Rozporządzenie wykonawcze 2026/256 w sprawie przekazywania danych, wykonujące art. 7c ust. 2, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1348/2014
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/256z dnia 30 stycznia 2026 r.w sprawie przekazywania danych, wykonujące art. 7c ust. 2, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1348/2014(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii 1 , w szczególności jego art. 7c ust. 2, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 6,
(1) W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 1348/2014 2 ustanowiono przepisy dotyczące przekazywania danych Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki ("Agencja"), określono szczegóły dotyczące produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym i podstawowych danych objętych obowiązkiem sprawozdawczym, ustanowiono odpowiednie kanały przekazywania danych oraz określono terminy i częstotliwość ich przekazywania.
(2) Ze względu na zmiany zachodzące na rynkach energii i kryzys energetyczny w maju 2024 r. zmieniono rozporządzenie (UE) nr 1227/2011, co pozwoliło rozszerzyć zakres produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym i skutecznie wprowadzić szereg dodatkowych rodzajów transakcji, które należy zgłaszać Agencji, aby zapewnić skuteczny nadzór Agencji nad hurtowymi rynkami energii oraz jeszcze bardziej usprawnić i wzmocnić jego sprawowanie. Zmiany te należy odzwierciedlić w rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 1348/2014.
(3) W oparciu o szerokie doświadczenie Agencji we wdrażaniu rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 1348/2014 należy wprowadzić dodatkowe zmiany, aby zwiększyć integralność i przejrzystość na hurtowych rynkach energii poprzez ulepszenie systemu sprawozdawczości oraz zmniejszyć obciążenia administracyjne dzięki uproszczeniu sprawozdawczości w obrębie tego systemu.
(4) Ze względu na zakres niezbędnych zmian należy uchylić rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1348/2014 i zastąpić je niniejszym rozporządzeniem, aby zapewnić jasność i pewność prawa.
(5) Skuteczny nadzór nad hurtowymi rynkami energii wymaga regularnego monitorowania szczegółów transakcji, w tym składania zleceń, a także danych dotyczących rozliczania niezbilansowania, zdolności i wykorzystania instalacji służących produkcji, magazynowaniu, przesyłowi energii elektrycznej lub gazu ziemnego, w tym skroplonego gazu ziemnego (LNG), oraz wodoru lub zużywających energię elektryczną, gaz ziemny, w tym LNG, oraz wodór.
(6) Rozporządzenie (UE) nr 1227/2011 zobowiązuje Agencję do monitorowania hurtowych rynków energii w Unii. Aby umożliwić Agencji realizację powierzonych jej zadań, należy w odpowiednim terminie dostarczać jej kompletne zestawy istotnych informacji.
(7) Uczestnicy rynku powinni w sposób ciągły przekazywać Agencji szczegóły transakcji dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w związku z dostawą, przesyłem lub magazynowaniem energii elektrycznej oraz informacje na temat transakcji dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w związku z dostawą i przesyłem gazu ziemnego, w tym LNG.
(8) Ponieważ magazynowanie na rynkach gazu ziemnego funkcjonuje inaczej niż na rynkach energii elektrycznej, należy ustanowić odrębne przepisy dla produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w odniesieniu do magazynowania gazu ziemnego, w tym LNG, natomiast wszelkie produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym w związku z magazynowaniem energii elektrycznej należy traktować w taki sam sposób jak produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym w związku z jej dostawą. Wszystkie przepisy związane z transakcjami dotyczącymi dostaw energii elektrycznej powinny zatem mieć zastosowanie również do magazynowania energii elektrycznej.
