, oraz zwrócił się o opinię do Grupy Interesariuszy z Sektora Giełd i Papierów Wartościowych ustanowionej na mocy art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 2 ,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.305 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie delegowane 2026/305 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających warunki operacyjne, obowiązek reprezentatywności i wymogi dotyczące zgłaszania związane z wymogiem posiadania aktywnego rachunku |
| Data aktu: | 2025-10-29 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-06 |
| Data wejścia w życie: | 2026-02-26 |