(9) Aby ograniczyć obowiązki sprawozdawcze uczestników rynku do niezbędnego minimum, niektóre szczegóły transakcji dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym należy zgłaszać Agencji okresowo. W szczególności takie okresowe obowiązki sprawozdawcze powinny mieć zastosowanie do transakcji związanych z magazynowaniem gazu ziemnego, w tym LNG, transakcji związanych z dostawą lub magazynowaniem energii elektrycznej lub dostawą gazu ziemnego, w tym LNG, do pojedynczej jednostki odbiorczej posiadającej możliwość techniczną niezbędną do zużycia 600 GWh/rok lub więcej, zawieranych na rynku pozagiełdowym, transakcji związanych z mechanizmami zdolności wytwórczych, a także transakcji dotyczących usług bilansujących. Okresowym obowiązkom sprawozdawczym powinny podlegać również szczegóły transakcji dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w odniesieniu do wodoru. Aby uwzględnić fakt, że rynek wodoru znajduje się na wczesnym etapie rozwoju, obowiązki sprawozdawcze dotyczące wodoru powinny ponadto zacząć obowiązywać później i należy przewidzieć zwolnienia z tych obowiązków w przypadku ograniczonych geograficznie i małych jednostek produkcyjnych, a także w przypadku dostaw do niektórych pojedynczych jednostek odbiorczych o niskim zużyciu.
(10) Aby ograniczyć obowiązki sprawozdawcze uczestników rynku do niezbędnego minimum, transakcje pozagiełdowe przeprowadzane między różnymi członkami tej samej grupy przedsiębiorstw, które odnoszą się do sprzedaży energii wytworzonej w małych zakładach produkujących energię lub do sieci gazociągów kopalnianych, zleceń złożonych przez brokerów za pośrednictwem serwisów głosowych, które nie występują na ekranach elektronicznych, mechanizmów redysponowania opartych na zasadach rynkowych oraz wszelkie informacje dotyczące produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym związanych z magazynowaniem gazu ziemnego, w tym LNG, które nie są objęte ramami sprawozdawczości ciągłej lub okresowej, transakcje w ramach usług bilansujących dotyczących gazu nieobjęte jeszcze ramami sprawozdawczości ciągłej oraz informacje na temat pierwotnych alokacji zdolności przesyłowych, w przypadku gdy nie złożono żadnych ofert i nie przydzielono żadnych zdolności w wyniku procesu alokacji, należy zgłaszać Agencji wyłącznie na jej uzasadniony wniosek. Co do zasady istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że takie transakcje dotyczące produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym wpłyną na hurtowe ceny energii lub same w sobie doprowadzą do nadużyć na hurtowych rynkach energii.
(11) Zorganizowane platformy obrotu bezzwłocznie zapewniają Agencji, na jej wniosek, dostęp do arkusza zleceń, tak aby Agencja mogła monitorować obrót na hurtowym rynku energii. Aby zagwarantować pewność prawa, wnioski takie zawsze powinny zawierać uzasadnienie - na przykład podejrzenie, że określone zachowanie może stanowić naruszenie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011 - oraz należy z nich korzystać zgodnie z zasadą proporcjonalności.
(12) W ramach informacji, które należy zgłaszać na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011, uczestnicy rynku mają przekazywać Agencji informacje na temat swoich ekspozycji, w podziale na produkty, w tym transakcji, które mają miejsce w obrocie pozagiełdowym. Chociaż Agencja nie powinna wykorzystywać informacji na temat ekspozycji uczestników rynku do oceny ich strategii zabezpieczających, informacje te należy analizować w połączeniu z pozostałymi danymi, które Agencja otrzymuje na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011, aby wykrywać potencjalne przypadki nadużyć na rynku lub rozwiewać podejrzenia dotyczące ich wystąpienia. Informacje, które należy zgłaszać, powinny obejmować pozycje uczestników rynku wynikające z obrotu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym oraz, na wniosek Agencji i do celów ustalenia ekspozycji, informacje na temat prognozowanej wielkości ich produkcji energii elektrycznej lub gazu ziemnego - w tym LNG - oraz informacje na temat prognozowanej wielkości zużycia przez nie energii elektrycznej lub gazu ziemnego - w tym LNG - na podstawie umów zawartych z odbiorcami. Informacje należy przekazywać w odniesieniu do pozycji z tytułu transakcji rozliczanych przez dostawy fizyczne lub w środkach pieniężnych w ciągu 18 miesięcy - za każdy miesiąc w okresie 18 miesięcy następujących po ostatnim dniu każdego okresu sprawozdawczego. Z uwagi na perspektywiczny charakter tego obowiązku, nie należy wymagać przekazywania danych z rynku kasowego w przedziałach czasowych dnia następnego i dnia bieżącego. Pozycje objęte sprawozdawczością należy obliczać tylko raz w ostatnim dniu okresu sprawozdawczego. Ze względu na zasadę proporcjonalności oraz w celu ograniczenia obciążeń administracyjnych dla uczestników rynku wymóg dotyczący zgłaszania danych nie powinien mieć zastosowania do tych uczestników rynku, którzy nie osiągają określonego progu w przypadku odpowiednich ilości energii przeznaczonych do obrotu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym. Operatorzy systemów przesyłowych, operatorzy systemów dystrybucyjnych, operatorzy systemów magazynowania gazu ziemnego i operatorzy systemów LNG, którzy kupują gaz ziemny lub energię elektryczną wyłącznie na potrzeby technologiczne lub operacyjne obsługiwanego przez nich systemu, powinni przekazywać informacje na temat swoich ekspozycji wyłącznie na wniosek Agencji.
(13) Wszystkie dane na temat transakcji na hurtowym rynku energii, w tym zleceń, należy zgłaszać Agencji za pośrednictwem zarejestrowanych mechanizmów sprawozdawczych (RRM). Oznacza to, że wszelkie dane zgłaszane przez zorganizowaną platformę obrotu, tj. dane dotyczące transakcji zawartych na odpowiedniej platformie obrotu, a także wszelkie dane zgłaszane przez uczestników rynku, tj. dane dotyczące transakcji pozagiełdowych, należy zgłaszać Agencji za pośrednictwem RRM. Aby zapewnić skuteczność procesu sprawozdawczego, Agencja powinna sporządzić i prowadzić aktualny wykaz zorganizowanych platform obrotu.
(14) W art. 8 ust. 4 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 1227/2011, w którym określono podmioty, które mają przekazywać informacje na temat transakcji na hurtowym rynku energii, wprowadzono rozróżnienie między zorganizowanymi platformami obrotu a systemami kojarzenia zleceń. System kojarzenia zleceń ułatwia zawieranie transakcji, umożliwiając kojarzenie zleceń dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym. Niektóre systemy kojarzenia zleceń ułatwiają kojarzenie zleceń składanych na różnych zorganizowanych platformach obrotu, w tym również za pośrednictwem tzw. zleceń generowanych przez system. Na przykład jednolite łączenie rynków dnia bieżącego, wprowadzone rozporządzeniem Komisji (UE) 2015/1222 3 , jest to system kojarzenia zleceń, który łączy co najmniej dwie zorganizowane platformy obrotu. Chociaż systemów kojarzenia zleceń, które łączą co najmniej dwie zorganizowane platformy obrotu, nie należy uznawać za zorganizowane platformy obrotu, generują one informacje, które zorganizowane platformy obrotu powinny zgłaszać na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011 i które są wymagane do celów skutecznego nadzoru rynku. Na przykład w przypadku jednolitego łączenia rynków dnia bieżącego algorytm systemu kojarzenia zleceń optymalizuje transgraniczną alokację zdolności poprzez agregację wszystkich zleceń składanych przez uczestników rynku za pośrednictwem poszczególnych wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej (NEMO), których uznaje się za zorganizowane platformy obrotu na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011, przy jednoczesnym uwzględnieniu ograniczeń wynikających z dostępnych transgranicznych zdolności przesyłowych. Za pomocą tego algorytmu system jednolitego łączenia rynków dnia bieżącego ułatwia kojarzenie zleceń wielu NEMO. Poszczególne zorganizowane platformy obrotu nie zawsze posiadają dodatkowe informacje wygenerowane w kontekście tego procesu kojarzenia. W związku z tym w szczególnym przypadku systemu kojarzenia zleceń, który łączy co najmniej dwie zorganizowane platformy obrotu, aby umożliwić im wypełnianie obowiązków sprawozdawczych na mocy rozporządzenia (UE) nr 1227/2011, operator systemu kojarzenia zleceń powinien zgłaszać Agencji te dodatkowe informacje generowane na poziomie systemu kojarzenia zleceń na wniosek zorganizowanych platform obrotu i w ich imieniu albo odpowiednie zorganizowane platformy obrotu powinny zgłaszać te informacje, pod warunkiem że operator systemu kojarzenia zleceń udostępnia im wymagane dane. Wymagane informacje na poziomie systemów kojarzenia zleceń nie powinny jednak wykraczać poza informacje dotyczące transakcji określone w rozporządzeniu (UE) nr 1227/2011. Po otrzymaniu takiego wniosku informacje należy przekazywać Agencji w sposób ciągły.
(15) Podwójna sprawozdawczość odnosi się do tego samego zbioru danych dotyczących określonej transakcji zgłaszanych na podstawie różnych ram legislacyjnych. Aby uniknąć podwójnej sprawozdawczości, Agencja powinna gromadzić szczegółowe informacje dotyczące instrumentów pochodnych związanych z transakcjami dotyczącymi dostawy, przesyłu lub magazynowania energii elektrycznej, wodoru lub gazu ziemnego, które zgłoszono zgodnie z właściwymi regulacjami finansowymi Unii do repozytoriów transakcji lub do organów finansowych z tych źródeł. Niezależnie od powyższego, zorganizowane platformy obrotu lub systemy kojarzenia zleceń, z których przekazano informacje o szczegółach dotyczących przedmiotowych instrumentów pochodnych zgodnie z przepisami finansowymi, pod warunkiem ich zgody, powinny mieć możliwość zgłoszenia tych informacji także Agencji.
(16) Skuteczna sprawozdawczość i ukierunkowane monitorowanie wymagają rozróżnienia między kontraktami standardowymi i niestandardowymi będącymi przedmiotem obrotu przez uczestników rynku. Ponieważ ceny transakcji związanych z kontraktami standardowymi służą również jako ceny referencyjne w obrocie kontraktami niestandardowymi, Agencja powinna otrzymywać informacje dotyczące transakcji związanych z kontraktami standardowymi w sposób ciągły i nie później niż dwa dni robocze po zawarciu transakcji, złożeniu zlecenia lub odpowiednim zdarzeniu w cyklu życia kontraktu, w zależności od przypadku. Szczegóły transakcji dotyczących kontraktów niestandardowych należy zgłaszać nie później niż w terminie dziesięciu dni roboczych od zawarcia transakcji, jej zmiany lub zakończenia, w zależności od przypadku. Dane dotyczące rynku LNG należy przekazywać Agencji w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego.
(17) Uczestnicy rynku powinni również regularnie przekazywać Agencji oraz krajowym organom regulacyjnym, na ich żądanie, dane dotyczące dostępności i wykorzystania infrastruktury służącej do produkcji i przesyłu energii elektrycznej, w tym dane dotyczące LNG i instalacji magazynowych, a także dane dotyczące rozliczania niezbilansowania. Aby zmniejszyć obciążenia związane z obowiązkiem sprawozdawczym dla uczestników rynku i jak najlepiej wykorzystać istniejące źródła danych, sprawozdawczość powinna obejmować operatorów systemów przesyłowych, europejską sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej ("ENTSO energii elektrycznej"), europejską sieć operatorów systemów przesyłowych gazu ("ENTSO gazu"), operatorów systemu LNG i operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego. Sprawozdawczość powinna również obejmować, w stosownych przypadkach, operatorów systemów dystrybucyjnych i podmioty odpowiedzialne za bilansowanie. Częstotliwość przekazywania informacji może się różnić w zależności od znaczenia i dostępności danych. Ponieważ informacje te gromadzi się przede wszystkim z istniejących źródeł, aby zapewnić terminową sprawozdawczość przy jednoczesnym ograniczeniu obciążenia stron przekazujących informacje, terminy dokonywania zgłoszeń powinny odzwierciedlać terminy określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2013 4 i załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 5 , a informacje należy zgłaszać niezwłocznie po ich udostępnieniu na odpowiednich ogólnounijnych platformach na rzecz przejrzystości lub w ciągu dwóch dni od udostępnienia informacji odpowiednim operatorom, o których mowa powyżej. Wymogi dotyczące zgłaszania danych powinny uwzględniać zobowiązania Agencji do niepodawania do wiadomości publicznej szczególnie chronionych informacji handlowych i do publikowania i udostępniania tylko takich informacji, które nie spowodują żadnych zakłóceń konkurencji na hurtowym rynku energii.
(18) Ważne jest, aby strony przekazujące informacje miały jasny i szczegółowy obraz informacji, które zobowiązane są przekazać. W tym celu Agencja powinna wyjaśnić w podręczniku użytkownika treść informacji objętych obowiązkiem sprawozdawczym. Agencja powinna również upewnić się, czy informacje przekazuje się w formie elektronicznej łatwo dostępnej dla stron przekazujących informacje.
(19) Aby zapewnić ciągły i bezpieczny przekaz kompletnych zestawów danych, każda strona przekazująca informacje powinna odpowiadać za informacje pozostające pod jej kontrolą, w tym za uwierzytelnianie źródeł danych, sprawdzanie poprawności i kompletności danych oraz zapewnienie ciągłości działania. Uczestnicy rynku i zorganizowane platformy obrotu powinni ustanowić procedury zapewniające kompletność, dokładność i terminowość danych przekazywanych za pośrednictwem RRM.
(20) Agencja powinna mieć możliwość zwrócenia się do uczestników rynku i stron przekazujących informacje o udzielenie dodatkowych informacji i wyjaśnień w odniesieniu do przekazanych przez nich danych podlegających zgłoszeniu, tak aby mogła wykonywać swoje zadania na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011. W związku z tym Agencja powinna mieć możliwość zwracania się o dostęp do pierwotnych transakcji dwustronnych zawartych przez uczestników rynku, aby sprawdzić, czy dane przekazano prawidłowo, oraz aby ocenić dodatkowe istotne informacje, których nie uwzględniono w pierwotnie przekazanych danych.
(21) Aby strony przekazujące informacje miały czas na przygotowanie się do nowych obowiązków sprawozdawczych, które określono w niniejszym rozporządzeniu, należy odroczyć stosowanie niektórych przepisów. Rodzaj i źródło danych objętych obowiązkiem sprawozdawczym mogą mieć wpływ na zasoby i czas, jaki strony przekazujące informacje muszą poświęcić na przygotowanie do przekazania danych. W związku z tym oraz aby jak najszybciej zapewnić efektywną sprawozdawczość, należy ustalić odrębną datę rozpoczęcia stosowania w odniesieniu do każdego nowego obowiązku, w oparciu o podstawowe procedury, które strony przekazujące informacje muszą uwzględnić. Należy nadać priorytet zgłaszaniu ekspozycji, następnie zgłaszaniu danych dotyczących rynku LNG, a w dalszej kolejności pozostałym nowym obowiązkom sprawozdawczym, np. zgłaszaniu danych dotyczących rozliczania niezbilansowania, transakcji, o których informacje przekazuje się okresowo, zgłaszaniu danych przez systemy kojarzenia zleceń i przez platformy informacji wewnętrznych. Rozłożenie przekazywania danych w czasie pomaga również Agencji lepiej rozdzielić swoje zasoby w celu przygotowania się do otrzymania informacji. W międzyczasie, aby zapewnić ciągłość działania, należy nadal przekazywać dane na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1227/2011 i rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 1348/2014 do czasu rozpoczęcia stosowania odpowiednich nowych przepisów.
(22) Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 zasięgnięto opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych 6 .
(23) Wszelkie przetwarzanie danych osobowych przez Agencję na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1725. Agencja powinna zatrzymywać wszelkie dane osobowe zgromadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia zgodnie z okresami zatrzymywania wskazanymi w polityce Agencji w zakresie zatrzymywania danych oraz zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1725.
(24) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego zgodnie z art. 21 rozporządzenia (UE) nr 1227/2011,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.256 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie wykonawcze 2026/256 w sprawie przekazywania danych, wykonujące art. 7c ust. 2, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1348/2014 |
| Data aktu: | 2026-01-30 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-09 |
| Data wejścia w życie: | 2026-04-29, 2027-01-01, 2028-04-29, 2027-10-29 |
